Różnorodność biologiczna – test i pytania, biologia klasa 8
Różnorodność biologiczna to bogactwo życia na trzech poziomach – genetycznym, gatunkowym i ekosystemowym. Lekcja tłumaczy, dlaczego jej zachowanie jest kluczowe dla stabilności przyrody i jakości życia ludzi.
Najważniejsze w 30 sekund
- Różnorodność biologiczna obejmuje trzy poziomy: genetyczny, gatunkowy i ekosystemowy
- Różnorodność genetyczna to zmienność genów w obrębie jednego gatunku
- Różnorodność gatunkowa to liczba gatunków żyjących na danym obszarze
- Różnorodność ekosystemowa to rozmaitość siedlisk i ekosystemów na Ziemi
- Największą różnorodność biologiczną mają lasy deszczowe i rafy koralowe
Test: Różnorodność biologiczna – 10 pytań
Ile poziomów różnorodności biologicznej wyróżniamy?
- A) Dwa
- B) Trzy
- C) Cztery
- D) Pięć
Różnorodność genetyczna dotyczy:
- A) Liczby ekosystemów
- B) Zmienności genów w obrębie gatunku
- C) Liczby gatunków na obszarze
- D) Rodzaju gleby
Które ekosystemy mają najwyższą różnorodność biologiczną na świecie?
- A) Pustynie
- B) Lasy deszczowe i rafy koralowe
- C) Tundry
- D) Pola uprawne
Który park narodowy w Polsce słynie z wysokiej bioróżnorodności?
- A) Tatrzański Park Narodowy
- B) Biebrzański Park Narodowy
- C) Park Narodowy Ujście Warty
- D) Wszystkie powyższe
Co to jest różnorodność ekosystemowa?
- A) Liczba genów w organizmie
- B) Rozmaitość siedlisk i typów ekosystemów
- C) Liczba osobników jednego gatunku
- D) Liczba populacji w jednym lesie
Dlaczego wysoka różnorodność biologiczna zwiększa stabilność ekosystemu?
- A) Bo zmniejsza liczbę gatunków
- B) Bo inne gatunki mogą zastąpić funkcję wymierającego gatunku
- C) Bo eliminuje konkurencję
- D) Bo nie ma destruentów
Które z poniższych to usługa ekosystemowa?
- A) Zanieczyszczenie wody
- B) Zapylanie roślin przez owady
- C) Wylesianie
- D) Nadmierny połów ryb
Dlaczego różnorodność genetyczna roślin uprawnych jest ważna?
- A) Nie ma znaczenia
- B) Pozwala hodować nowe, odporniejsze odmiany
- C) Zwiększa koszty uprawy
- D) Ogranicza plony
Co zagraża różnorodności biologicznej Puszczy Białowieskiej?
- A) Nadmierna wycinka drzew
- B) Brak drapieżników
- C) Zbyt duża wilgotność
- D) Nic jej nie zagraża
Rafy koralowe porównywane są do:
- A) Pustyń morskich
- B) Lasów deszczowych mórz
- C) Stepów oceanicznych
- D) Tundry wodnej
Trzy poziomy różnorodności biologicznej
Różnorodność biologiczna, zwana też bioróżnorodnością, obejmuje trzy powiązane ze sobą poziomy. Różnorodność genetyczna to zmienność genów w obrębie jednego gatunku, widoczna na przykład w różnych odmianach jabłoni czy rasach psów. Dzięki tej zmienności populacje mogą przystosowywać się do zmieniających się warunków środowiska poprzez działanie doboru naturalnego.
Różnorodność gatunkowa to liczba oraz zróżnicowanie gatunków organizmów żyjących na danym obszarze, mierzona zarówno liczbą gatunków, jak i ich liczebnością. Różnorodność ekosystemowa odnosi się do rozmaitości siedlisk i ekosystemów, takich jak lasy, jeziora, bagna czy stepy, które współistnieją na danym terenie lub na całej planecie.
Dlaczego różnorodność biologiczna jest ważna
Wysoka różnorodność biologiczna zwiększa stabilność i odporność ekosystemów na zaburzenia, takie jak choroby, zmiany klimatu czy pojawienie się gatunków obcych. W ekosystemie o bogatej sieci pokarmowej zanik jednego gatunku nie prowadzi do jego załamania, ponieważ inne organizmy mogą przejąć jego funkcję ekologiczną.
