Źródła historyczne – test i sprawdzian, historia klasa 4
Źródło historyczne to wszystko, co powstało w przeszłości i mówi nam o niej. Źródła dzielimy na pisane (z tekstem) i niepisane (bez tekstu). Rozwiąż test, a następnie sprawdź pojęcia i zastosowania, w których pojawiły się błędy.
Najważniejsze w 30 sekund
- Źródło historyczne to wszystko, co powstało w przeszłości i mówi nam o niej.
- Źródła dzielimy na pisane (z tekstem) i niepisane (bez tekstu).
- Źródła niepisane to m.in. materialne (przedmioty, budowle), ikonograficzne (obrazy, zdjęcia) i ustne (wspomnienia, nagrania).
Test: Źródła historyczne – 20 pytań
Czym jest źródło historyczne?
- A) ślad przeszłości, z którego poznajemy dawne czasy
- B) rzeka płynąca w górach
- C) książka z bajkami
- D) prognoza pogody
Kronika to źródło…
- A) pisane
- B) materialne
- C) ikonograficzne
- D) ustne
Gliniany garnek sprzed wieków to źródło…
- A) pisane
- B) materialne
- C) ustne
- D) dźwiękowe
Obraz przedstawiający bitwę to źródło…
- A) ikonograficzne
- B) pisane
- C) ustne
- D) materialne w ziemi
Wspomnienia dziadka opowiadane wnukom to źródło…
- A) pisane
- B) ustne
- C) materialne
- D) kartograficzne
Które z podanych jest źródłem pisanym?
- A) miecz
- B) list
- C) zamek
- D) moneta bez napisu
Które z podanych jest źródłem niepisanym?
- A) pamiętnik
- B) akt urodzenia
- C) stara łyżka
- D) kronika
Kto odkopuje dawne przedmioty i bada ślady osad?
- A) archeolog
- B) astronom
- C) meteorolog
- D) architekt
Gdzie przede wszystkim przechowuje się stare dokumenty?
- A) w archiwum
- B) w muzeum przyrodniczym
- C) w sklepie
- D) w ogrodzie zoologicznym
Gdzie można obejrzeć dawne przedmioty?
- A) w muzeum
- B) w banku
- C) na basenie
- D) w urzędzie pocztowym
Stare zdjęcie rodzinne to źródło…
- A) ikonograficzne
- B) pisane
- C) ustne
- D) dźwiękowe
Nagranie rozmowy ze świadkiem wydarzeń to źródło…
- A) ustne (dźwiękowe)
- B) materialne
- C) pisane
- D) ikonograficzne
Ruiny zamku są źródłem…
- A) materialnym
- B) pisanym
- C) ustnym
- D) żadnym
Które zdanie jest prawdziwe?
- A) Tylko bardzo stare przedmioty są źródłami.
- B) Zdjęcie sprzed kilkudziesięciu lat też jest źródłem.
- C) Źródła są tylko pisane.
- D) Źródła przechowuje się wyłącznie w domu.
Pamiętnik to źródło…
- A) pisane
- B) materialne
- C) ikonograficzne
- D) ustne
Moneta z dawnych czasów (bez względu na napis) jest przede wszystkim…
- A) przedmiotem – źródłem materialnym
- B) źródłem ustnym
- C) źródłem dźwiękowym
- D) legendą
Który podział jest poprawny?
- A) źródła pisane i niepisane
- B) źródła ciepłe i zimne
- C) źródła duże i małe
- D) źródła nowe i ładne
Gdzie przechowuje się stare książki?
- A) w bibliotece
- B) w piekarni
- C) w garażu miejskim
- D) na lotnisku
Plakat sprzed 50 lat to źródło…
- A) ikonograficzne
- B) ustne
- C) materialne w ziemi
- D) żadne
Dlaczego źródła są ważne dla historyka?
- A) bo pozwalają poznać przeszłość
- B) bo są drogie
- C) bo są kolorowe
- D) bo leżą w ziemi
Najważniejsze w 5 minut
- Źródło historyczne to wszystko, co powstało w przeszłości i mówi nam o niej.
- Źródła dzielimy na pisane (z tekstem) i niepisane (bez tekstu).
- Źródła niepisane to m.in. materialne (przedmioty, budowle), ikonograficzne (obrazy, zdjęcia) i ustne (wspomnienia, nagrania).
- Źródła przechowują muzea, archiwa i biblioteki.
- Archeolog odkopuje i bada przedmioty sprzed wieków.
Co musisz umieć na sprawdzian
- Wyjaśnić, czym jest źródło historyczne.
- Podzielić źródła na pisane i niepisane i podać przykłady.
- Rozpoznać źródło materialne, ikonograficzne i ustne.
- Wskazać, gdzie przechowuje się źródła.
- Wyjaśnić, czym zajmuje się archeolog.
Rodzaje źródeł – tabela
| Rodzaj | Przykłady |
|---|---|
| pisane | kronika, list, dokument, pamiętnik, akt urodzenia, stara gazeta |
| materialne (niepisane) | narzędzia, monety, broń, ubrania, budowle |
| ikonograficzne (niepisane) | obrazy, rzeźby, zdjęcia, plakaty, mapy |
| ustne / audiowizualne | wspomnienia dziadków, nagrania, filmy |
Uwaga na napisy
Moneta z napisem albo pomnik z tablicą zawiera tekst. Wtedy możesz o nich powiedzieć, że łączą cechy źródła pisanego i materialnego. Na sprawdzianie zwykle pytają jednak o proste przykłady: list – pisane, garnek – materialne, obraz – ikonograficzne.
