Reformacja – czas wielkich zmian – test i pytania, historia klasa 6

Reformacja to ruch religijny XVI wieku, który podzielił Kościół zachodni na katolicki i protestancki. Zapoczątkował go niemiecki mnich Marcin Luter, a jego idee szybko rozprzestrzeniły się w całej Europie.

Najważniejsze w 30 sekund

1517 – Marcin Luter ogłasza 95 tez w Wittenberdze
Główne nurty reformacji: luteranizm, kalwinizm, anglikanizm
Jan Kalwin działał w Genewie, głosił predestynację
Henryk VIII utworzył Kościół anglikański w 1534 roku
Reformacja krytykowała sprzedaż odpustów i bogactwo duchowieństwa

Test: Reformacja – czas wielkich zmian – 11 pytań

W którym roku Marcin Luter ogłosił 95 tez?
- A) 1517
- B) 1521
- C) 1534
- D) 1555
Czego dotyczyła krytyka Lutera zawarta w 95 tezach?
- A) Sprzedaży odpustów
- B) Podatków królewskich
- C) Handlu niewolnikami
- D) Reformy kalendarza
Kto był twórcą kalwinizmu?
- A) Marcin Luter
- B) Jan Kalwin
- C) Henryk VIII
- D) Leon X
Co to jest predestynacja według Kalwina?
- A) Przekonanie o z góry przeznaczonym zbawieniu lub potępieniu
- B) Obowiązek spowiedzi
- C) Zakaz czytania Biblii
- D) Kult świętych
Dlaczego Henryk VIII zerwał z papiestwem?
- A) Papież nie zgodził się na unieważnienie jego małżeństwa
- B) Chciał przyjąć luteranizm
- C) Nie chciał płacić podatków papieżowi
- D) Był kalwinistą
Jaki Kościół powstał w Anglii w 1534 roku?
- A) Anglikański
- B) Luterański
- C) Kalwiński
- D) Prawosławny
Jakim wynalazkiem ułatwiono szerzenie idei reformacji?
- A) Drukiem
- B) Kompasem
- C) Prochem strzelniczym
- D) Zegarem mechanicznym
Co zrobił Luter dla rozwoju języka niemieckiego?
- A) Przetłumaczył Biblię na niemiecki
- B) Napisał pierwszy słownik niemiecki
- C) Zreformował alfabet
- D) Zakazał łaciny
Kto ekskomunikował Marcina Lutera?
- A) Papież Leon X
- B) Cesarz Karol V
- C) Henryk VIII
- D) Jan Kalwin
Według nauki Lutera człowiek zostaje zbawiony dzięki:
- A) Wierze
- B) Zakupowi odpustów
- C) Bogactwu
- D) Urodzeniu szlacheckiemu
Które miasto było centrum działalności Jana Kalwina?
- A) Genewa
- B) Wittenberga
- C) Rzym
- D) Londyn

Przyczyny reformacji

Pod koniec XV i na początku XVI wieku Kościół katolicki budził coraz większą krytykę. Duchowni żyli często w przepychu, łamali śluby czystości, a wysokie urzędy kościelne kupowano za pieniądze. Wielkim oburzeniem wiernych była sprzedaż odpustów, czyli dokumentów mających skracać karę za grzechy, z której dochody przeznaczano na budowę bazyliki św. Piotra w Rzymie.

Do krytyki Kościoła przyczynił się też rozwój druku, dzięki któremu pisma reformatorów mogły szybko trafiać do tysięcy czytelników. Rosła również liczba ludzi wykształconych, chcących samodzielnie czytać Biblię, a nie polegać wyłącznie na wykładni duchownych.

Marcin Luter i jego 95 tez

Marcin Luter, niemiecki mnich augustiański i wykładowca teologii w Wittenberdze, 31 października 1517 roku ogłosił 95 tez krytykujących praktykę sprzedaży odpustów. Twierdził, że człowiek zbawiony jest przez wiarę, a nie przez uczynki czy zakup odpustów, a jedynym źródłem prawdy religijnej powinno być Pismo Święte.

Papież Leon X ekskomunikował Lutera w 1521 roku, lecz reformator znalazł poparcie wśród niemieckich książąt, którzy chętnie przejmowali majątki kościelne. Luter przetłumaczył Biblię na język niemiecki, co ułatwiło jej czytanie zwykłym ludziom i umocniło nowy, luterański Kościół.

Inne nurty reformacji

W Genewie działał Jan Kalwin, twórca kalwinizmu, który głosił surową naukę o predestynacji – przekonanie, że Bóg z góry przeznaczył jednych ludzi do zbawienia, a innych do potępienia. Kalwiniści cenili pracowitość i oszczędność, co sprzyjało rozwojowi handlu i bankowości w krajach, gdzie się osiedlali.

W Anglii król Henryk VIII zerwał w 1534 roku z papiestwem, ponieważ papież nie zgodził się na unieważnienie jego małżeństwa z Katarzyną Aragońską. Król ogłosił się głową nowego Kościoła anglikańskiego, zachowując wiele katolickich obrzędów, lecz odrzucając władzę papieża.

Co trzeba umieć

Wymienić przyczyny reformacji
Opisać postać i poglądy Marcina Lutera
Wyjaśnić znaczenie 95 tez z 1517 roku
Rozróżnić luteranizm, kalwinizm i anglikanizm
Wskazać skutki reformacji dla Europy

Typowe błędy

Mylenie reformacji z kontrreformacją
Przypisywanie powstania anglikanizmu Lutrowi zamiast Henrykowi VIII
Zapominanie o roli druku w rozpowszechnianiu idei reformacyjnych
Mylenie pojęcia odpustu z sakramentem pokuty

Krótkie pytania i odpowiedzi

Kim był Marcin Luter?

Niemieckim mnichem i teologiem, inicjatorem reformacji, autorem 95 tez z 1517 roku.

Co to są odpusty?

W teologii katolickiej to darowanie kary doczesnej za grzechy, które zostały już odpuszczone. W XVI wieku masowa sprzedaż listów odpustowych stała się jedną z głównych przyczyn krytyki Kościoła i impulsem do reformacji.

Jaką rolę odegrał druk w reformacji?

Umożliwił szybkie i masowe rozpowszechnianie pism reformatorów w całej Europie.

Czym różnił się anglikanizm od luteranizmu?

Anglikanizm zachował wiele katolickich obrzędów, a jego głową był król Anglii, nie papież.

Na czym polegała nauka o predestynacji?

Głosiła, że Bóg z góry przeznaczył ludzi do zbawienia lub potępienia.

Dlaczego niemieccy książęta poparli Lutra?

Mogli dzięki temu przejąć majątki kościelne i uniezależnić się od władzy papieskiej.

FAQ

Czy reformacja dotyczyła tylko Niemiec?

Nie, objęła także Szwajcarię, Anglię, Francję, Niderlandy i inne kraje Europy.

Czy Luter chciał utworzyć nowy Kościół?

Początkowo chciał zreformować Kościół katolicki od wewnątrz, dopiero ekskomunika doprowadziła do rozłamu.

Co się stało z majątkiem kościelnym w krajach protestanckich?

Był przejmowany przez władców i szlachtę, którzy sekularyzowali dobra klasztorne.

Czy kalwinizm i luteranizm to to samo?

Nie, różnią się m.in. nauką o predestynacji i organizacją wspólnot religijnych.

Stwórz własny test · Zrób fiszki

Poprzednia lekcja: Kultura renesansu w Europie Następna lekcja: Kontrreformacja