Sprawdzian z geografii klasa 5: krajobrazy Polski – test online z odpowiedziami
Rozwiąż 20 pytań o cechach i rozmieszczeniu krajobrazów Polski: wysokogórskiego, wyżynnego, nizinnego, pojeziernego i nadmorskiego. 12 pytań podstawowych i 8 trudniejszych z porównaniami. Wynik od razu, bez logowania.
Test – 20 pytań
Jedynymi górami o krajobrazie wysokogórskim w Polsce są:
A) Sudety
B) Bieszczady
C) Tatry
D) Góry Świętokrzyskie
Które piętro roślinności w Tatrach leży bezpośrednio nad reglem górnym?
A) Hale
B) Kosodrzewina
C) Turnie
D) Pogórze
Najwyżej położone piętro w Tatrach, z nagimi skałami, to:
A) Turnie
B) Regiel dolny
C) Hale
D) Kosodrzewina
Połoniny to charakterystyczne łąki górskie w:
A) Tatrach
B) Bieszczadach
C) Sudetach
D) Pieninach
Najwyższym szczytem Sudetów jest:
A) Rysy
B) Śnieżka
C) Tarnica
D) Łysica
Jaskinie i ostańce wapienne są typowe dla:
A) Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej
B) Niziny Mazowieckiej
C) Żuław Wiślanych
D) Pojezierza Mazurskiego
Krajobraz przemysłowy związany z wydobyciem węgla kamiennego występuje głównie na:
A) Wyżynie Śląskiej
B) Pomorzu
C) Mazurach
D) Podlasiu
Cechą krajobrazu wielkomiejskiego jest:
A) Rozproszona zabudowa i pola
B) Gęsta zabudowa, wysokie budynki i rozbudowana komunikacja
C) Wydmy i klify
D) Jeziora i lasy
Krajobraz pojezierny powstał głównie dzięki działalności:
A) Wulkanów
B) Lądolodu
C) Wiatru
D) Morza
Największe jezioro w Polsce to:
A) Mamry
B) Śniardwy
C) Hańcza
D) Gopło
Ruchome wydmy można zobaczyć w:
A) Tatrzańskim Parku Narodowym
B) Słowińskim Parku Narodowym
C) Ojcowskim Parku Narodowym
D) Bieszczadzkim Parku Narodowym
Klif to:
A) Płaska plaża
B) Stromy brzeg morski niszczony przez fale
C) Jezioro przybrzeżne
D) Wydma
Jaskinie krasowe powstają, gdy woda:
A) Zamarza w skałach
B) Z dwutlenkiem węgla rozpuszcza skały wapienne
C) Nanosi piasek
D) Paruje z jezior
Żuławy Wiślane to obszar:
A) Górzysty
B) Nizinny w delcie Wisły, częściowo położony poniżej poziomu morza, z żyznymi glebami
C) Pustynny
D) Wulkaniczny
Moreny to:
A) Wzgórza z materiału naniesionego przez lądolód
B) Jaskinie w wapieniach
C) Doliny rzeczne
D) Wydmy nadmorskie
Półwysep Helski jest przykładem:
A) Mierzei
B) Klifu
C) Delty
D) Zatoki
Ułóż krajobrazy z północy na południe Polski:
A) Wysokogórski → wyżynny → nizinny → pojezierny → nadmorski
B) Nadmorski → pojezierny → nizinny → wyżynny → wysokogórski
C) Nizinny → nadmorski → wyżynny → pojezierny → wysokogórski
Żuławy Wiślane – depresja i żyzne gleby delty Wisły.
Jak się przygotować
Zrób listę ośmiu krajobrazów i do każdego dopisz jedno charakterystyczne miejsce. Przypomnij sobie piętra roślinności w Tatrach od dołu do góry. Rozwiąż test bez atlasu, potem sprawdź na mapie miejsca z pytań, które sprawiły kłopot. Powtórz pojęcia: kras, morena, klif, mierzeja. Rozwiąż test ponownie.
Pytania i odpowiedzi (klucz)
Jedynymi górami o krajobrazie wysokogórskim w Polsce są: – Tatry Tylko Tatry mają ostre granie, piętro turni i ślady lodowców górskich.
Które piętro roślinności w Tatrach leży bezpośrednio nad reglem górnym? – Kosodrzewina Kolejność: regiel dolny → regiel górny → kosodrzewina → hale → turnie.
Najwyżej położone piętro w Tatrach, z nagimi skałami, to: – Turnie W piętrze turni rosną głównie porosty i nieliczne rośliny.
Połoniny to charakterystyczne łąki górskie w: – Bieszczadach Połoniny porastają grzbiety Bieszczadów powyżej lasów.
Najwyższym szczytem Sudetów jest: – Śnieżka Śnieżka (1603 m n.p.m.) leży w Karkonoszach.
Jaskinie i ostańce wapienne są typowe dla: – Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej Zbudowana z wapieni, ma krajobraz krasowy.
