Trawienie i wchłanianie pokarmu – test i pytania, przyroda klasa 4
Pokarm, który zjadamy, musi zostać rozłożony na drobne składniki, zanim organizm będzie mógł je wykorzystać. Ta lekcja pokazuje, jak przebiega trawienie w poszczególnych odcinkach układu pokarmowego i gdzie zachodzi wchłanianie składników odżywczych.
Najważniejsze w 30 sekund
- Trawienie rozpoczyna się już w jamie ustnej dzięki ślinie.
- Żołądek wydziela kwas solny i enzymy trawiące białka.
- Większość wchłaniania składników odżywczych zachodzi w jelicie cienkim.
- Jelito cienkie ma kosmki jelitowe zwiększające powierzchnię wchłaniania.
- Niestrawione resztki pokarmu są usuwane z jelita grubego.
Test: Trawienie i wchłanianie pokarmu – 10 pytań
Trawienie skrobi rozpoczyna się w:
- A) żołądku
- B) jamie ustnej
- C) jelicie cienkim
- D) jelicie grubym
Ruchy perystaltyczne przełyku służą do:
- A) trawienia białek
- B) przesuwania pokarmu w dół
- C) wchłaniania wody
- D) produkcji żółci
Sok żołądkowy zawiera m.in.:
- A) żółć
- B) kwas solny i enzymy trawiące białka
- C) ślinę
- D) sok trzustkowy
Żółć potrzebna do trawienia tłuszczów jest produkowana przez:
- A) żołądek
- B) wątrobę
- C) jelito grube
- D) przełyk
Najdłuższym odcinkiem przewodu pokarmowego jest:
- A) przełyk
- B) żołądek
- C) jelito cienkie
- D) jelito grube
Kosmki jelitowe znajdują się w:
- A) jelicie cienkim
- B) żołądku
- C) przełyku
- D) jamie ustnej
Głównym miejscem wchłaniania składników odżywczych jest:
- A) jama ustna
- B) żołądek
- C) jelito cienkie
- D) odbyt
W jelicie grubym zachodzi głównie:
- A) trawienie białek
- B) wchłanianie wody
- C) produkcja żółci
- D) trawienie skrobi
Sok trzustkowy trafia do:
- A) żołądka
- B) jelita cienkiego
- C) przełyku
- D) jamy ustnej
Niestrawione resztki pokarmu są usuwane z organizmu przez:
- A) żołądek
- B) wątrobę
- C) odbyt
- D) ślinianki
Jama ustna i przełyk
Trawienie pokarmu rozpoczyna się już w jamie ustnej, gdzie zęby mechanicznie rozdrabniają pokarm, a ślina wydzielana przez gruczoły ślinowe nawilża go i rozpoczyna trawienie skrobi dzięki zawartemu w niej enzymowi. Język miesza pokarm i formuje z niego kęs gotowy do połknięcia.
Po połknięciu pokarm wędruje przez gardło do przełyku, który jest mięśniową rurką łączącą jamę ustną z żołądkiem. Ruchy perystaltyczne ścian przełyku, czyli naprzemienne skurcze mięśni, przesuwają kęs pokarmowy w dół, nawet gdybyśmy jedli w pozycji leżącej.
Żołądek - trawienie białek
Żołądek jest workowatym narządem, w którym pokarm przebywa od kilku godzin, mieszając się z sokiem żołądkowym. Sok żołądkowy zawiera kwas solny oraz enzymy trawiące białka, dzięki czemu długie łańcuchy białek zaczynają rozpadać się na mniejsze fragmenty.
Kwas solny w żołądku pełni też funkcję ochronną, niszcząc większość bakterii, które dostały się do organizmu wraz z pokarmem. Po przetworzeniu w żołądku pokarm zamienia się w półpłynną masę zwaną treścią pokarmową, która stopniowo przechodzi do jelita cienkiego.
