Budowa i rola układu oddechowego – test i pytania, biologia klasa 7

Układ oddechowy człowieka umożliwia pobieranie tlenu z powietrza i usuwanie dwutlenku węgla z organizmu. Składa się z dróg oddechowych oraz płuc, w których zachodzi wymiana gazowa.

Najważniejsze w 30 sekund

Drogi oddechowe dzielimy na górne (jama nosowa, gardło) i dolne (krtań, tchawica, oskrzela)
Płuca zbudowane są z ok. 300 milionów pęcherzyków płucnych
W pęcherzykach płucnych zachodzi wymiana gazowa między powietrzem a krwią
Krtań zawiera struny głosowe i nagłośnię chroniącą drogi oddechowe przed zachłyśnięciem
Opłucna to dwuwarstwowa błona otaczająca płuca, zmniejszająca tarcie podczas oddychania

Test: Budowa i rola układu oddechowego – 10 pytań

Ile płatów ma prawe płuco?
- A) Dwa
- B) Trzy
- C) Cztery
- D) Jeden
Jaką funkcję pełni nagłośnia?
- A) Wytwarza głos
- B) Ogrzewa powietrze
- C) Zamyka wejście do krtani podczas połykania
- D) Filtruje kurz
Gdzie znajdują się struny głosowe?
- A) W tchawicy
- B) W krtani
- C) W gardle
- D) W oskrzelach
Co zapobiega zapadaniu się tchawicy?
- A) Mięśnie gładkie
- B) Pierścienie chrzęstne
- C) Rzęski
- D) Błona śluzowa
Ile wynosi w przybliżeniu liczba pęcherzyków płucnych w płucach?
- A) 300 tysięcy
- B) 3 miliony
- C) 300 milionów
- D) 30 tysięcy
Czym jest opłucna?
- A) Błoną otaczającą płuca
- B) Częścią krtani
- C) Mięśniem oddechowym
- D) Odcinkiem tchawicy
Który odcinek jest wspólny dla układu oddechowego i pokarmowego?
- A) Krtań
- B) Tchawica
- C) Gardło
- D) Oskrzela
Co dzieje się z powietrzem w jamie nosowej?
- A) Jest schładzane
- B) Jest ogrzewane, nawilżane i oczyszczane
- C) Jest zatrzymywane na stałe
- D) Nic się nie zmienia
Jak nazywa się chrząstka krtani widoczna jako wystający element szyi?
- A) Chrząstka tarczowata (jabłko Adama)
- B) Chrząstka pierścieniowata
- C) Nagłośnia
- D) Tchawica
Gdzie zachodzi wymiana gazowa w płucach?
- A) W oskrzelach głównych
- B) W tchawicy
- C) W pęcherzykach płucnych
- D) W krtani

Drogi oddechowe górne i dolne

Powietrze wdychane przez jamę nosową zostaje ogrzane, nawilżone i oczyszczone z kurzu dzięki błonie śluzowej i rzęskom nabłonka. Z jamy nosowej powietrze trafia do gardła, wspólnego odcinka dla układu oddechowego i pokarmowego, a następnie do krtani.

Krtań zbudowana jest z chrząstek, w tym chrząstki tarczowatej zwanej jabłkiem Adama, i zawiera struny głosowe odpowiedzialne za wytwarzanie dźwięków mowy. Nagłośnia zamyka wejście do krtani podczas połykania, chroniąc przed dostaniem się pokarmu do dróg oddechowych.

Tchawica i drzewo oskrzelowe

Tchawica to rurka długości około 10-12 cm, zbudowana z chrzęstnych pierścieni w kształcie podkowy, które zapobiegają jej zapadaniu się. Dzieli się ona na dwa oskrzela główne prowadzące do lewego i prawego płuca.

W płucach oskrzela rozgałęziają się wielokrotnie na coraz cieńsze oskrzeliki, tworząc tzw. drzewo oskrzelowe. Najmniejsze oskrzeliki kończą się pęcherzykami płucnymi, w których zachodzi wymiana gazowa.

Budowa płuc i pęcherzyki płucne

Płuca to parzyste narządy gąbczaste, zbudowane z płatów - prawe płuco ma trzy płaty, lewe dwa, ponieważ po tej stronie znajduje się serce. Płuca otoczone są opłucną, dwuwarstwową błoną, między którymi znajduje się płyn opłucnowy zmniejszający tarcie podczas ruchów oddechowych.

Powierzchnię wymiany gazowej zapewnia około 300 milionów pęcherzyków płucnych, oplecionych gęstą siecią naczyń włosowatych. Dzięki cienkim ścianom pęcherzyków tlen przenika do krwi, a dwutlenek węgla z krwi do pęcherzyków.

Co trzeba umieć

Wymienić kolejne odcinki dróg oddechowych
Opisać budowę krtani i rolę nagłośni
Wyjaśnić budowę i funkcję pęcherzyków płucnych
Opisać rolę opłucnej w oddychaniu
Wskazać różnice w budowie prawego i lewego płuca

Typowe błędy

Mylenie tchawicy z przełykiem - to różne narządy, przełyk należy do układu pokarmowego
Twierdzenie, że wymiana gazowa zachodzi w oskrzelach, a nie w pęcherzykach płucnych
Pomijanie roli nagłośni w ochronie dróg oddechowych podczas połykania
Mylenie liczby płatów płuc - prawe ma trzy, lewe tylko dwa
Uznawanie gardła wyłącznie za część układu oddechowego, podczas gdy jest wspólne z pokarmowym

Krótkie pytania i odpowiedzi

Z ilu płatów zbudowane jest lewe płuco?

Z dwóch płatów, ponieważ po tej stronie klatki piersiowej znajduje się serce.

Co znajduje się między warstwami opłucnej?

Płyn opłucnowy, który zmniejsza tarcie podczas ruchów oddechowych.

Jak nazywa się rozgałęziona sieć oskrzeli w płucach?

Drzewo oskrzelowe, zbudowane z coraz cieńszych oskrzelików.

Na ile oskrzeli głównych dzieli się tchawica?

Na dwa oskrzela główne - prawe i lewe.

Czym pokryty jest nabłonek dróg oddechowych?

Rzęskami i śluzem, które wyłapują i usuwają kurz oraz drobnoustroje.

FAQ

Dlaczego prawe i lewe płuco różnią się liczbą płatów?

Lewe płuco ma mniej miejsca w klatce piersiowej, bo sąsiaduje z sercem, dlatego ma tylko dwa płaty zamiast trzech.

Czy wymiana gazowa zachodzi w oskrzelach?

Nie, oskrzela jedynie transportują powietrze - wymiana gazowa zachodzi wyłącznie w pęcherzykach płucnych.

Po co powietrze jest ogrzewane w nosie?

Ogrzane i nawilżone powietrze nie podrażnia delikatnych tkanek dróg oddechowych i płuc.

Jaką rolę pełnią chrząstki w tchawicy?

Usztywniają jej ściany, dzięki czemu tchawica pozostaje zawsze drożna, nawet przy ruchach szyi.

Stwórz własny test · Zrób fiszki

Poprzednia lekcja: Zaburzenia funkcjonowania układu odpornościowego Następna lekcja: Mechanizm oddychania