Jaką funkcję pełni przydawka – test i pytania, polski klasa 5

Przydawka to jedna z części zdania, która określa rzeczownik i wzbogaca opis osób, rzeczy czy zjawisk. Na tej lekcji nauczysz się, jak ją rozpoznać, jakie pytania zadaje i jakimi częściami mowy może być wyrażona.

Najważniejsze w 30 sekund

Test: Bliżej języka: Jaką funkcję pełni przydawka? – 10 pytań

  1. Jaką część zdania określa przydawka?

    • A) Czasownik
    • B) Rzeczownik
    • C) Przysłówek
    • D) Spójnik

  2. Na jakie pytanie odpowiada przydawka w zdaniu „Mój rower stoi w garażu”?

    • A) Co robi?
    • B) Czyj?
    • C) Gdzie?
    • D) Kiedy?

  3. Którym wyrazem jest najczęściej wyrażona przydawka?

    • A) Czasownikiem
    • B) Przysłówkiem
    • C) Przymiotnikiem
    • D) Spójnikiem

  4. Wskaż przydawkę w zdaniu „Trzeci uczeń wszedł do klasy”.

    • A) Uczeń
    • B) Trzeci
    • C) Wszedł
    • D) Klasy

  5. Jakim znakiem graficznym podkreślamy przydawkę?

    • A) Linią prostą
    • B) Linią falistą
    • C) Kropkowaną
    • D) Nie podkreślamy jej

  6. Wskaż przydawkę wyrażoną rzeczownikiem w zdaniu „Dach domu jest czerwony”.

    • A) Dach
    • B) Domu
    • C) Jest
    • D) Czerwony

  7. Z czym musi zgadzać się przydawka przymiotna?

    • A) Tylko z liczbą
    • B) Z rodzajem, liczbą i przypadkiem rzeczownika
    • C) Z czasem czasownika
    • D) Z osobą czasownika

  8. Które zdanie zawiera przydawkę wyrażoną zaimkiem?

    • A) To jest mój plecak
    • B) Plecak leży na podłodze
    • C) Kupiłem nowy plecak
    • D) Plecak jest ciężki

  9. Na jakie pytanie odpowiada przydawka liczebnikowa w zdaniu „Mam dwa psy”?

    • A) Jaki?
    • B) Ile?
    • C) Czyj?
    • D) Który?

  10. Czy przydawka może istnieć samodzielnie, bez rzeczownika?

    • A) Tak, zawsze
    • B) Nie, zawsze odnosi się do rzeczownika
    • C) Tak, ale tylko w pytaniach
    • D) Nie, bo to orzeczenie

Czym jest przydawka i co określa

Przydawka to część zdania, która zawsze odnosi się do rzeczownika i uzupełnia jego znaczenie, wskazując cechę, właściwość, liczbę lub przynależność. Dzięki przydawce opis staje się bardziej precyzyjny, bo zamiast mówić ogólnie „dom”, możemy powiedzieć „stary drewniany dom”.

W zdaniu „Czerwony samochód stoi na podjeździe” wyraz „czerwony” to przydawka, ponieważ określa rzeczownik „samochód”. Przydawka nie jest samodzielnym elementem zdania, lecz zawsze towarzyszy rzeczownikowi, do którego się odnosi.

Pytania, na jakie odpowiada przydawka

Przydawkę rozpoznajemy, zadając do rzeczownika pytania: jaki? jaka? jakie?, który? która? które?, czyj? czyja? czyje?, a także ile? W zdaniu „Mamy pięć jabłek” przydawką jest „pięć”, ponieważ odpowiada na pytanie ile jabłek.

Warto ćwiczyć zadawanie tych pytań na głos, bo pomaga to szybko odnaleźć przydawkę nawet w dłuższych, bardziej rozbudowanych zdaniach, w których określeń rzeczownika może być więcej niż jedno.

Jakimi częściami mowy bywa wyrażona przydawka

Najczęściej przydawkę wyraża przymiotnik, na przykład „wysoka wieża”, ale może nią być także rzeczownik w dopełniaczu, jak w zwrocie „dach domu”, gdzie „domu” określa „dach”. Przydawką bywa również liczebnik, na przykład „trzeci dzień”.

Przydawkę może wyrazić też zaimek, na przykład „mój plecak”, gdzie „mój” wskazuje przynależność. Różnorodność form, jakimi może być wyrażona przydawka, pokazuje, że pełni ona ważną rolę w budowaniu bogatego, precyzyjnego opisu.

Zgoda przydawki z rzeczownikiem

Przydawka przymiotna zgadza się z określanym rzeczownikiem w rodzaju, liczbie i przypadku, dlatego mówimy „piękny kwiat”, ale „piękna łąka” lub „piękne kwiaty” w zależności od rodzaju i liczby rzeczownika, do którego się odnosi.

To dopasowanie gramatyczne jest ważne przy poprawnym budowaniu zdań, ponieważ błędna forma przydawki, na przykład „piękny łąka”, od razu razi w uchu i jest traktowana jako błąd stylistyczny lub gramatyczny.

Co trzeba umieć

Typowe błędy

  1. Mylenie przydawki z podmiotem, gdy oba wyrazy stoją obok siebie
  2. Brak zgodności przydawki z rzeczownikiem w rodzaju lub liczbie
  3. Pomijanie przydawek wyrażonych rzeczownikiem w dopełniaczu, np. „kolor nieba”
  4. Zapominanie, że liczebnik też może pełnić funkcję przydawki
  5. Podkreślanie przydawki niewłaściwym znakiem graficznym w analizie zdania

Krótkie pytania i odpowiedzi

Jak znaleźć przydawkę w zdaniu?

Trzeba znaleźć rzeczownik i zadać do niego pytania jaki, który, czyj lub ile.

Czy przydawka to to samo co przymiotnik?

Nie, przydawka to funkcja składniowa, a przymiotnik to tylko jedna z części mowy, która może tę funkcję pełnić.

Czy liczebnik może być przydawką?

Tak, liczebnik porządkowy lub główny może pełnić funkcję przydawki, np. „trzeci dzień”.

Jak zapisujemy przydawkę przy analizie zdania?

Podkreślamy ją linią falistą pod wyrazem.

Dlaczego przydawka musi zgadzać się z rzeczownikiem?

Bo inaczej zdanie brzmiałoby niegramatycznie, np. „ładny dziewczyna” zamiast „ładna dziewczyna”.

FAQ

Czy w jednym zdaniu może być kilka przydawek?

Tak, do jednego rzeczownika może odnosić się więcej niż jedna przydawka, np. „mały, rudy kotek”.

Czy przydawka może stać po rzeczowniku?

Tak, zwłaszcza gdy jest wyrażona rzeczownikiem w dopełniaczu, np. „kolor nieba”.

Jak odróżnić przydawkę od dopełnienia?

Przydawka zawsze odnosi się do rzeczownika i odpowiada na pytania jaki, czyj, który, a dopełnienie uzupełnia czasownik.

Czy zaimek dzierżawczy zawsze jest przydawką?

Najczęściej tak, gdy określa rzeczownik, np. „jego zeszyt”.

Stwórz własny test · Zrób fiszki

Poprzednia lekcja: Szkoła mówienia i pisania: Jak urozmaicić opowiadanie? Następna lekcja: Tadeusz Różewicz, Przepaść

Cały dział: W poszukiwaniu drogowskazów