Źródła historyczne – test i sprawdzian, historia klasa 4

Źródło historyczne to wszystko, co powstało w przeszłości i mówi nam o niej. Źródła dzielimy na pisane (z tekstem) i niepisane (bez tekstu). Rozwiąż test, a następnie sprawdź pojęcia i zastosowania, w których pojawiły się błędy.

Najważniejsze w 30 sekund

Test: Źródła historyczne – 20 pytań

  1. Czym jest źródło historyczne?

    • A) ślad przeszłości, z którego poznajemy dawne czasy
    • B) rzeka płynąca w górach
    • C) książka z bajkami
    • D) prognoza pogody
  2. Kronika to źródło…

    • A) pisane
    • B) materialne
    • C) ikonograficzne
    • D) ustne
  3. Gliniany garnek sprzed wieków to źródło…

    • A) pisane
    • B) materialne
    • C) ustne
    • D) dźwiękowe
  4. Obraz przedstawiający bitwę to źródło…

    • A) ikonograficzne
    • B) pisane
    • C) ustne
    • D) materialne w ziemi
  5. Wspomnienia dziadka opowiadane wnukom to źródło…

    • A) pisane
    • B) ustne
    • C) materialne
    • D) kartograficzne
  6. Które z podanych jest źródłem pisanym?

    • A) miecz
    • B) list
    • C) zamek
    • D) moneta bez napisu
  7. Które z podanych jest źródłem niepisanym?

    • A) pamiętnik
    • B) akt urodzenia
    • C) stara łyżka
    • D) kronika
  8. Kto odkopuje dawne przedmioty i bada ślady osad?

    • A) archeolog
    • B) astronom
    • C) meteorolog
    • D) architekt
  9. Gdzie przede wszystkim przechowuje się stare dokumenty?

    • A) w archiwum
    • B) w muzeum przyrodniczym
    • C) w sklepie
    • D) w ogrodzie zoologicznym
  10. Gdzie można obejrzeć dawne przedmioty?

    • A) w muzeum
    • B) w banku
    • C) na basenie
    • D) w urzędzie pocztowym
  11. Stare zdjęcie rodzinne to źródło…

    • A) ikonograficzne
    • B) pisane
    • C) ustne
    • D) dźwiękowe
  12. Nagranie rozmowy ze świadkiem wydarzeń to źródło…

    • A) ustne (dźwiękowe)
    • B) materialne
    • C) pisane
    • D) ikonograficzne
  13. Ruiny zamku są źródłem…

    • A) materialnym
    • B) pisanym
    • C) ustnym
    • D) żadnym
  14. Które zdanie jest prawdziwe?

    • A) Tylko bardzo stare przedmioty są źródłami.
    • B) Zdjęcie sprzed kilkudziesięciu lat też jest źródłem.
    • C) Źródła są tylko pisane.
    • D) Źródła przechowuje się wyłącznie w domu.
  15. Pamiętnik to źródło…

    • A) pisane
    • B) materialne
    • C) ikonograficzne
    • D) ustne
  16. Moneta z dawnych czasów (bez względu na napis) jest przede wszystkim…

    • A) przedmiotem – źródłem materialnym
    • B) źródłem ustnym
    • C) źródłem dźwiękowym
    • D) legendą
  17. Który podział jest poprawny?

    • A) źródła pisane i niepisane
    • B) źródła ciepłe i zimne
    • C) źródła duże i małe
    • D) źródła nowe i ładne
  18. Gdzie przechowuje się stare książki?

    • A) w bibliotece
    • B) w piekarni
    • C) w garażu miejskim
    • D) na lotnisku
  19. Plakat sprzed 50 lat to źródło…

    • A) ikonograficzne
    • B) ustne
    • C) materialne w ziemi
    • D) żadne
  20. Dlaczego źródła są ważne dla historyka?

    • A) bo pozwalają poznać przeszłość
    • B) bo są drogie
    • C) bo są kolorowe
    • D) bo leżą w ziemi

Najważniejsze w 5 minut

Co musisz umieć na sprawdzian

Rodzaje źródeł – tabela

RodzajPrzykłady
pisanekronika, list, dokument, pamiętnik, akt urodzenia, stara gazeta
materialne (niepisane)narzędzia, monety, broń, ubrania, budowle
ikonograficzne (niepisane)obrazy, rzeźby, zdjęcia, plakaty, mapy
ustne / audiowizualnewspomnienia dziadków, nagrania, filmy

Uwaga na napisy

Moneta z napisem albo pomnik z tablicą zawiera tekst. Wtedy możesz o nich powiedzieć, że łączą cechy źródła pisanego i materialnego. Na sprawdzianie zwykle pytają jednak o proste przykłady: list – pisane, garnek – materialne, obraz – ikonograficzne.

Najczęstsze pułapki i błędy

  1. Zdjęcie jest źródłem ikonograficznym, nie pisanym.
  2. Opowieść dziadka to źródło ustne, chociaż można ją zapisać.
  3. Nie każde źródło jest stare jak piramidy – zdjęcie sprzed 30 lat też jest źródłem.
  4. Archeolog to nie paleontolog – paleontolog bada skamieniałości dawnych organizmów, np. dinozaurów.

