Sole – test i sprawdzian, chemia klasa 8
Sole to związki chemiczne zbudowane z kationów metali (lub jonu amonu) i anionów reszt kwasowych. Nazwy soli tworzy się od nazwy kwasu: końcówka -ek dla kwasów beztlenowych (np. chlorek) i -an dla tlenowych (np. siarczan). Rozwiąż test, a następnie sprawdź pojęcia i zastosowania, w których pojawiły się błędy.
Najważniejsze w 30 sekund
- Sole to związki chemiczne zbudowane z kationów metali (lub jonu amonu) i anionów reszt kwasowych.
- Nazwy soli tworzy się od nazwy kwasu: końcówka -ek dla kwasów beztlenowych (np. chlorek) i -an dla tlenowych (np. siarczan).
- Główne metody otrzymywania soli to: kwas + zasada (zobojętnianie), metal + kwas, tlenek metalu + kwas.
Test: Sole – 20 pytań
Jak nazywa się sól o wzorze Na2SO4?
- A) siarczan(IV) sodu
- B) siarczek sodu
- C) siarczan(VI) sodu
- D) azotan(V) sodu
Reakcja kwas + zasada to reakcja:
- A) zobojętniania
- B) utleniania
- C) spalania
- D) analizy
W wyniku reakcji metal + kwas powstaje sól oraz:
- A) woda
- B) tlen
- C) wodór
- D) tlenek metalu
Jaki jest wzór chlorku wapnia?
- A) CaCl
- B) CaCl2
- C) Ca2Cl
- D) Ca(ClO3)2
Która z wymienionych soli jest nierozpuszczalna w wodzie?
- A) NaCl
- B) KNO3
- C) AgCl
- D) Na2CO3
Podczas dysocjacji Al2(SO4)3 powstają:
- A) 2 jony Al(3+) i 3 jony SO4(2-)
- B) 3 jony Al(2+) i 2 jony SO4(3-)
- C) 2 jony Al i 3 jony S
- D) Al2 jony i SO4 jony
Jaką nazwę noszą sole kwasu siarkowodorowego?
- A) siarczany(VI)
- B) siarczany(IV)
- C) siarczki
- D) chlorki
Wzór azotanu(V) magnezu to:
- A) MgNO3
- B) Mg(NO3)2
- C) Mg2NO3
- D) MgN2
Reakcja tlenek metalu + tlenek niemetalu prowadzi do powstania:
- A) kwasu
- B) zasady
- C) soli
- D) wody
Która metoda NIE służy bezpośrednio do otrzymania soli?
- A) metal + niemetal
- B) kwas + zasada
- C) tlenek metalu + woda
- D) tlenek metalu + kwas
Sól o wzorze CaCO3 to:
- A) węglan wapnia
- B) węgielek wapnia
- C) siarczan wapnia
- D) azotan wapnia
Jony powstałe w wyniku dysocjacji K3PO4 to:
- A) K+ i PO4(3-)
- B) K3+ i PO4-
- C) K+ i P3-
- D) K+ i O2-
Zapis skrócony jonowy H+ + OH- -> H2O opisuje reakcję:
- A) strąceniową
- B) zobojętniania
- C) wymiany pojedynczej
- D) rozpadu
Sole są zazwyczaj:
- A) gazami
- B) cieczami
- C) ciałami stałymi o budowie krystalicznej
- D) mieszaninami
Który z metali NIE wyprze wodoru z kwasu solnego?
- A) Mg
- B) Zn
- C) Cu
- D) Fe
Azotan(V) srebra(I) stosuje się w:
- A) kuchni jako przyprawę
- B) fotografii i medycynie (lapidacja)
- C) produkcji nawozów sztucznych
- D) budownictwie
Symbol osadu w równaniu chemicznym to:
- A) strzałka w górę
- B) strzałka w dół
- C) znak zapytania
- D) trójkąt
Wartościowość reszty kwasowej w fosforanie(V) sodu (Na3PO4) wynosi:
- A) I
- B) II
- C) III
- D) IV
Co powstaje w reakcji: Na2O + 2HCl -> ?
- A) 2NaCl + H2O
- B) NaOH + Cl2
- C) Na2Cl2 + O2
- D) NaCl2 + H2
Sól stosowana jako sól kuchenna to:
- A) KCl
- B) NaCl
- C) MgCl2
- D) CaCl2
Najważniejsze w 5 minut
- Sole to związki chemiczne zbudowane z kationów metali (lub jonu amonu) i anionów reszt kwasowych.
- Nazwy soli tworzy się od nazwy kwasu: końcówka -ek dla kwasów beztlenowych (np. chlorek) i -an dla tlenowych (np. siarczan).
- Główne metody otrzymywania soli to: kwas + zasada (zobojętnianie), metal + kwas, tlenek metalu + kwas.
- Reakcje strąceniowe zachodzą, gdy po zmieszaniu dwóch roztworów soli powstaje produkt trudno rozpuszczalny (osad).
