Urbanizacja w Ameryce – test i pytania, geografia klasa 8

Ameryka jest jednym z najbardziej zurbanizowanych kontynentów świata, gdzie większość ludności mieszka w ogromnych ośrodkach miejskich. W tej lekcji przeanalizujemy proces powstawania megalopolis oraz specyficzne problemy, z jakimi borykają się nowoczesne metropolie w obu Amerykach.

Najważniejsze w 30 sekund

• Współczynnik urbanizacji w wielu krajach Ameryki przekracza 80%.
• Megalopolis to obszar powstały z połączenia kilku dużych aglomeracji.
• W USA wyróżniamy m.in. Megalopolis Wschodniego Wybrzeża (BosWash).
• Charakterystyczne dla Brazylii dzielnice nędzy, powstające w wyniku niekontrolowanej migracji do miast, nazywane są fawelami.
• Centra miast północnoamerykańskich charakteryzują się wysoką zabudową (CBD).

Procesy urbanizacyjne w Ameryce Północnej

Urbanizacja w Ameryce Północnej, a w szczególności w USA i Kanadzie, ma charakter dojrzały i wiąże się z wysokim poziomem rozwoju gospodarczego. Miasta budowane były zazwyczaj według regularnego planu szachownicy, z wyraźnie wydzielonym centrum biznesowym, znanym jako CBD (Central Business District), gdzie dominują drapacze chmur. Od lat 50. XX wieku w regionie tym dominuje proces suburbanizacji, czyli odpływu zamożniejszej ludności z centrów miast na przedmieścia, co prowadzi do rozlewania się zabudowy na ogromne obszary.

Najbardziej spektakularnym efektem urbanizacji są megalopolis – gigantyczne strefy zurbanizowane. Największym z nich jest Megalopolis Wschodniego Wybrzeża, rozciągające się od Bostonu przez Nowy Jork, Filadelfię i Baltimore aż po Waszyngton. Mieszka tam ponad 50 milionów ludzi, a poszczególne miasta są ze sobą tak silnie powiązane gospodarczo i komunikacyjnie, że tworzą jeden zwarty organizm miejski. Podobne struktury powstały wokół Wielkich Jezior oraz w Kalifornii.

Specyfika urbanizacji w Ameryce Łacińskiej

Urbanizacja w Ameryce Środkowej i Południowej przebiegała inaczej i często określana jest mianem urbanizacji pozornej. Gwałtowny przyrost liczby mieszkańców miast nie zawsze wynika z rozwoju przemysłu, lecz z ucieczki ludności wiejskiej przed biedą. Ludzie ci osiedlają się w miastach takich jak São Paulo, Rio de Janeiro czy Meksyk, licząc na lepsze życie, jednak często kończą w dzielnicach nędzy, które w Brazylii nazywa się fawelami. Są to obszary o bardzo gęstej, nielegalnej zabudowie, pozbawione podstawowej infrastruktury.

Kontrasty w miastach Ameryki Łacińskiej są uderzające – luksusowe apartamentowce i biurowce często sąsiadują bezpośrednio z obszarami skrajnego ubóstwa. Problemem metropolii w tym regionie jest również ogromne przeludnienie, brak odpowiedniej sieci wodociągowej i kanalizacyjnej oraz wysoki poziom przestępczości. Mimo to, wskaźniki urbanizacji w krajach takich jak Argentyna, Urugwaj czy Wenezuela są jednymi z najwyższych na świecie, co świadczy o dominującej roli miast w strukturze państw.

Problemy i wyzwania współczesnych metropolii

Wszystkie wielkie miasta Ameryki, niezależnie od stopnia zamożności kraju, borykają się z problemami transportowymi i ekologicznymi. Ogromna liczba samochodów prowadzi do powstawania gigantycznych korków oraz zanieczyszczenia powietrza (smogu). W miastach USA dodatkowym wyzwaniem jest rewitalizacja wyludniających się centrów (tzw. inner cities), które niekiedy stają się enklawami biedy i przestępczości, podczas gdy życie przenosi się na bezpieczniejsze przedmieścia.

