Szereg homologiczny alkenów – eten – test i pytania, chemia klasa 8
Eten to najprostszy węglowodór z grupy alkenów, czyli związków zawierających jedno wiązanie podwójne między atomami węgla. Ta lekcja przedstawi Ci budowę etenu, jego właściwości i typowe reakcje chemiczne.
Najważniejsze w 30 sekund
- Alkeny to węglowodory nienasycone o wzorze ogólnym CnH2n.
- Eten (etylen) ma wzór C2H4 i jedno wiązanie podwójne C=C.
- Nazwy alkenów tworzy się końcówką -en, np. eten, propen, buten.
- Eten odbarwia wodę bromową i wodny roztwór manganianu(VII) potasu.
- Eten jest surowcem do produkcji polietylenu w reakcji polimeryzacji.
Test: Szereg homologiczny alkenów. Eten – 10 pytań
Jaki jest wzór sumaryczny etenu?
- A) C2H4
- B) C2H6
- C) C2H2
- D) CH4
Jaki jest wzór ogólny szeregu homologicznego alkenów?
- A) CnH2n+2
- B) CnH2n
- C) CnH2n-2
- D) CnH2n+1OH
Ile wiązań podwójnych znajduje się w cząsteczce etenu?
- A) Zero
- B) Jedno
- C) Dwa
- D) Trzy
Co dzieje się z wodą bromową po dodaniu etenu?
- A) Zabarwia się na niebiesko
- B) Odbarwia się
- C) Nie zmienia koloru
- D) Wytrąca się osad
Jak nazywa się tworzywo sztuczne powstałe z polimeryzacji etenu?
- A) Polipropylen
- B) PVC
- C) Polietylen
- D) Poliester
Jaką nazwę ma alken zawierający 3 atomy węgla w cząsteczce?
- A) Etan
- B) Propen
- C) Propan
- D) Buten
Jaki typ reakcji zachodzi, gdy brom przyłącza się do etenu?
- A) Reakcja substytucji
- B) Reakcja addycji
- C) Reakcja dysocjacji
- D) Reakcja neutralizacji
Jakie produkty powstają przy całkowitym spalaniu etenu?
- A) Tlenek węgla i wodór
- B) Dwutlenek węgla i woda
- C) Sadza i metan
- D) Tlenek węgla i woda
Jaką rolę pełni eten w dojrzewaniu owoców?
- A) Spowalnia dojrzewanie
- B) Jest naturalnym hormonem przyspieszającym dojrzewanie
- C) Nie ma wpływu
- D) Powoduje gnicie bakteryjne
Która właściwość fizyczna opisuje eten?
- A) Jest cieczą o ostrym zapachu
- B) Jest bezbarwnym gazem słabo rozpuszczalnym w wodzie
- C) Jest ciałem stałym
- D) Jest cięższy od powietrza
Budowa cząsteczki etenu
Eten, nazywany też etylenem, to węglowodór o wzorze sumarycznym C2H4. Jego cząsteczka składa się z dwóch atomów węgla połączonych wiązaniem podwójnym oraz czterech atomów wodoru, po dwa przy każdym atomie węgla.
Wiązanie podwójne między atomami węgla sprawia, że cząsteczka jest płaska, a wszystkie atomy leżą w jednej płaszczyźnie. To wiązanie jest mocniejsze niż pojedyncze, ale jednocześnie bardziej reaktywne chemicznie niż w alkanach.
Wzór ogólny i szereg homologiczny alkenów
Alkeny to węglowodory nienasycone, w których cząsteczkach występuje dokładnie jedno wiązanie podwójne między atomami węgla. Ich wzór ogólny to CnH2n, gdzie n oznacza liczbę atomów węgla w cząsteczce.
Kolejnymi przedstawicielami szeregu są eten C2H4, propen C3H6, buten C4H8 i penten C5H10. Nazwy tworzy się przez zamianę końcówki -an na -en w nazwie odpowiedniego alkanu o tej samej liczbie atomów węgla.