- Dysocjacja soli polega na rozpadzie na kationy metalu i aniony reszty kwasowej.
Co musisz umieć na sprawdzian
- Tworzyć nazwy soli na podstawie wzorów i wzory na podstawie nazw.
- Pisać równania reakcji otrzymywania soli różnymi metodami.
- Pisać równania dysocjacji jonowej soli rozpuszczalnych w wodzie.
- Korzystać z tablicy rozpuszczalności do przewidywania efektów reakcji strąceniowych.
- Zapisywać reakcje w formie cząsteczkowej, jonowej i jonowej skróconej.
- Wymieniać zastosowania najważniejszych soli (np. NaCl, CaCO3, AgNO3).
Lekcje w tym dziale
- Wzory i nazwy soli
- Proces dysocjacji jonowej soli
- Reakcje zobojętniania
- Reakcje metali z kwasami
- Reakcje tlenków metali z kwasami
- Reakcje wodorotlenków metali z tlenkami niemetali
- Reakcje strąceniowe
- Inne reakcje otrzymywania soli
- Porównanie właściwości soli i ich zastosowań
Nazewnictwo soli
Nazwa soli składa się z dwóch członów. Pierwszy określa resztę kwasową, a drugi metal. Przykłady: kwas chlorowodorowy -> chlorek sodu; kwas siarkowy(VI) -> siarczan(VI) potasu.
Metody otrzymywania soli
Istnieje wiele sposobów na otrzymanie soli. Najpopularniejsza to reakcja zobojętniania (kwas + zasada -> sól + woda). Inne to reakcje metali aktywnych z kwasami, w których wydziela się wodór.
Najczęstsze pułapki i błędy
- Mylenie końcówek: -ek (dla beztlenowych) z -an (dla tlenowych).
- Zapominanie o uwzględnieniu wartościowości metalu w nazwie, jeśli metal ma więcej niż jedną (np. chlorek żelaza(II) vs chlorek żelaza(III)).
- Błędne bilansowanie równań reakcji (liczba atomów po obu stronach musi być równa).
- Twierdzenie, że każda sól rozpuszcza się w wodzie.
- Zły zapis jonowy wody – wody w zapisie jonowym nie rozbijamy na jony!
Najczęstsze pytania na sprawdzianie
Jak brzmi ogólny wzór soli?
MxRy, gdzie M to metal, a R to reszta kwasowa.
Czym jest reakcja zobojętniania?
To reakcja kationów wodoru (z kwasu) z anionami wodorotlenkowymi (z zasady), w wyniku której powstaje cząsteczka wody.
Jak sprawdzić, czy sól jest rozpuszczalna?
Należy skorzystać z „Tabeli rozpuszczalności soli i wodorotlenków w wodzie”.
Co to są reakcje strąceniowe?
Reakcje zachodzące między roztworami substancji, w wyniku których powstaje produkt trudno rozpuszczalny, wypadający z roztworu w postaci osadu.
Na czym polega dysocjacja soli?
Na rozpadzie kryształu soli na swobodne jony pod wpływem wody: kationy metalu i aniony reszty kwasowej.
Dlaczego niektóre sole nie ulegają dysocjacji?
Sole praktycznie nierozpuszczalne w wodzie nie dysocjują w stopniu zauważalnym.
Jak nazywają się sole kwasu azotowego(V)?
Są to azotany(V).
Jaki gaz wydziela się w reakcji magnezu z kwasem solnym?
Wydziela się wodór (H2).
Odpowiedzi i wyjaśnienia
- Jak nazywa się sól o wzorze Na2SO4? – siarczan(VI) sodu Na2SO4 to sól kwasu H2SO4, czyli siarczan(VI) sodu.
- Reakcja kwas + zasada to reakcja: – zobojętniania Kwas i zasada zobojętniają się nawzajem, tworząc sól i wodę.
- W wyniku reakcji metal + kwas powstaje sól oraz: – wodór Aktywne metale wypierają wodór z kwasów.
- Jaki jest wzór chlorku wapnia? – CaCl2 Wapń jest II-wartościowy, chlor w chlorkach I-wartościowy, więc CaCl2.
- Która z wymienionych soli jest nierozpuszczalna w wodzie? – AgCl AgCl (chlorek srebra(I)) to charakterystyczny biały osad.
- Podczas dysocjacji Al2(SO4)3 powstają: – 2 jony Al(3+) i 3 jony SO4(2-) Zgodnie z indeksami stechiometrycznymi we wzorze.
- Jaką nazwę noszą sole kwasu siarkowodorowego? – siarczki Sole kwasów beztlenowych mają końcówkę -ek.
- Wzór azotanu(V) magnezu to: – Mg(NO3)2 Magnez jest II-wartościowy, reszta azotanowa(V) I-wartościowa.
- Reakcja tlenek metalu + tlenek niemetalu prowadzi do powstania: – soli Np. CaO + CO2 -> CaCO3.
