Pajęczaki – stawonogi o czterech parach odnóży – test, klasa 6

Pajęczaki to gromada stawonogów obejmująca pająki, kleszcze, roztocza i skorpiony, które wyróżniają się posiadaniem czterech par odnóży krocznych. Na tej lekcji poznasz budowę ich ciała oraz sposób polowania i odżywiania się tych drapieżników.

Najważniejsze w 30 sekund

Pajęczaki mają cztery pary odnóży krocznych, czyli osiem nóg.
Ciało pajęczaka dzieli się na dwa odcinki: głowotułów i odwłok.
Pająki trawią pokarm poza ciałem, wydzielając soki trawienne na ofiarę.
Kleszcze są pasożytami zewnętrznymi, mogą przenosić boreliozę.
Większość pajęczaków to drapieżniki żywiące się innymi zwierzętami.

Test: Pajęczaki – stawonogi, które mają cztery pary odnóży – 10 pytań

Ile par odnóży krocznych mają pajęczaki?
- A) Trzy
- B) Cztery
- C) Pięć
- D) Dwie
Z ilu głównych odcinków zbudowane jest ciało pajęczaka?
- A) Z jednego
- B) Z dwóch
- C) Z trzech
- D) Z czterech
Czy pajęczaki posiadają czułki?
- A) Tak, jedną parę
- B) Tak, dwie pary
- C) Nie posiadają czułków
- D) Tylko larwy je mają
Jak nazywa się przednia para odnóży pająka służąca do chwytania zdobyczy?
- A) Czułki
- B) Szczękoczułki
- C) Odnóża kroczne
- D) Skrzydła
Na czym polega trawienie zewnętrzne u pająków?
- A) Pająk połyka ofiarę w całości
- B) Soki trawienne działają poza ciałem pająka, na ofierze
- C) Ofiara trawi się sama bez udziału pająka
- D) Pająk trawi pokarm w gnieździe wspólnie z innymi
Jaką chorobę mogą przenosić kleszcze?
- A) Grypę
- B) Boreliozę
- C) Ospę
- D) Różyczkę
Jaki tryb życia prowadzi większość pajęczaków?
- A) Roślinożerny
- B) Drapieżny
- C) Padlinożerny wyłącznie
- D) Filtrujący wodę
Które z poniższych zwierząt NIE jest pajęczakiem?
- A) Pająk krzyżak
- B) Kleszcz
- C) Skorpion
- D) Biedronka
Jakie znaczenie dla rolnictwa mają pająki?
- A) Niszczą uprawy
- B) Ograniczają liczbę szkodliwych owadów
- C) Zapylają kwiaty
- D) Produkują nawóz
Czym roztocza różnią się trybem życia od wielu pająków?
- A) Są wyłącznie roślinożerne
- B) Często prowadzą pasożytniczy tryb życia
- C) Żyją tylko w wodzie morskiej
- D) Nie mają odnóży

Budowa ciała pajęczaków

Ciało pajęczaka zbudowane jest z dwóch głównych odcinków: głowotułowia i odwłoka, w przeciwieństwie do owadów, które mają trzy odcinki ciała. Na głowotułowiu osadzonych jest osiem odnóży krocznych, ułożonych w cztery pary, co stanowi podstawową cechę odróżniającą pajęczaki od innych gromad stawonogów.

Pajęczaki nie posiadają czułków, co dodatkowo odróżnia je od owadów i skorupiaków. Zamiast tego mają narządy zmysłów umieszczone na głowotułowiu oraz szczękoczułki, czyli przednią parę odnóży przekształconą w narządy chwytne lub jadowe, służące do obezwładniania zdobyczy.

Odżywianie się i tryb życia

Większość pajęczaków to drapieżniki polujące na owady i inne drobne zwierzęta. Pająki wstrzykują do ciała ofiary jad oraz soki trawienne, które rozkładają tkanki wewnątrz jej ciała, a następnie wysysają powstałą papkę. Taki sposób trawienia nazywa się trawieniem zewnętrznym.

Niektóre pajęczaki, jak kleszcze i roztocza, prowadzą pasożytniczy tryb życia, żywiąc się krwią lub tkankami żywiciela. Kleszcze przyczepiają się do skóry ssaków i ptaków, a podczas żerowania mogą przenosić groźne choroby, takie jak borelioza czy kleszczowe zapalenie mózgu.

Znaczenie pajęczaków w przyrodzie

Pająki pełnią ważną funkcję w ograniczaniu liczebności owadów, w tym wielu szkodników roślin uprawnych, dlatego są sprzymierzeńcami rolników i ogrodników. Sieci pajęcze, które budują niektóre gatunki, są doskonale przystosowane do wyłapywania latających owadów.

Mimo że wiele osób odczuwa lęk przed pajęczakami, większość gatunków jest całkowicie nieszkodliwa dla człowieka. Jedynie nieliczne gatunki, jak niektóre skorpiony czy pająki tropikalne, posiadają jad niebezpieczny dla ludzi, podczas gdy rodzime gatunki europejskie są zwykle niegroźne.

Co trzeba umieć

Wymienić cechy charakterystyczne pajęczaków.
Opisać budowę ciała pająka i podać liczbę odnóży.
Wyjaśnić, na czym polega trawienie zewnętrzne u pająków.
Podać przykłady pasożytniczych pajęczaków i zagrożeń z nimi związanych.
Ocenić znaczenie pajęczaków w ekosystemach i dla człowieka.

Typowe błędy

Liczenie czułków u pajęczaków – pajęczaki ich nie posiadają.
Mylenie liczby odnóży – pajęczaki mają osiem, a nie sześć jak owady.
Przekonanie, że wszystkie pajęczaki są jadowite i groźne dla ludzi.
Mylenie głowotułowia z głową – u pajęczaków głowa i tułów są zrośnięte.
Mylenie kleszczy z owadami – kleszcze należą do pajęczaków.

Krótkie pytania i odpowiedzi

Ile odnóży ma pająk?

Pająk ma osiem odnóży, czyli cztery pary.

Co to są szczękoczułki?

To przekształcona przednia para odnóży pajęczaków służąca do chwytania i obezwładniania ofiar.

Czy pająki mają czułki?

Nie, pajęczaki nie posiadają czułków.

Jak pająk trawi swoją ofiarę?

Wstrzykuje do niej soki trawienne, a następnie wysysa rozłożone tkanki – to trawienie zewnętrzne.

Do jakiej gromady należą kleszcze?

Kleszcze należą do gromady pajęczaków.

Jakie zagrożenie dla człowieka stanowią kleszcze?

Mogą przenosić groźne choroby, między innymi boreliozę.

FAQ

Czy wszystkie pająki budują sieci?

Nie, wiele gatunków pająków buduje sieci, ale inne, jak na przykład skakuny czy pająki wilcze, polują aktywnie na swoje ofiary bez użycia pajęczyny.

Czy pająki w Polsce są niebezpieczne dla ludzi?

Rodzime gatunki pająków w Polsce są praktycznie nieszkodliwe dla człowieka i rzadko gryzą.

Dlaczego kleszcze trudno zauważyć na skórze?

Kleszcze są niewielkie, a ich ślina zawiera substancje znieczulające, przez co ukłucie jest bezbolesne.

Czym skorpiony różnią się od pająków?

Skorpiony mają odwłok zakończony kolcem jadowym oraz silnie rozwinięte szczypce, czego pająki nie posiadają.

Stwórz własny test · Zrób fiszki

Poprzednia lekcja: Owady – stawonogi zdolne do lotu Następna lekcja: Mięczaki – zwierzęta, które mają muszlę