Właściwości fizyczne i chemiczne etenu
Eten jest bezbarwnym gazem o słabym, słodkawym zapachu, słabo rozpuszczalnym w wodzie i lżejszym od powietrza. Jako związek nienasycony łatwo ulega reakcjom addycji, w których cząsteczki przyłączają się do wiązania podwójnego.
Charakterystyczną reakcją alkenów jest odbarwianie wody bromowej oraz wodnego roztworu manganianu(VII) potasu – te próby pozwalają odróżnić alkeny od alkanów, które takich reakcji nie dają w zwykłych warunkach.
Eten spala się w nadmiarze tlenu, dając dwutlenek węgla i wodę, a przy niedoborze tlenu powstaje sadza, co świadczy o niepełnym spalaniu.
Zastosowanie etenu – polimeryzacja
Eten jest ważnym surowcem przemysłu chemicznego, ponieważ w reakcji polimeryzacji liczne cząsteczki etenu łączą się w długi łańcuch, tworząc polietylen – powszechnie stosowane tworzywo sztuczne używane do produkcji folii i opakowań.
Eten wykorzystuje się również do przyspieszania dojrzewania owoców, ponieważ jest naturalnym hormonem roślinnym wydzielanym przez dojrzewające owoce, na przykład banany i jabłka.
Co trzeba umieć
- Napisać wzór sumaryczny i wzór ogólny etenu oraz alkenów.
- Wskazać wiązanie podwójne w cząsteczce etenu.
- Opisać próbę z wodą bromową jako sposób wykrywania wiązania wielokrotnego.
- Wyjaśnić, czym jest reakcja addycji i polimeryzacji.
- Podać zastosowania etenu w przemyśle i rolnictwie.
Typowe błędy
- Mylenie wzoru ogólnego alkenów CnH2n ze wzorem alkanów CnH2n+2.
- Twierdzenie, że eten odbarwia wodę bromową tak samo jak alkany (alkany nie reagują w tych warunkach).
- Pomijanie podwójnego wiązania przy rysowaniu wzoru strukturalnego etenu.
- Mylenie polimeryzacji z reakcją spalania.
Krótkie pytania i odpowiedzi
Czym różni się eten od etanu pod względem budowy?
Eten ma wiązanie podwójne między atomami węgla i wzór C2H4, a etan ma wiązanie pojedyncze i wzór C2H6.
Dlaczego alkeny nazywa się węglowodorami nienasyconymi?
Ponieważ zawierają wiązanie wielokrotne i mogą przyłączać dodatkowe atomy w reakcji addycji, w przeciwieństwie do nasyconych alkanów.
Do czego służy próba z wodą bromową?
Do wykrywania obecności wiązania podwójnego lub potrójnego w węglowodorze – odbarwienie świadczy o jego obecności.
Jak nazywa się reakcja łączenia wielu cząsteczek etenu w długi łańcuch?
Reakcja ta nazywa się polimeryzacją, a jej produktem jest polietylen.
Jaki gaz powstaje przy niecałkowitym spalaniu etenu?
Przy niedoborze tlenu powstaje tlenek węgla i sadza zamiast dwutlenku węgla.
FAQ
Czy eten występuje naturalnie w przyrodzie?
Tak, eten jest wytwarzany przez rośliny jako hormon regulujący dojrzewanie owoców i opadanie liści.
Dlaczego eten jest ważny dla przemysłu tworzyw sztucznych?
Bo w wyniku polimeryzacji etenu powstaje polietylen, jeden z najczęściej produkowanych polimerów na świecie.
Czy eten jest toksyczny dla człowieka?
W dużych stężeniach może działać odurzająco i jest wysoce łatwopalny, dlatego wymaga ostrożnego obchodzenia się.
Jak rozpoznać alken wśród innych węglowodorów podczas doświadczenia?
Najprościej wykonać próbę z wodą bromową lub roztworem manganianu(VII) potasu – odbarwienie wskazuje na alken.
Stwórz własny test · Zrób fiszki
Poprzednia lekcja: Porównanie właściwości alkanów i ich zastosowań Następna lekcja: Szereg homologiczny alkinów. Etyn