Droga ku wspólnej Europie – test i pytania, historia klasa 8

Po doświadczeniach dwóch wojen światowych państwa Europy Zachodniej postanowiły budować trwały pokój przez współpracę gospodarczą. Z czasem skromne porozumienia przemysłowe przerodziły się w Unię Europejską, do której w 2004 roku dołączyła Polska.

Najważniejsze w 30 sekund

• 1951 r. – Europejska Wspólnota Węgla i Stali (Francja, RFN, Włochy, Belgia, Holandia, Luksemburg)
• 1957 r. – traktaty rzymskie powołują Europejską Wspólnotę Gospodarczą
• 1992 r. – traktat z Maastricht tworzy Unię Europejską i zapowiada wprowadzenie wspólnej waluty euro
• 1 maja 2004 r. – Polska wraz z dziewięcioma innymi państwami wstępuje do UE
• Twórcy integracji: Robert Schuman, Jean Monnet, Konrad Adenauer

Plan Schumana i początki integracji

Po 1945 roku francuski minister spraw zagranicznych Robert Schuman ogłosił plan, który zakładał poddanie francuskiego i niemieckiego przemysłu węglowego oraz stalowego wspólnej kontroli. Miało to uniemożliwić prowadzenie wojny między dawnymi wrogami, bo surowce potrzebne do zbrojeń znalazłyby się pod nadzorem ponadnarodowej instytucji.

W 1951 roku na mocy traktatu paryskiego sześć państw – Francja, Niemcy Zachodnie, Włochy, Belgia, Holandia i Luksemburg – utworzyło Europejską Wspólnotę Węgla i Stali. Był to pierwszy krok do dalszej współpracy gospodarczej i politycznej, oparty na idei Jeana Monneta, że jedność Europy trzeba budować stopniowo, przez konkretne wspólne interesy.

Od EWG do Unii Europejskiej

W 1957 roku te same państwa podpisały w Rzymie traktaty powołujące Europejską Wspólnotę Gospodarczą oraz Euratom. EWG miała znieść cła między członkami i stworzyć wspólny rynek towarów, usług, kapitału i osób. W kolejnych dekadach do wspólnoty dołączały nowe kraje, m.in. Wielka Brytania, Irlandia i Dania w 1973 roku oraz Grecja, Hiszpania i Portugalia w latach 80.

Przełomowy był traktat z Maastricht podpisany w 1992 roku, który przekształcił Wspólnoty w Unię Europejską. Wprowadzono wspólną politykę zagraniczną, współpracę w sprawach wewnętrznych oraz zapowiedziano wspólną walutę. Euro jako gotówka weszło do obiegu w 2002 roku w dwunastu państwach.

Polska droga do Unii Europejskiej

Polska złożyła wniosek o członkostwo w Unii Europejskiej w 1994 roku. Właściwe negocjacje akcesyjne rozpoczęły się w 1998 roku i zakończyły pod koniec 2002 roku. W 2003 roku odbyło się ogólnokrajowe referendum, w którym ponad 77 procent głosujących opowiedziało się za wstąpieniem do Unii przy frekwencji niewiele ponad 58 procent.

1 maja 2004 roku Polska wraz z Czechami, Słowacją, Węgrami, Litwą, Łotwą, Estonią, Słowenią, Cyprem i Maltą stała się członkiem Unii Europejskiej. Od tego czasu Polska korzysta z funduszy strukturalnych, swobody przemieszczania się obywateli oraz uczestniczy we wspólnym rynku, co wpłynęło na rozwój infrastruktury i gospodarki kraju.

Co trzeba umieć

• Wyjaśnić genezę i cel planu Schumana
• Wymienić etapy integracji: EWWiS, EWG, Unia Europejska
• Podać datę i znaczenie traktatu z Maastricht
• Opisać drogę Polski do członkostwa w UE
• Wskazać korzyści i wyzwania wynikające z integracji europejskiej

Typowe błędy

1. Mylenie Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali z Unią Europejską jako tej samej organizacji
2. Błędna data przyjęcia Polski do UE (nie 2003, lecz 1 maja 2004)
3. Przekonanie, że euro wprowadzono od razu w 1992 roku razem z traktatem z Maastricht
4. Pomijanie roli Roberta Schumana i Jeana Monneta jako twórców koncepcji integracji
5. Mylenie liczby państw założycielskich EWWiS (sześć) z liczbą obecnych członków UE

Krótkie pytania i odpowiedzi

Jaki był główny cel utworzenia EWWiS?

Miała uniemożliwić wojnę między Francją a Niemcami przez wspólną kontrolę nad surowcami strategicznymi.

Jakie państwa dołączyły do Wspólnoty w 1973 roku?

Wielka Brytania, Irlandia i Dania.

Jaką rolę pełnił Konrad Adenauer w integracji europejskiej?

Jako kanclerz RFN wspierał pojednanie francusko-niemieckie i udział Niemiec we wspólnotach europejskich.

Kiedy Polska rozpoczęła negocjacje akcesyjne z UE?

W 1998 roku, a zakończyły się one w 2002 roku.

Co zapewnia obywatelom swobodny przepływ osób w UE?

Zasada czterech swobód wspólnego rynku: przepływu towarów, usług, kapitału i osób.

Jaką nazwę nosiła wspólnota powołana traktatami rzymskimi obok EWG?

Europejska Wspólnota Energii Atomowej, czyli Euratom.

FAQ

Dlaczego plan Schumana dotyczył akurat węgla i stali?

Te surowce były wówczas podstawą produkcji zbrojeniowej, więc ich wspólna kontrola miała fizycznie uniemożliwić zbrojenie się przeciwko sobie.

Czy Polska mogła wstąpić do UE wcześniej niż w 2004 roku?

Nie, ponieważ musiała spełnić kryteria kopenhaskie i przejść wieloletnie negocjacje dostosowujące prawo i gospodarkę do standardów unijnych.

Czym różni się EWWiS od dzisiejszej Unii Europejskiej?

EWWiS obejmowała tylko przemysł węglowy i stalowy sześciu państw, a UE to znacznie szersza unia polityczna i gospodarcza 27 krajów.

Jakie główne korzyści gospodarcze przyniosło Polsce członkostwo w UE?

Polska zyskała dostęp do funduszy strukturalnych na rozwój infrastruktury oraz możliwość swobodnego handlu i inwestycji w ramach wspólnego rynku europejskiego.

Czy wszystkie kraje UE używają euro?

Nie, część państw członkowskich, w tym Polska, zachowała własną walutę narodową.

Stwórz własny test · Zrób fiszki

Poprzednia lekcja: Zimna wojna i wyścig zbrojeń Następna lekcja: Przemiany społeczne i kulturowe w drugiej połowie XX wieku

Cały dział: Świat po II wojnie światowej

• Przemiany społeczne i kulturowe w drugiej połowie XX wieku
• Powojenny podział świata
• Początek zimnej wojny
• Za żelazną kurtyną
• Daleki Wschód po II wojnie światowej