„Solidarność” i jej bohaterowie – test i pytania, historia klasa 4
Latem 1980 roku strajkujący robotnicy Stoczni Gdańskiej doprowadzili do podpisania porozumień, które pozwoliły powstać pierwszemu niezależnemu związkowi zawodowemu w krajach komunistycznych – Niezależnemu Samorządnemu Związkowi Zawodowemu „Solidarność”. To wydarzenie na zawsze zmieniło historię Polski.
Najważniejsze w 30 sekund
- Strajk w Stoczni Gdańskiej rozpoczął się 14 sierpnia 1980 roku.
- 31 sierpnia 1980 roku podpisano porozumienia sierpniowe.
- 17 września 1980 roku powołano NSZZ „Solidarność”, a jej przewodniczącym został Lech Wałęsa.
- 13 grudnia 1981 roku generał Wojciech Jaruzelski wprowadził stan wojenny.
- W 1983 roku Lech Wałęsa otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla.
Test: „Solidarność” i jej bohaterowie – 10 pytań
Kiedy rozpoczął się strajk w Stoczni Gdańskiej?
- A) 14 sierpnia 1980 roku
- B) 13 grudnia 1981 roku
- C) 17 września 1980 roku
- D) 4 czerwca 1989 roku
Kto stanął na czele Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego?
- A) Lech Wałęsa
- B) Wojciech Jaruzelski
- C) Jacek Kuroń
- D) Bronisław Geremek
Kiedy podpisano porozumienia sierpniowe?
- A) 31 sierpnia 1980 roku
- B) 14 sierpnia 1980 roku
- C) 17 września 1980 roku
- D) 13 grudnia 1981 roku
Kiedy powstał NSZZ „Solidarność”?
- A) 17 września 1980 roku
- B) 31 sierpnia 1980 roku
- C) 13 grudnia 1981 roku
- D) 4 czerwca 1989 roku
Kto wprowadził stan wojenny w Polsce?
- A) Generał Wojciech Jaruzelski
- B) Lech Wałęsa
- C) Edward Gierek
- D) Stanisław Kania
Kim była Anna Walentynowicz?
- A) Suwnicowa, której zwolnienie wywołało strajk w stoczni
- B) Pierwsza kobieta prezydent Polski
- C) Dziennikarka Radia Wolna Europa
- D) Minister spraw zagranicznych
Kto zamordował księdza Jerzego Popiełuszkę?
- A) Funkcjonariusze Służby Bezpieczeństwa
- B) Żołnierze niemieccy
- C) Działacze Solidarności
- D) Milicja Obywatelska w czasie strajku
Za co Lech Wałęsa otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla?
- A) Za pokojową walkę o prawa pracownicze i wolność
- B) Za podpisanie traktatu wersalskiego
- C) Za zakończenie stanu wojennego
- D) Za zorganizowanie Okrągłego Stołu
Kiedy rozpoczął się stan wojenny?
- A) 13 grudnia 1981 roku
- B) 14 sierpnia 1980 roku
- C) 4 czerwca 1989 roku
- D) 17 września 1980 roku
Jakie wydarzenie z 1989 roku otworzyło drogę do upadku komunizmu w Polsce?
- A) Obrady Okrągłego Stołu i częściowo wolne wybory
- B) Podpisanie porozumień sierpniowych
- C) Wprowadzenie stanu wojennego
- D) Powstanie NSZZ „Solidarność”
Strajk w Stoczni Gdańskiej i narodziny Solidarności
Latem 1980 roku w Polsce wybuchła fala strajków robotniczych, wywołana m.in. podwyżkami cen żywności i trudną sytuacją gospodarczą. 14 sierpnia 1980 roku rozpoczął się strajk w Stoczni Gdańskiej im. Lenina, do którego dołączyły zakłady z całego Wybrzeża. Strajkujący domagali się m.in. prawa do tworzenia niezależnych związków zawodowych i uwolnienia więźniów politycznych.
Na czele Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego stanął Lech Wałęsa, elektryk zwolniony wcześniej ze stoczni za działalność opozycyjną. 31 sierpnia 1980 roku władze komunistyczne podpisały z komitetem porozumienia sierpniowe, uznając między innymi prawo robotników do zrzeszania się. Na ich podstawie 17 września 1980 roku powołano Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność”.
