Cechy populacji – test i pytania, biologia klasa 8
Populacja to zespół osobników jednego gatunku żyjących na danym terenie w tym samym czasie. Lekcja wyjaśnia, jakimi cechami opisujemy populacje i od czego zależy ich liczebność.
Najważniejsze w 30 sekund
- Populacja – osobniki jednego gatunku na danym terenie w tym samym czasie, zdolne do krzyżowania się.
- Liczebność to całkowita liczba osobników, zagęszczenie to liczba osobników na jednostkę powierzchni lub objętości.
- Rozrodczość i śmiertelność decydują o przyroście naturalnym populacji.
- Rozmieszczenie osobników może być skupiskowe, losowe lub równomierne.
- Struktura wiekowa i płciowa wpływa na tempo rozwoju populacji.
Test: Cechy populacji – 10 pytań
Co to jest populacja?
- A) Wszystkie organizmy w ekosystemie
- B) Osobniki jednego gatunku na danym terenie w tym samym czasie
- C) Zbiór różnych gatunków roślin
- D) Jeden osobnik i jego potomstwo
Zagęszczenie populacji to:
- A) Całkowita liczba osobników
- B) Liczba osobników na jednostkę powierzchni lub objętości
- C) Liczba gatunków w ekosystemie
- D) Stosunek samic do samców
Przyrost naturalny populacji oblicza się jako:
- A) Sumę rozrodczości i śmiertelności
- B) Różnicę rozrodczości i śmiertelności
- C) Iloczyn liczebności i zagęszczenia
- D) Liczbę samców minus liczbę samic
Rozmieszczenie skupiskowe osobników wynika zwykle z:
- A) Równomiernego podziału terytorium
- B) Gromadzenia się wokół zasobów, np. wody
- C) Braku jakichkolwiek zasobów
- D) Losowego ruchu osobników
Struktura wiekowa populacji opisuje:
- A) Udział osobników w różnym wieku
- B) Rozmiar terytorium gatunku
- C) Liczbę gatunków w biocenozie
- D) Zagęszczenie roślin
Które zjawisko prowadzi do spadku liczebności populacji?
- A) Wysoka rozrodczość
- B) Niska śmiertelność
- C) Śmiertelność wyższa od rozrodczości
- D) Równomierne rozmieszczenie
Przykładem jednej populacji jest:
- A) Wszystkie zwierzęta w lesie
- B) Wszystkie sarny w danym lesie
- C) Las jako całość
- D) Łąka i staw razem
Co oznacza równomierne rozmieszczenie osobników?
- A) Osobniki tworzą duże grupy
- B) Osobniki są rozłożone przypadkowo
- C) Osobniki utrzymują podobne odległości między sobą
- D) Wszystkie osobniki są w jednym miejscu
Struktura płciowa populacji to:
- A) Stosunek liczby samic do samców
- B) Liczba osobników młodych
- C) Całkowita liczebność gatunku
- D) Zagęszczenie osobników na hektar
Co wpływa na potencjał rozwojowy populacji?
- A) Tylko zagęszczenie
- B) Duży udział osobników starych
- C) Duży udział osobników młodych
- D) Tylko rozmieszczenie losowe
Czym jest populacja i jak ją opisujemy
Populacja to wszystkie osobniki jednego gatunku zasiedlające określony obszar w tym samym czasie, mogące się ze sobą swobodnie krzyżować i wydawać płodne potomstwo. Przykładem jest stado saren w lesie albo wszystkie karpie w konkretnym stawie hodowlanym.
Każdą populację opisujemy za pomocą liczebności, czyli całkowitej liczby osobników, oraz zagęszczenia, czyli liczby osobników przypadającej na jednostkę powierzchni, na przykład na hektar lasu, lub objętości, na przykład na litr wody w stawie.
Rozrodczość, śmiertelność i przyrost naturalny
Na zmianę liczebności populacji wpływa rozrodczość, czyli liczba osobników rodzących się w danym czasie, oraz śmiertelność, czyli liczba osobników ginących. Poza tym kluczowe są migracje: imigracja (napływ osobników) i emigracja (opuszczanie populacji). Różnicę między rozrodczością a śmiertelnością nazywa się przyrostem naturalnym.
Gdy rozrodczość przewyższa śmiertelność, populacja rośnie liczebnie, na przykład w sprzyjających warunkach pokarmowych i klimatycznych. Gdy śmiertelność przewyższa rozrodczość, populacja się kurczy, co może prowadzić do jej wymarcia w danym środowisku.
Rozmieszczenie i struktura populacji
Osobniki w populacji mogą być rozmieszczone skupiskowo, czyli w grupach wokół zasobów takich jak woda czy pokarm, losowo, gdy brak wyraźnych skupisk, albo równomiernie, co często wynika z konkurencji o terytorium, jak u niektórych ptaków lęgowych.
Ważna jest też struktura wiekowa, czyli udział osobników młodych, dorosłych i starych, oraz struktura płciowa, czyli stosunek liczby samic do samców. Populacja z dużą liczbą osobników młodych ma zwykle większy potencjał rozwojowy.
Co trzeba umieć
- Definiować pojęcie populacji i podawać przykłady.
- Odróżniać liczebność od zagęszczenia populacji.
- Wyjaśniać pojęcia rozrodczości, śmiertelności i przyrostu naturalnego.
- Rozpoznawać typy rozmieszczenia osobników w populacji.
- Opisywać znaczenie struktury wiekowej i płciowej populacji.
Typowe błędy
- Mylenie liczebności z zagęszczeniem populacji.
- Uznawanie różnych gatunków żyjących razem za jedną populację.
- Zapominanie, że przyrost naturalny może być ujemny.
- Mylenie rozmieszczenia skupiskowego z równomiernym.
Krótkie pytania i odpowiedzi
Czym różni się liczebność od zagęszczenia populacji?
Liczebność to całkowita liczba osobników, a zagęszczenie to liczba osobników przypadająca na jednostkę powierzchni lub objętości.
Jak nazywa się różnica między rozrodczością a śmiertelnością?
Przyrost naturalny populacji.
Podaj przykład populacji.
Wszystkie sarny żyjące w danym lesie w tym samym czasie.
Jakie są trzy typy rozmieszczenia osobników w populacji?
Skupiskowe, losowe i równomierne.
Dlaczego struktura wiekowa populacji jest ważna?
Pokazuje udział osobników młodych i starych, co wpływa na przyszły wzrost populacji.
Co dzieje się z populacją, gdy śmiertelność przewyższa rozrodczość?
Jej liczebność maleje, a przy długotrwałym braku równowagi populacja może zaniknąć.
FAQ
Czy dwa różne gatunki ryb w jednym stawie tworzą jedną populację?
Nie, populację tworzą wyłącznie osobniki tego samego gatunku, dlatego różne gatunki ryb to odrębne populacje.
Czy zagęszczenie populacji może się zmieniać w czasie?
Tak, zmienia się wraz z rozrodczością, śmiertelnością i migracjami osobników do i z danego terenu.
Jak rozpoznać rozmieszczenie równomierne w terenie?
Osobniki utrzymują podobne odległości między sobą, co często wynika z obrony terytorium.
Czy struktura płciowa wpływa na rozrodczość populacji?
Tak, zbyt mała liczba samic lub samców ogranicza możliwości rozrodu i spowalnia wzrost populacji.
Stwórz własny test · Zrób fiszki
Poprzednia lekcja: Organizm a środowisko Następna lekcja: Konkurencja