Początki władzy komunistów w Polsce – test i pytania, historia klasa 8

Po wkroczeniu Armii Czerwonej na ziemie polskie w 1944 roku władzę zaczęli przejmować komuniści wspierani przez Moskwę. Poprzez terror, fałszerstwa wyborcze i eliminację opozycji w ciągu kilku lat zbudowali system całkowicie podporządkowany ZSRR.

Najważniejsze w 30 sekund

22 lipca 1944 r. – powstanie Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego (PKWN) w Chełmie
Manifest PKWN, ogłoszony 22 lipca 1944 r., był programem nowej władzy
30 czerwca 1946 r. – sfałszowane referendum ludowe '3 razy TAK'
19 stycznia 1947 r. – sfałszowane wybory do Sejmu Ustawodawczego
Stanisław Mikołajczyk, lider PSL, uciekł z Polski w 1947 r. z obawy przed aresztowaniem

Test: Początki władzy komunistów w Polsce – 10 pytań

W jakim mieście symbolicznie ogłoszono powstanie PKWN w lipcu 1944 roku?
- A) W Warszawie
- B) W Chełmie
- C) W Lublinie
- D) W Moskwie
Jak nazywał się program polityczny ogłoszony przez PKWN?
- A) Manifest Lipcowy
- B) Deklaracja Sierpniowa
- C) Konstytucja Marcowa
- D) Program Październikowy
Ile pytań obejmowało referendum ludowe z 30 czerwca 1946 roku?
- A) Dwa
- B) Trzy
- C) Cztery
- D) Pięć
Jak potocznie nazywano referendum z 1946 roku?
- A) '3 razy TAK'
- B) 'Wielkie NIE'
- C) Referendum narodowe
- D) Plebiscyt ludowy
Kiedy odbyły się sfałszowane wybory do Sejmu Ustawodawczego?
- A) 19 stycznia 1945
- B) 19 stycznia 1946
- C) 19 stycznia 1947
- D) 19 stycznia 1948
Kto stał na czele opozycyjnego PSL w latach 1945–1947?
- A) Władysław Gomułka
- B) Stanisław Mikołajczyk
- C) Bolesław Bierut
- D) Edward Osóbka-Morawski
Jak nazywał się blok wyborczy komunistów w wyborach 1947 roku?
- A) Blok Demokratyczny
- B) Front Jedności Narodu
- C) Front Ludowy
- D) Komitet Wyzwolenia
Co stało się ze Stanisławem Mikołajczykiem w 1947 roku?
- A) Został prezydentem
- B) Uciekł nielegalnie z Polski
- C) Został aresztowany i stracony
- D) Przeszedł do PPR
Jaka instytucja zwalczała opozycję i podziemie niepodległościowe w tym okresie?
- A) Milicja Obywatelska jedynie
- B) Urząd Bezpieczeństwa
- C) Wojsko Polskie
- D) Gwardia Ludowa
Który rząd uznawały mocarstwa zachodnie przed konferencją jałtańską?
- A) PKWN
- B) Rząd RP na uchodźstwie w Londynie
- C) Rząd Tymczasowy w Moskwie
- D) Rząd Jedności Narodowej

Powstanie PKWN i Manifest Lipcowy

22 lipca 1944 roku w Chełmie, a następnie w Lublinie, ogłoszono powstanie Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego – organu władzy kontrolowanego przez komunistów i uznawanego przez ZSRR za jedyny legalny rząd na wyzwalanych terenach Polski. Manifest PKWN zapowiadał reformę rolną, nacjonalizację przemysłu oraz demokratyczne wybory, które jednak nigdy nie zostały przeprowadzone w sposób wolny.

PKWN działał równolegle z Rządem RP na uchodźstwie w Londynie, uznawanym przez mocarstwa zachodnie, co prowadziło do dwuwładzy na arenie międzynarodowej. Faktyczną władzę na ziemiach polskich sprawowali jednak komuniści wspierani przez obecność Armii Czerwonej oraz struktury NKWD, zwalczające żołnierzy podziemia niepodległościowego.

Referendum 1946 i wybory 1947

30 czerwca 1946 roku zorganizowano referendum ludowe z trzema pytaniami o zniesienie Senatu, reformy gospodarcze i granicę na Odrze i Nysie Łużyckiej, znane jako '3 razy TAK'. Wyniki zostały sfałszowane przez komunistów, by ukazać poparcie społeczne, choć w rzeczywistości znaczna część społeczeństwa głosowała zgodnie z zaleceniami opozycyjnego PSL na 'nie' wobec zniesienia Senatu.

