Arabowie i początki islamu – test i pytania, historia klasa 5

Na Półwyspie Arabskim w VII wieku narodziła się nowa religia – islam, która w krótkim czasie zjednoczyła plemiona arabskie i doprowadziła do powstania wielkiego państwa. Ta lekcja przybliża postać Mahometa, zasady islamu i skutki podbojów arabskich.

Najważniejsze w 30 sekund

• Mahomet urodził się w Mekce około 570 roku i w 622 roku dokonał hidżry, czyli ucieczki do Medyny – ten rok rozpoczyna kalendarz muzułmański.
• Islam opiera się na wierze w jednego Boga – Allaha, a świętą księgą muzułmanów jest Koran.
• Pięć filarów islamu to: wyznanie wiary, modlitwa pięć razy dziennie, post w miesiącu ramadan, jałmużna i pielgrzymka do Mekki.
• Po śmierci Mahometa w 632 roku władzę przejęli kalifowie, którzy podbili Bliski Wschód, Afrykę Północną i Półwysep Iberyjski.
• Centrum kultu islamu jest Kaaba znajdująca się w Mekce.

Mahomet i narodziny islamu

Mahomet urodził się około 570 roku w Mekce, mieście leżącym na Półwyspie Arabskim, które było ważnym ośrodkiem handlowym i religijnym. Według tradycji muzułmańskiej, gdy miał około 40 lat, zaczął otrzymywać objawienia od archanioła Gabriela, które głosiły wiarę w jednego Boga – Allaha. Nauki te spisano później w świętej księdze islamu, czyli Koranie, który stał się podstawą wiary, prawa i obyczajów muzułmanów.

Mieszkańcy Mekki, czczący wielu bogów i czerpiący zyski z pielgrzymek do miejscowych świątyń, odnieśli się do nauk Mahometa wrogo, dlatego w 622 roku musiał on uciec do miasta Jasrib, nazwanego później Medyną. Wydarzenie to nazywa się hidżrą i od niego rozpoczyna się muzułmański kalendarz księżycowy. W Medynie Mahomet zyskał wielu zwolenników i stworzył pierwszą gminę muzułmańską, która z czasem podporządkowała sobie całą Arabię.

Zasady wiary – pięć filarów islamu

Islam opiera się na pięciu podstawowych obowiązkach religijnych, nazywanych filarami wiary. Pierwszym jest wyznanie wiary, czyli szahada, wyrażające przekonanie, że istnieje tylko jeden Bóg, a Mahomet jest jego prorokiem. Drugim filarem jest modlitwa odmawiana pięć razy dziennie w kierunku Mekki, a trzecim post w miesiącu ramadan, podczas którego muzułmanie powstrzymują się od jedzenia i picia od wschodu do zachodu słońca.

Czwartym filarem jest jałmużna, czyli obowiązek wspierania biedniejszych członków wspólnoty, a piątym pielgrzymka do Mekki, nazywana hadżdż, którą każdy wierzący powinien odbyć przynajmniej raz w życiu, jeśli pozwalają mu na to zdrowie i środki finansowe. W centrum Mekki znajduje się Kaaba – sześcienna budowla uznawana za najświętsze miejsce islamu, do której zwracają się muzułmanie podczas modlitwy.

Podboje arabskie i ich skutki

Po śmierci Mahometa w 632 roku przywództwo nad wspólnotą muzułmańską przejęli kalifowie, czyli następcy proroka łączący władzę religijną i świecką. Pod ich wodzą Arabowie w ciągu zaledwie kilku dziesięcioleci podbili ogromne terytoria: Bliski Wschód, Persję, Afrykę Północną, a w 711 roku przekroczyli Cieśninę Gibraltarską i opanowali większość Półwyspu Iberyjskiego, pokonując państwo Wizygotów.

Dalszy pochód Arabów w Europie powstrzymali Frankowie pod wodzą Karola Młota w bitwie pod Poitiers w 732 roku. Mimo to powstało rozległe państwo arabskie, zwane kalifatem, w którym rozwijały się nauka, medycyna, matematyka i architektura, a arabscy uczeni przechowali i rozwinęli dorobek starożytnej Grecji, przekazując go później średniowiecznej Europie.

Co trzeba umieć

• Wskazać datę i znaczenie hidżry dla kalendarza muzułmańskiego.
• Wymienić pięć filarów islamu i krótko je opisać.
• Wyjaśnić rolę Koranu i Kaaby w religii islamskiej.
• Opisać przebieg podbojów arabskich po śmierci Mahometa.
• Wskazać na mapie zasięg państwa arabskiego w VIII wieku.
• Podać skutki podbojów arabskich dla kultury średniowiecznej.

Typowe błędy

1. Mylenie daty narodzin Mahometa z datą hidżry (622 rok).
2. Zapominanie, że Koran, a nie Biblia, jest świętą księgą islamu.
3. Mylenie liczby filarów islamu – jest ich dokładnie pięć.
4. Błędne umiejscawianie bitwy pod Poitiers – to Frankowie powstrzymali tam Arabów w 732 roku.
5. Mylenie kalifa z sułtanem – kalif to następca Mahometa łączący władzę religijną i świecką.

Krótkie pytania i odpowiedzi

Kiedy urodził się Mahomet?

Około 570 roku w Mekce.

Co oznacza słowo islam?

Poddanie się woli Boga – Allaha.

Jak nazywa się wyznanie wiary w islamie?

Szahada.

Jakie państwo pokonali Arabowie, podbijając Półwysep Iberyjski?

Państwo Wizygotów.

Jaką rolę pełnił kalif?

Łączył władzę religijną i świecką jako następca Mahometa.

Jakie dziedziny nauki rozwijały się w kalifacie arabskim?

Matematyka, medycyna i astronomia.

FAQ

Dlaczego hidżra jest tak ważna dla muzułmanów?

Bo od tego wydarzenia z 622 roku liczy się muzułmański kalendarz księżycowy, a ucieczka do Medyny umożliwiła rozwój wspólnoty islamskiej.

Czym różni się kalif od władcy europejskiego, np. króla?

Kalif łączył w sobie władzę religijną i polityczną jako następca proroka, podczas gdy król w Europie zwykle nie był głową religii.

Dlaczego bitwa pod Poitiers jest uznawana za przełomową?

Bo powstrzymała dalszy podbój Europy Zachodniej przez Arabów i ustaliła granicę ich wpływów na kontynencie.

Co sprawiło, że kultura arabska rozwinęła naukę starożytnej Grecji?

Arabowie tłumaczyli i studiowali greckie dzieła filozoficzne i naukowe, rozwijając je i przekazując później średniowiecznej Europie.

Stwórz własny test · Zrób fiszki

Poprzednia lekcja: Bizancjum w czasach świetności Następna lekcja: Nowe państwa w Europie

Cały dział: Początki średniowiecza

• Nowe państwa w Europie
• Konflikt papiestwa z cesarstwem
• Wyprawy krzyżowe
• Bizancjum w czasach świetności
• System feudalny