Początki chrześcijaństwa – test i pytania, historia klasa 5

Chrześcijaństwo narodziło się w Palestynie w I wieku n.e. jako jedno z wielu wyznań judaizmu, a w ciągu kilku stuleci stało się religią panującą w Cesarstwie Rzymskim. Lekcja wyjaśnia, jak do tego doszło i jakie było znaczenie tej przemiany.

Najważniejsze w 30 sekund

• Jezus z Nazaretu nauczał w Palestynie w I wieku n.e., za panowania cesarza Tyberiusza.
• Pierwsi chrześcijanie byli prześladowani w Cesarstwie Rzymskim, m.in. za odmowę składania ofiar bogom rzymskim.
• W 313 roku cesarz Konstantyn Wielki wydał edykt mediolański, dający chrześcijanom wolność wyznania.
• W 380 roku cesarz Teodozjusz Wielki uczynił chrześcijaństwo religią państwową Cesarstwa Rzymskiego.
• Apostoł Paweł z Tarsu odegrał kluczową rolę w rozpowszechnieniu nauki Chrystusa wśród pogan.

Narodziny nowej religii

Chrześcijaństwo wyrosło z judaizmu w prowincji rzymskiej zwanej Judeą. Jezus z Nazaretu głosił naukę o miłości bliźniego, przebaczeniu i królestwie niebieskim, gromadząc wokół siebie uczniów zwanych apostołami. Został skazany na śmierć przez ukrzyżowanie za czasów prokuratora Poncjusza Piłata, prawdopodobnie około 30 roku n.e.

Po jego śmierci uczniowie głosili, że zmartwychwstał, co stało się podstawą wiary chrześcijańskiej. Nauka ta zaczęła rozprzestrzeniać się najpierw wśród Żydów, a potem, dzięki działalności apostoła Pawła, także wśród pogan w całym basenie Morza Śródziemnego.

Rozprzestrzenianie się chrześcijaństwa

Chrześcijaństwo szybko docierało do wielkich miast Cesarstwa Rzymskiego dzięki dobrze rozwiniętej sieci dróg i wspólnemu językowi greckiemu, używanemu we wschodniej części imperium. Pierwsze gminy chrześcijańskie powstawały m.in. w Antiochii, Efezie, Koryncie i samym Rzymie.

Nowa religia przyciągała zwłaszcza biedniejsze warstwy społeczeństwa, niewolników i kobiety, oferując im nadzieję na równość wobec Boga i życie wieczne, czego nie dawały kulty tradycyjne, zarezerwowane często dla obywateli.

Prześladowania chrześcijan

Władze rzymskie podejrzliwie patrzyły na chrześcijan, ponieważ odmawiali oni składania ofiar cesarzowi i bogom rzymskim, co uznawano za brak lojalności wobec państwa. Prowadziło to do fal prześladowań, m.in. za cesarza Nerona po pożarze Rzymu w 64 roku oraz za Dioklecjana na przełomie III i IV wieku.

Mimo represji, więzień i egzekucji, liczba wyznawców stale rosła. Krew męczenników, czyli osób ginących za wiarę, często wzmacniała wiarygodność nowej religii i przyciągała kolejnych naśladowców w różnych częściach imperium.

Chrześcijaństwo religią państwową

Przełomowy moment nastąpił w 313 roku, gdy cesarz Konstantyn Wielki wydał edykt mediolański, na mocy którego chrześcijanie uzyskali swobodę wyznania na równi z innymi religiami. Sam Konstantyn przychylał się do chrześcijaństwa i wspierał budowę świątyń.

Ostatecznie w 380 roku cesarz Teodozjusz Wielki edyktem z Tesaloniki uznał chrześcijaństwo za oficjalną religię całego Cesarstwa Rzymskiego, zakazując kultów pogańskich. W ten sposób religia prześladowanych stała się religią panującą w państwie.

Co trzeba umieć

• Wskazać czas i miejsce narodzin chrześcijaństwa.
• Wyjaśnić, dlaczego chrześcijanie byli prześladowani w Cesarstwie Rzymskim.
• Podać znaczenie edyktu mediolańskiego z 313 roku.
• Wyjaśnić rolę cesarza Teodozjusza Wielkiego w dziejach chrześcijaństwa.
• Opisać, jak chrześcijaństwo rozprzestrzeniało się w świecie rzymskim.

Typowe błędy

1. Mylenie edyktu mediolańskiego (wolność wyznania) z edyktem Teodozjusza (religia państwowa).
2. Przekonanie, że chrześcijaństwo od razu było religią panującą w Rzymie.
3. Mylenie apostoła Pawła z apostołem Piotrem w kontekście misji wśród pogan.
4. Zapominanie, że chrześcijaństwo wywodzi się z judaizmu.

Krótkie pytania i odpowiedzi

Kim byli apostołowie?

Byli to najbliżsi uczniowie Jezusa, którzy po jego śmierci głosili jego naukę.

W jakim mieście powstała jedna z pierwszych dużych gmin chrześcijańskich poza Palestyną?

Jedną z pierwszych dużych gmin chrześcijańskich była wspólnota w Antiochii.

Co dawało chrześcijaństwo biednym i niewolnikom?

Dawało im nadzieję na równość wobec Boga i życie wieczne, niezależnie od statusu społecznego.

Jakim językiem posługiwano się we wschodniej części Cesarstwa Rzymskiego?

Językiem greckim, co ułatwiało rozprzestrzenianie się nauki chrześcijańskiej.

Kiedy, w przybliżeniu, zmarł Jezus z Nazaretu?

Około 30 roku naszej ery, za panowania cesarza Tyberiusza.

Jak nazywał się edykt z 380 roku uznający chrześcijaństwo za religię państwową?

Był to Edykt z Tesaloniki wydany przez cesarza Teodozjusza Wielkiego.

FAQ

Czy wszyscy cesarze rzymscy prześladowali chrześcijan?

Nie, prześladowania miały różne natężenie – najsilniejsze były za Nerona i Dioklecjana, inni cesarze byli bardziej tolerancyjni.

Czy edykt mediolański od razu uczynił chrześcijaństwo religią panującą?

Nie, dał jedynie wolność wyznania; religią państwową stało się dopiero w 380 roku za Teodozjusza.

Czy Jezus nauczał wyłącznie wśród Żydów?

Tak, sam Jezus nauczał głównie wśród Żydów, a misja wśród pogan rozwinęła się dopiero po jego śmierci.

Czy pierwsze gminy chrześcijańskie istniały tylko w Palestynie?

Nie, już w I wieku powstawały one także w Syrii, Azji Mniejszej, Grecji i samym Rzymie.

Stwórz własny test · Zrób fiszki

Poprzednia lekcja: Dokonania starożytnych Rzymian Następna lekcja: Bizancjum w czasach świetności

Cały dział: Starożytny Rzym

• Ustrój starożytnego Rzymu
• Imperium Rzymskie
• Życie w Wiecznym Mieście
• Dokonania starożytnych Rzymian
• Bizancjum w czasach świetności