Jelito cienkie i wchłanianie
Jelito cienkie jest najdłuższym odcinkiem przewodu pokarmowego, w którym kończy się trawienie i zachodzi główne wchłanianie składników odżywczych. Do jelita cienkiego trafia żółć produkowana przez wątrobę oraz sok trzustkowy, które pomagają trawić tłuszcze, białka i węglowodany.
Wewnętrzna ściana jelita cienkiego pokryta jest milionami maleńkich kosmków jelitowych, które znacznie zwiększają powierzchnię wchłaniania. Dzięki kosmkom składniki odżywcze, takie jak glukoza, aminokwasy i kwasy tłuszczowe, przenikają do krwi i są rozprowadzane po całym organizmie.
Jelito grube i wydalanie resztek
Niestrawione resztki pokarmu, głównie błonnik, przechodzą z jelita cienkiego do jelita grubego. W jelicie grubym zachodzi głównie wchłanianie wody oraz niektórych witamin, dzięki czemu treść pokarmowa zagęszcza się i przekształca w kał.
W jelicie grubym żyją pożyteczne bakterie, które pomagają rozkładać resztki pokarmowe i produkują niektóre witaminy, na przykład witaminę K. Ostatecznie niestrawione i niewchłonięte resztki pokarmu są usuwane z organizmu przez odbyt w procesie wydalania.
Co trzeba umieć
- Wymienić kolejne odcinki układu pokarmowego człowieka.
- Wyjaśnić rolę śliny i enzymów trawiennych w jamie ustnej.
- Opisać funkcję kwasu solnego w żołądku.
- Wyjaśnić, dlaczego jelito cienkie ma kosmki jelitowe.
- Wskazać, gdzie zachodzi wchłanianie wody.
- Opisać drogę pokarmu od jamy ustnej do odbytu.
Typowe błędy
- Mylenie trawienia z wchłanianiem.
- Przekonanie, że trawienie zaczyna się dopiero w żołądku.
- Mylenie jelita cienkiego z jelitem grubym pod względem funkcji.
- Pomijanie roli wątroby i trzustki w trawieniu.
Krótkie pytania i odpowiedzi
Jaką rolę pełni ślina w trawieniu?
Nawilża pokarm i rozpoczyna trawienie skrobi dzięki zawartemu w niej enzymowi.
Dlaczego kwas solny w żołądku jest ważny?
Pomaga trawić białka i niszczy większość bakterii dostających się z pokarmem.
Co to są kosmki jelitowe i jaka jest ich funkcja?
To maleńkie wypustki błony jelita cienkiego, które zwiększają powierzchnię wchłaniania składników odżywczych.
Jakie dwa narządy wspomagają trawienie w jelicie cienkim?
Wątroba, produkująca żółć, oraz trzustka, produkująca sok trzustkowy.
Co dzieje się z resztkami pokarmu w jelicie grubym?
Jest z nich wchłaniana woda, a niestrawione pozostałości zagęszczają się i tworzą kał.
FAQ
Dlaczego nie czujemy, jak pokarm przesuwa się przez przełyk, gdy leżymy?
Ponieważ przesuwanie pokarmu odbywa się dzięki ruchom perystaltycznym mięśni przełyku, a nie dzięki sile grawitacji, więc działa niezależnie od pozycji ciała.
Czy wszystkie składniki pokarmu są wchłaniane w jelicie cienkim?
Nie, część wody i niektórych witamin wchłaniana jest dopiero w jelicie grubym, natomiast niestrawiony błonnik w ogóle nie zostaje wchłonięty.
Dlaczego trzustka jest ważna w procesie trawienia?
Produkuje sok trzustkowy zawierający enzymy, które trawią białka, tłuszcze i węglowodany docierające do jelita cienkiego.
Co by się stało, gdyby zabrakło żółci?
Trawienie tłuszczów byłoby znacznie utrudnione, ponieważ żółć rozdrabnia tłuszcze na drobne kropelki, ułatwiając działanie enzymów trawiennych.
Stwórz własny test · Zrób fiszki
Poprzednia lekcja: Zależności pokarmowe między organizmami Następna lekcja: Układ krwionośny transportuje krew