Różnorodność biologiczna ma też ogromne znaczenie dla człowieka, dostarczając pożywienia, leków, surowców oraz usług ekosystemowych, takich jak zapylanie roślin uprawnych przez owady czy oczyszczanie wody przez mokradła. Zachowanie różnorodności genetycznej roślin uprawnych jest szczególnie istotne dla hodowli nowych, odpornych odmian.
Obszary o szczególnie wysokiej różnorodności biologicznej
Najwyższą różnorodnością biologiczną na Ziemi charakteryzują się lasy deszczowe strefy równikowej, na przykład Amazonia, gdzie żyje ogromna liczba gatunków roślin, owadów, ptaków i ssaków na stosunkowo niewielkim obszarze. Równie bogate są rafy koralowe, nazywane morskimi odpowiednikami lasów deszczowych ze względu na gęstość i różnorodność zamieszkujących je organizmów.
W Polsce obszarami o wysokiej różnorodności biologicznej są Puszcza Białowieska, Bieszczady oraz tereny bagienne Biebrzańskiego Parku Narodowego. Takie miejsca obejmowane są ochroną prawną w postaci parków narodowych i rezerwatów, aby zachować unikatowe gatunki i siedliska dla przyszłych pokoleń.
Co trzeba umieć
- Rozróżniać różnorodność genetyczną, gatunkową i ekosystemową
- Wyjaśniać znaczenie różnorodności biologicznej dla stabilności ekosystemów
- Podawać przykłady obszarów o wysokiej różnorodności biologicznej na świecie i w Polsce
- Opisywać korzyści, jakie człowiek czerpie z różnorodności biologicznej
- Wskazywać formy ochrony obszarów o wysokiej bioróżnorodności w Polsce
Typowe błędy
- Mylenie różnorodności gatunkowej z różnorodnością genetyczną
- Ograniczanie pojęcia bioróżnorodności tylko do liczby gatunków zwierząt
- Pomijanie znaczenia różnorodności ekosystemowej
- Przekonanie, że różnorodność biologiczna nie ma wpływu na życie człowieka
Krótkie pytania i odpowiedzi
Podaj przykład różnorodności genetycznej w obrębie jednego gatunku.
Różne odmiany jabłoni, na przykład Antonówka i Szampion, to przykład zmienności genetycznej w obrębie jednego gatunku.
Jakie korzyści dla człowieka wynikają z bioróżnorodności?
Bioróżnorodność dostarcza pożywienia, leków, surowców oraz usług ekosystemowych, takich jak zapylanie roślin.
Jakie obszary w Polsce chronią wysoką różnorodność biologiczną?
Puszcza Białowieska, Biebrzański Park Narodowy oraz Bieszczady to obszary o szczególnie bogatej florze i faunie.
Dlaczego rafy koralowe mają tak wysoką różnorodność biologiczną?
Zapewniają schronienie i pożywienie ogromnej liczbie gatunków ryb, bezkręgowców i glonów w niewielkiej przestrzeni.
Co to jest różnorodność gatunkowa?
To liczba i zróżnicowanie gatunków organizmów występujących na danym obszarze.
FAQ
Czy mała liczba gatunków oznacza niską bioróżnorodność?
Zwykle tak, ale trzeba uwzględnić też różnorodność genetyczną w obrębie gatunków oraz liczbę ekosystemów na danym obszarze.
Dlaczego naukowcy badają różnorodność genetyczną zbóż?
Aby móc krzyżować odmiany i tworzyć rośliny bardziej odporne na choroby, suszę lub szkodniki.
Czym różni się różnorodność ekosystemowa od gatunkowej?
Różnorodność ekosystemowa dotyczy liczby typów siedlisk, a gatunkowa liczby gatunków żyjących w tych siedliskach.
Dlaczego Amazonia jest ważna dla całej planety?
Jako jeden z najbogatszych ekosystemów świata magazynuje ogromną część globalnej różnorodności gatunkowej i wpływa na klimat Ziemi.
Stwórz własny test · Zrób fiszki
Poprzednia lekcja: Materia i energia w ekosystemie Następna lekcja: Wpływ człowieka na różnorodność biologiczną