19 stycznia 1947 roku odbyły się wybory do Sejmu Ustawodawczego, w których komunistyczny Blok Demokratyczny zdobył zdecydowaną, lecz sfałszowaną większość. Opozycyjne Polskie Stronnictwo Ludowe Stanisława Mikołajczyka zostało pozbawione realnych szans przez terror, aresztowania działaczy i manipulacje przy liczeniu głosów.

Eliminacja opozycji politycznej

Komuniści systematycznie likwidowali legalną opozycję, stosując aresztowania, inwigilację i propagandę oskarżającą przeciwników o współpracę z Niemcami lub zachodnim wywiadem. Działacze PSL byli zastraszani, a lokalne struktury partii rozbijane przez Urząd Bezpieczeństwa.

W obawie przed aresztowaniem Stanisław Mikołajczyk w październiku 1947 roku nielegalnie opuścił Polskę, co faktycznie oznaczało koniec legalnej opozycji politycznej w kraju. Od tego momentu władza w Polsce została zmonopolizowana przez Polską Partię Robotniczą i jej sojuszników, co przygotowało grunt pod zjednoczenie ruchu robotniczego i pełną sowietyzację państwa.

Co trzeba umieć

Wyjaśnić okoliczności powstania PKWN i treść Manifestu Lipcowego
Opisać przebieg i znaczenie referendum ludowego z 1946 roku
Scharakteryzować fałszerstwa wyborów do Sejmu Ustawodawczego w 1947 roku
Wymienić metody eliminacji opozycji politycznej przez komunistów
Wskazać rolę ZSRR w przejmowaniu władzy w Polsce po 1944 roku

Typowe błędy

Mylenie PKWN z Rządem RP na uchodźstwie
Nieznajomość treści pytań referendum z 1946 roku
Przekonanie, że wybory 1947 roku były demokratyczne
Mylenie dat referendum (1946) i wyborów (1947)

Krótkie pytania i odpowiedzi

Kiedy powstał Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego?

22 lipca 1944 roku.

Jakie reformy zapowiadał Manifest PKWN?

Reformę rolną i nacjonalizację przemysłu.

Jakie było jedno z pytań referendum z 1946 roku?

Czy jesteś za zniesieniem Senatu?

Kto wygrał sfałszowane wybory z 19 stycznia 1947 roku?

Komunistyczny Blok Demokratyczny.

Dlaczego Mikołajczyk uciekł z Polski w 1947 roku?

Obawiał się aresztowania przez władze komunistyczne.

Jaka instytucja odpowiadała za represje wobec opozycji w latach 1944-1947?

Urząd Bezpieczeństwa Publicznego (UBP) był głównym narzędziem represji.

FAQ

Czy wybory do Sejmu Ustawodawczego w 1947 roku były demokratyczne?

Nie, zostały sfałszowane. Opozycja była poddana terrorowi i manipulacjom przy liczeniu głosów, co uniemożliwiło uczciwy wynik.

Czym różnił się PKWN od rządu londyńskiego?

PKWN był organem kontrolowanym przez komunistów i wspieranym przez ZSRR, ogłoszonym na terenach 'wyzwalanych' przez Armię Czerwoną. Rząd londyński reprezentował legalne władze RP na uchodźstwie, uznawane przez większość państw zachodnich do 1945 roku.

Dlaczego referendum z 1946 roku nazywane jest '3 razy TAK'?

Ponieważ komunistyczna propaganda wzywała obywateli do udzielenia odpowiedzi 'tak' na wszystkie trzy pytania referendalne, mające na celu legitymizację zmian ustrojowych.

Jaką rolę odgrywał ZSRR w przejmowaniu władzy przez komunistów w Polsce?

ZSRR odegrał kluczową rolę, zapewniając wsparcie militarne (Armia Czerwona) i polityczne komunistom w Polsce. Służby NKWD aktywnie zwalczały podziemie niepodległościowe i polską opozycję, co umożliwiło umocnienie władzy PKWN i późniejszej PPR.

Stwórz własny test · Zrób fiszki

Poprzednia lekcja: Przemiany społeczne i kulturowe w drugiej połowie XX wieku Następna lekcja: Opór społeczny wobec komunizmu