Współczesne planowanie miejskie stara się przeciwdziałać tym negatywnym zjawiskom poprzez rozwój transportu publicznego, budowę ścieżek rowerowych oraz tworzenie terenów zielonych. W Ameryce Północnej coraz popularniejsza staje się idea 'smart city', wykorzystująca nowoczesne technologie do zarządzania ruchem i energią. W Ameryce Południowej kluczowym wyzwaniem pozostaje integracja mieszkańców faweli ze strukturą miejską oraz zapewnienie im dostępu do edukacji i opieki zdrowotnej.

Co trzeba umieć

• Zdefiniować pojęcie współczynnika urbanizacji i megalopolis.
• Wskazać na mapie główne megalopolis w Ameryce Północnej.
• Opisać wygląd i funkcje Central Business District (CBD).
• Wyjaśnić, na czym polega zjawisko suburbanizacji.
• Podać przyczyny i skutki powstawania dzielnic nędzy w Ameryce Łacińskiej.

Typowe błędy

1. Mylenie pojęcia aglomeracji z megalopolis (megalopolis jest znacznie większe).
2. Sądzenie, że urbanizacja pozorna dotyczy tylko krajów bogatych.
3. Błędne przekonanie, że w USA wszyscy mieszkają w wieżowcach (większość mieszka w domach jednorodzinnych na przedmieściach).
4. Uważanie urbanizacji wyłącznie za zjawisko pozytywne (niesie za sobą wiele problemów społecznych i ekologicznych).

Krótkie pytania i odpowiedzi

Czym różni się Megalopolis od aglomeracji?

Aglomeracja to jedno miasto centralne z satelitami, a megalopolis to połączony układ wielu aglomeracji.

Dlaczego ludzie w USA przenoszą się na przedmieścia?

Szukają ciszy, większej przestrzeni, bezpieczeństwa i lepszych warunków do wychowywania dzieci.

Jakie są skutki rozwoju faweli?

Zagrożenie epidemiologiczne, brak bezpieczeństwa, wysoka przestępczość oraz wykluczenie społeczne mieszkańców.

W jakim celu buduje się drapacze chmur w CBD?

Aby maksymalnie wykorzystać bardzo drogą powierzchnię gruntu w centrach miast.

Co to jest rewitalizacja?

To proces odnawiania i przywracania do życia zaniedbanych lub opuszczonych części miast.

FAQ

Czy w Ameryce Północnej są obszary słabo zurbanizowane?

Tak, ogromne tereny Kanady, Alaski oraz środkowej części USA (Wielkie Równiny) mają charakter rolniczy lub leśny.

Czy fawela może stać się normalną dzielnicą?

Tak, poprzez programy rządowe polegające na budowie dróg, kanalizacji i wprowadzaniu usług publicznych niektóre fawele ulegają poprawie.

Które porty morskie w Ameryce należą do największych?

W Ameryce Północnej do największych pod względem przeładunków należą porty w Los Angeles oraz kompleks portowy Nowy Jork-New Jersey. W Ameryce Łacińskiej liderem jest port Santos w Brazylii.

Dlaczego w Ameryce miasta mają prostokątny układ ulic?

Taki układ ułatwiał podział działek budowlanych i nawigację w nowo powstających miastach kolonizowanych przez Europejczyków.

Stwórz własny test · Zrób fiszki

Poprzednia lekcja: Ludność Ameryki Następna lekcja: Kanada – środowisko przyrodnicze a rozwój rolnictwa

Cały dział: Ameryka Północna i Ameryka Południowa

• Kanada – środowisko przyrodnicze a rozwój rolnictwa
• Stany Zjednoczone – potęga gospodarcza świata
• Środowisko przyrodnicze Ameryki
• Tornada i cyklony tropikalne w Ameryce Północnej
• W Amazonii