Najczęstsze pułapki i błędy
- Zdjęcie jest źródłem ikonograficznym, nie pisanym.
- Opowieść dziadka to źródło ustne, chociaż można ją zapisać.
- Nie każde źródło jest stare jak piramidy – zdjęcie sprzed 30 lat też jest źródłem.
- Archeolog to nie paleontolog – paleontolog bada skamieniałości dawnych organizmów, np. dinozaurów.
Najczęstsze pytania na sprawdzianie
Co to jest źródło historyczne?
Każdy ślad przeszłości, z którego dowiadujemy się o dawnych czasach.
Jak dzielimy źródła?
Na pisane i niepisane; niepisane to m.in. materialne, ikonograficzne i ustne.
Podaj przykład źródła pisanego.
Kronika, list, dokument, pamiętnik.
Kim jest archeolog?
Badaczem, który odkopuje i bada dawne przedmioty i ślady osad.
Gdzie przechowuje się źródła?
W muzeach, archiwach i bibliotekach.
Odpowiedzi i wyjaśnienia
- Czym jest źródło historyczne? – ślad przeszłości, z którego poznajemy dawne czasy To każdy ślad przeszłości.
- Kronika to źródło… – pisane Kronika zawiera tekst.
- Gliniany garnek sprzed wieków to źródło… – materialne To przedmiot – źródło materialne.
- Obraz przedstawiający bitwę to źródło… – ikonograficzne Obrazy i zdjęcia to źródła ikonograficzne.
- Wspomnienia dziadka opowiadane wnukom to źródło… – ustne Opowieść to źródło ustne.
- Które z podanych jest źródłem pisanym? – list List to tekst.
- Które z podanych jest źródłem niepisanym? – stara łyżka Łyżka to przedmiot.
- Kto odkopuje dawne przedmioty i bada ślady osad? – archeolog Tym zajmuje się archeolog.
- Gdzie przede wszystkim przechowuje się stare dokumenty? – w archiwum Archiwum gromadzi dokumenty.
- Gdzie można obejrzeć dawne przedmioty? – w muzeum Muzea prezentują zabytki.
- Stare zdjęcie rodzinne to źródło… – ikonograficzne Zdjęcie to obraz.
- Nagranie rozmowy ze świadkiem wydarzeń to źródło… – ustne (dźwiękowe) To relacja ustna utrwalona na nagraniu.
- Ruiny zamku są źródłem… – materialnym Budowle to źródła materialne.
- Które zdanie jest prawdziwe? – Zdjęcie sprzed kilkudziesięciu lat też jest źródłem. Źródło nie musi mieć tysiąca lat.
- Pamiętnik to źródło… – pisane Pamiętnik to tekst.
- Moneta z dawnych czasów (bez względu na napis) jest przede wszystkim… – przedmiotem – źródłem materialnym To przedmiot. Napis na niej daje dodatkowo informację pisaną.
- Który podział jest poprawny? – źródła pisane i niepisane Podstawowy podział: pisane i niepisane.
- Gdzie przechowuje się stare książki? – w bibliotece Biblioteki gromadzą książki.
- Plakat sprzed 50 lat to źródło… – ikonograficzne Plakat to przekaz obrazowy (często z tekstem).
- Dlaczego źródła są ważne dla historyka? – bo pozwalają poznać przeszłość Bez źródeł nie znalibyśmy przeszłości.
FAQ – Źródła historyczne
Ile jest rodzajów źródeł?
Podstawowy podział to dwa: pisane i niepisane. Niepisane dzielimy dalej: materialne, ikonograficzne, ustne.
Czy zdjęcie to źródło pisane?
Nie, to źródło ikonograficzne.
Czy mój zeszyt może być źródłem historycznym?
Tak, za wiele lat może powiedzieć coś o szkole w naszych czasach.
Jak zapamiętać rodzaje źródeł?
Zrób fiszki: przykład z jednej strony, rodzaj z drugiej.
Co to jest archiwum?
Instytucja, która przechowuje dokumenty.
Czy test wymaga logowania?
Nie.
Co jeśli nauczyciel używa innych nazw?
Niektóre podręczniki mówią „źródła rzeczowe” zamiast „materialne” – to to samo.
Jak przygotować się w jeden wieczór?
Naucz się tabeli rodzajów źródeł i rozwiąż test dwa razy.
Jak przygotować się do sprawdzianu?
- Przypomnij bez notatek: Źródło historyczne to wszystko, co powstało w przeszłości i mówi nam o niej.
- Umieść na osi czasu zagadnienie: Źródła dzielimy na pisane (z tekstem) i niepisane (bez tekstu).
- Odpowiedz i uzasadnij: Co to jest źródło historyczne?
- Sprawdź na przykładzie regułę: Źródła niepisane to m.in. materialne (przedmioty, budowle), ikonograficzne (obrazy, zdjęcia) i ustne (wspomnienia, nagrania).
- Wróć do błędów w quizie; zwróć uwagę na: Zdjęcie jest źródłem ikonograficznym, nie pisanym. Powtórz najtrudniejsze pojęcia następnego dnia.
Wygeneruj własny test z notatek, PDF lub zdjęć · Zrób fiszki z materiału
Powiązane tematy
- Czym zajmuje się historia – test, historia kl. 4
- Mierzenie czasu w historii – test, historia kl. 4
- Historia klasa 4 – testy, sprawdziany i powtórki
Zakres działu zgodny z podstawą programową historii dla klasy 4 szkoły podstawowej. Treść autorska, niezależna od wydawnictw. SpytajMnie nie jest powiązane z żadnym wydawcą.