Krajobraz przemysłowy związany z wydobyciem węgla kamiennego występuje głównie na: – Wyżynie Śląskiej Kopalnie, hałdy i zakłady przemysłowe zmieniły krajobraz Górnego Śląska.
Cechą krajobrazu wielkomiejskiego jest: – Gęsta zabudowa, wysokie budynki i rozbudowana komunikacja Przykład: Warszawa.
Krajobraz pojezierny powstał głównie dzięki działalności: – Lądolodu Lądolód pozostawił moreny i zagłębienia, w których powstały jeziora.
Największe jezioro w Polsce to: – Śniardwy Śniardwy leżą na Pojezierzu Mazurskim. Hańcza jest najgłębsza.
Ruchome wydmy można zobaczyć w: – Słowińskim Parku Narodowym Wydmy koło Łeby przesuwają się pod wpływem wiatru.
Klif to: – Stromy brzeg morski niszczony przez fale Np. klif w Jastrzębiej Górze lub na wyspie Wolin.
Jaskinie krasowe powstają, gdy woda: – Z dwutlenkiem węgla rozpuszcza skały wapienne Woda deszczowa z rozpuszczonym CO₂ powoli rozpuszcza wapień – powstają jaskinie, a w nich stalaktyty i stalagmity.
Żuławy Wiślane to obszar: – Nizinny w delcie Wisły, częściowo położony poniżej poziomu morza, z żyznymi glebami Najniższy punkt Polski (ok. −1,8 m) leży w Raczkach Elbląskich; obszar chronią wały i pompy.
Moreny to: – Wzgórza z materiału naniesionego przez lądolód Lądolód niósł głazy, piasek i glinę; po stopnieniu powstały pagórki morenowe.
Półwysep Helski jest przykładem: – Mierzei Mierzeja to wąski pas lądu usypany przez morze; oddziela Zatokę Pucką od otwartego morza.
Ułóż krajobrazy z północy na południe Polski: – Nadmorski → pojezierny → nizinny → wyżynny → wysokogórski Rzeźba Polski układa się pasami: wybrzeże, pojezierza, niziny, wyżyny, góry. To uproszczenie – pasy nie są idealnie równe.
Czym różnią się Tatry od Bieszczadów? – Tatry mają ostre szczyty i piętro turni, Bieszczady – łagodne grzbiety z połoninami Tatry są wyższe i zbudowane m.in. z granitów; Bieszczady są niższe, o łagodnych kształtach.
Na Nizinie Mazowieckiej przeważają pola, łąki i lasy, a teren jest płaski. Jaki krajobraz tam dominuje? – Nizinny, rolniczy Płaski teren i dużo pól – to cechy krajobrazu nizinnego rolniczego (poza Warszawą – krajobraz wielkomiejski).
Turysta widzi strome ściany wapienne, bramę skalną i zamek na skale. Gdzie najpewniej jest? – Na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej Ostańce, skałki wapienne i zamki Szlaku Orlich Gniazd (np. Ogrodzieniec) to typowy widok tej wyżyny.
Zadania otwarte
Porównaj krajobraz pojezierny i nadmorski: po dwie cechy i siła, która je ukształtowała.
Przykładowa odpowiedź: Pojezierny: jeziora, pagórki morenowe, lasy; ukształtował go lądolód. Nadmorski: plaże, wydmy, klify, mierzeje; kształtują go fale morskie i wiatr.
Kryteria: 2 cechy każdego; poprawna siła rzeźbotwórcza; porównanie, nie tylko lista.
Opisz piętra roślinności w Tatrach od dołu do góry.
Kryteria: 5 pięter w kolejności; jedna cecha każdego.
Wyjaśnij, jak człowiek zmienił krajobraz Wyżyny Śląskiej.
Przykładowa odpowiedź: Kopalnie, hałdy, osiadanie terenu, gęsta zabudowa miast i zakładów, sieć dróg i kolei – powstał krajobraz przemysłowo-miejski. Dziś część terenów jest rekultywowana.
Kryteria: 2 zmiany związane z przemysłem; skutek dla krajobrazu.
Schemat pasów rzeźby Polski z północy na południe: pobrzeża (nadmorski) → pojezierza → niziny → wyżyny → góry (Sudety, Karpaty z Tatrami)
Powtórka pojęć
Kras
zjawiska powstające przez rozpuszczanie skał (głównie wapieni) przez wodę.
Morena
pagórek z materiału pozostawionego przez lądolód.
Mierzeja
wąski pas lądu usypany przez fale i prądy morskie.
Depresja
obszar lądu położony poniżej poziomu morza.
5 najczęstszych pomyłek
Mylenie połonin (Bieszczady) z halami (Tatry).
Kolejność pięter w Tatrach – kosodrzewina leży poniżej hal.
Mylenie mierzei z klifem.
Uznawanie Śniardw za najgłębsze jezioro – najgłębsza jest Hańcza.
Twierdzenie, że całe Żuławy leżą poniżej poziomu morza – tylko ich część.