Bohaterowie ruchu Solidarności
Lech Wałęsa został przewodniczącym „Solidarności” i jednym z najważniejszych przywódców opozycji w Europie Środkowo-Wschodniej. W 1983 roku otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla za działalność na rzecz praw pracowniczych i pokojowej walki o wolność. W 1990 roku został pierwszym prezydentem Polski wybranym w wyborach powszechnych.
Obok Wałęsy ważną rolę odegrali m.in. Anna Walentynowicz, suwnicowa zwolniona z pracy, której los wywołał strajk w Stoczni Gdańskiej, oraz Jacek Kuroń, Bronisław Geremek i ksiądz Jerzy Popiełuszko – kapelan ludzi pracy, zamordowany przez funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa w 1984 roku za wspieranie opozycji.
Stan wojenny i zwycięstwo Solidarności
Rosnące wpływy „Solidarności”, która w ciągu roku skupiła prawie dziesięć milionów członków, zaniepokoiły władze komunistyczne i Związek Sowiecki. 13 grudnia 1981 roku generał Wojciech Jaruzelski wprowadził w Polsce stan wojenny – internowano tysiące działaczy związku, wprowadzono godzinę milicyjną i zdelegalizowano „Solidarność”.
Mimo represji działacze kontynuowali działalność w podziemiu. Pod koniec lat 80. sytuacja gospodarcza zmusiła władze do rozmów z opozycją. W 1989 roku odbyły się obrady Okrągłego Stołu, a w czerwcu tego samego roku przeprowadzono częściowo wolne wybory, które „Solidarność” zdecydowanie wygrała, otwierając drogę do upadku komunizmu w Polsce.
Co trzeba umieć
- Podać datę i przyczyny strajku w Stoczni Gdańskiej
- Wyjaśnić znaczenie porozumień sierpniowych z 31 sierpnia 1980 roku
- Wymienić bohaterów ruchu Solidarności i opisać ich rolę
- Wyjaśnić, czym był i kiedy trwał stan wojenny
- Opisać, jak doszło do zwycięstwa Solidarności w 1989 roku
Typowe błędy
- Mylenie daty strajku (sierpień 1980) z datą stanu wojennego (grudzień 1981).
- Przekonanie, że Solidarność od razu obaliła komunizm – w rzeczywistości minęło prawie 9 lat.
- Mylenie Lecha Wałęsy z Jackiem Kuroniem lub Bronisławem Geremkiem.
- Zapominanie, że ksiądz Jerzy Popiełuszko został zamordowany, a nie zmarł naturalnie.
Krótkie pytania i odpowiedzi
Jakie były główne żądania strajkujących w sierpniu 1980 roku?
Prawo do tworzenia niezależnych związków zawodowych, uwolnienie więźniów politycznych i poprawa warunków pracy.
Ile osób liczyła Solidarność w szczytowym okresie działalności?
Prawie dziesięć milionów członków w całej Polsce.
Jaką funkcję pełnił Lech Wałęsa po 1990 roku?
Został pierwszym prezydentem Polski wybranym w wyborach powszechnych w 1990 roku.
Jakie ograniczenia wprowadzono podczas stanu wojennego?
Godzinę milicyjną, internowania działaczy opozycji oraz zakaz działalności związków zawodowych.
Kim byli Jacek Kuroń i Bronisław Geremek?
Doradcy i działacze opozycji demokratycznej współpracujący z ruchem Solidarności.
FAQ
Dlaczego strajk w Stoczni Gdańskiej miał tak duże znaczenie?
Bo doprowadził do powstania pierwszego niezależnego związku zawodowego w bloku komunistycznym, co było wyjątkowe w skali Europy.
Czy Solidarność działała legalnie przez cały czas?
Nie, po wprowadzeniu stanu wojennego w 1981 roku została zdelegalizowana i działała w podziemiu aż do 1989 roku.
Jak zakończyła się walka Solidarności z komunizmem?
Zwycięstwem w częściowo wolnych wyborach w czerwcu 1989 roku, co otworzyło drogę do pełnej demokracji.
Dlaczego ksiądz Jerzy Popiełuszko stał się symbolem oporu?
Bo mimo gróźb wspierał robotników i opozycję, za co zapłacił życiem w 1984 roku.
Stwórz własny test · Zrób fiszki
Poprzednia lekcja: Jan Paweł II – papież pielgrzym