Najczęstsze pytania na sprawdzianie

Co to jest źródło historyczne?

Każdy ślad przeszłości, z którego dowiadujemy się o dawnych czasach.

Jak dzielimy źródła?

Na pisane i niepisane; niepisane to m.in. materialne, ikonograficzne i ustne.

Podaj przykład źródła pisanego.

Kronika, list, dokument, pamiętnik.

Kim jest archeolog?

Badaczem, który odkopuje i bada dawne przedmioty i ślady osad.

Gdzie przechowuje się źródła?

W muzeach, archiwach i bibliotekach.

Odpowiedzi i wyjaśnienia

  1. Czym jest źródło historyczne? – ślad przeszłości, z którego poznajemy dawne czasy To każdy ślad przeszłości.
  2. Kronika to źródło… – pisane Kronika zawiera tekst.
  3. Gliniany garnek sprzed wieków to źródło… – materialne To przedmiot – źródło materialne.
  4. Obraz przedstawiający bitwę to źródło… – ikonograficzne Obrazy i zdjęcia to źródła ikonograficzne.
  5. Wspomnienia dziadka opowiadane wnukom to źródło… – ustne Opowieść to źródło ustne.
  6. Które z podanych jest źródłem pisanym? – list List to tekst.
  7. Które z podanych jest źródłem niepisanym? – stara łyżka Łyżka to przedmiot.
  8. Kto odkopuje dawne przedmioty i bada ślady osad? – archeolog Tym zajmuje się archeolog.
  9. Gdzie przede wszystkim przechowuje się stare dokumenty? – w archiwum Archiwum gromadzi dokumenty.
  10. Gdzie można obejrzeć dawne przedmioty? – w muzeum Muzea prezentują zabytki.
  11. Stare zdjęcie rodzinne to źródło… – ikonograficzne Zdjęcie to obraz.
  12. Nagranie rozmowy ze świadkiem wydarzeń to źródło… – ustne (dźwiękowe) To relacja ustna utrwalona na nagraniu.
  13. Ruiny zamku są źródłem… – materialnym Budowle to źródła materialne.
  14. Które zdanie jest prawdziwe? – Zdjęcie sprzed kilkudziesięciu lat też jest źródłem. Źródło nie musi mieć tysiąca lat.
  15. Pamiętnik to źródło… – pisane Pamiętnik to tekst.
  16. Moneta z dawnych czasów (bez względu na napis) jest przede wszystkim… – przedmiotem – źródłem materialnym To przedmiot. Napis na niej daje dodatkowo informację pisaną.
  17. Który podział jest poprawny? – źródła pisane i niepisane Podstawowy podział: pisane i niepisane.
  18. Gdzie przechowuje się stare książki? – w bibliotece Biblioteki gromadzą książki.
  19. Plakat sprzed 50 lat to źródło… – ikonograficzne Plakat to przekaz obrazowy (często z tekstem).
  20. Dlaczego źródła są ważne dla historyka? – bo pozwalają poznać przeszłość Bez źródeł nie znalibyśmy przeszłości.

FAQ – Źródła historyczne

Ile jest rodzajów źródeł?

Podstawowy podział to dwa: pisane i niepisane. Niepisane dzielimy dalej: materialne, ikonograficzne, ustne.

Czy zdjęcie to źródło pisane?

Nie, to źródło ikonograficzne.

Czy mój zeszyt może być źródłem historycznym?

Tak, za wiele lat może powiedzieć coś o szkole w naszych czasach.

Jak zapamiętać rodzaje źródeł?

Zrób fiszki: przykład z jednej strony, rodzaj z drugiej.

Co to jest archiwum?

Instytucja, która przechowuje dokumenty.

Czy test wymaga logowania?

Nie.

Co jeśli nauczyciel używa innych nazw?

Niektóre podręczniki mówią „źródła rzeczowe” zamiast „materialne” – to to samo.

Jak przygotować się w jeden wieczór?

Naucz się tabeli rodzajów źródeł i rozwiąż test dwa razy.

Jak przygotować się do sprawdzianu?

  1. Przypomnij bez notatek: Źródło historyczne to wszystko, co powstało w przeszłości i mówi nam o niej.
  2. Umieść na osi czasu zagadnienie: Źródła dzielimy na pisane (z tekstem) i niepisane (bez tekstu).
  3. Odpowiedz i uzasadnij: Co to jest źródło historyczne?
  4. Sprawdź na przykładzie regułę: Źródła niepisane to m.in. materialne (przedmioty, budowle), ikonograficzne (obrazy, zdjęcia) i ustne (wspomnienia, nagrania).
  5. Wróć do błędów w quizie; zwróć uwagę na: Zdjęcie jest źródłem ikonograficznym, nie pisanym. Powtórz najtrudniejsze pojęcia następnego dnia.

Wygeneruj własny test z notatek, PDF lub zdjęć · Zrób fiszki z materiału

Powiązane tematy

Zakres działu zgodny z podstawą programową historii dla klasy 4 szkoły podstawowej. Treść autorska, niezależna od wydawnictw. SpytajMnie nie jest powiązane z żadnym wydawcą.