- Która metoda NIE służy bezpośrednio do otrzymania soli? – tlenek metalu + woda Tlenek metalu + woda daje wodorotlenek (zasadę), a nie sól.
- Sól o wzorze CaCO3 to: – węglan wapnia Jest to główny składnik wapienia i kredy.
- Jony powstałe w wyniku dysocjacji K3PO4 to: – K+ i PO4(3-) Kationy potasu i aniony fosforanowe(V).
- Zapis skrócony jonowy H+ + OH- -> H2O opisuje reakcję: – zobojętniania To esencja reakcji kwasu z zasadą.
- Sole są zazwyczaj: – ciałami stałymi o budowie krystalicznej Sole to związki jonowe tworzące sieć krystaliczną.
- Który z metali NIE wyprze wodoru z kwasu solnego? – Cu Miedź jest metalem szlachetnym (mało aktywnym) i nie reaguje z kwasami nieutleniającymi z wydzieleniem wodoru.
- Azotan(V) srebra(I) stosuje się w: – fotografii i medycynie (lapidacja) Znany jako „piekiełko”, ma właściwości odkażające i światłoczułe.
- Symbol osadu w równaniu chemicznym to: – strzałka w dół Strzałka skierowana w dół oznacza produkt trudno rozpuszczalny.
- Wartościowość reszty kwasowej w fosforanie(V) sodu (Na3PO4) wynosi: – III Reszta PO4 pochodzi od H3PO4, więc ma wartościowość III.
- Co powstaje w reakcji: Na2O + 2HCl -> ? – 2NaCl + H2O Tlenek metalu + kwas -> sól + woda.
- Sól stosowana jako sól kuchenna to: – NaCl Chlorek sodu to nasza sól jadalna.
FAQ – Sole
Co to są sole?
To związki chemiczne zbudowane z kationów metali (lub jonu amonu NH4+) oraz anionów reszt kwasowych.
Jak nazywamy sole kwasów beztlenowych?
Ich nazwy kończą się na -ek, np. siarczek, chlorek, fluorek.
Co oznacza cyfra w nawiasie w nazwie soli?
Oznacza wartościowość metalu (jeśli może on przyjmować różne wartościowości), np. chlorek żelaza(III).
Jakie są 3 podstawowe metody otrzymywania soli?
1. Metal + kwas, 2. Tlenek metalu + kwas, 3. Wodorotlenek metalu + kwas (zobojętnianie).
Czym różni się zapis jonowy pełny od skróconego?
W zapisie skróconym pomijamy jony, które nie biorą udziału w reakcji (występują w takiej samej postaci po obu stronach).
Czy każda sól jest słona w smaku?
Nie, nazwa „sole” odnosi się do budowy chemicznej, a nie do smaku. Wiele soli jest trujących lub bez smaku.
Co to jest kamień kotłowy?
To głównie osad węglanu wapnia (CaCO3) i węglanu magnezu (MgCO3) powstający podczas gotowania twardej wody.
Do czego służy sól drogowa?
Jest to zazwyczaj zanieczyszczony chlorek sodu, służący do roztapiania lodu na drogach w zimie.
Jak przygotować się do sprawdzianu?
- Przypomnij bez notatek: Sole to związki chemiczne zbudowane z kationów metali (lub jonu amonu) i anionów reszt kwasowych.
- Zapisz na schemacie zagadnienie: Nazwy soli tworzy się od nazwy kwasu: końcówka -ek dla kwasów beztlenowych (np. chlorek) i -an dla tlenowych (np. siarczan).
- Odpowiedz i uzasadnij: Jak brzmi ogólny wzór soli?
- Sprawdź na przykładzie regułę: Główne metody otrzymywania soli to: kwas + zasada (zobojętnianie), metal + kwas, tlenek metalu + kwas.
- Wróć do błędów w quizie; zwróć uwagę na: Mylenie końcówek: -ek (dla beztlenowych) z -an (dla tlenowych). Powtórz najtrudniejsze pojęcia następnego dnia.
Wygeneruj własny test z notatek, PDF lub zdjęć · Zrób fiszki z materiału
Lekcje w tym dziale – testy i pytania
- Wzory i nazwy soli
- Proces dysocjacji jonowej soli
- Reakcje zobojętniania
- Reakcje metali z kwasami
- Reakcje tlenków metali z kwasami
- Reakcje wodorotlenków metali z tlenkami niemetali
- Reakcje strąceniowe
- Inne reakcje otrzymywania soli
- Porównanie właściwości soli i ich zastosowań
Powiązane tematy
Struktura działu odpowiada układowi rozdziałów popularnych podręczników chemii dla klasy 8 (seria „Chemia Nowej Ery” – tylko jako odniesienie do zakresu). Treść, pytania i wyjaśnienia są autorskie. SpytajMnie nie jest powiązane z żadnym wydawcą.