Grzegorz Kasdepke, „Co to znaczy...” – test i pytania, język polski klasa 5

Grzegorz Kasdepke w zbiorze „Co to znaczy...” w zabawny sposób tłumaczy znaczenie polskich związków frazeologicznych. Fragmenty poznawane na lekcji pokazują chłopca imieniem Bartuś, który – podobnie jak czytelnicy – odkrywa sens powiedzeń używanych przez dorosłych.

Najważniejsze w 30 sekund

Autor: Grzegorz Kasdepke, polski pisarz dla dzieci, urodzony w 1972 roku.
Zbiór liczy 101 krótkich opowiadań wyjaśniających frazeologizmy.
Główny bohater to chłopiec Bartuś, a akcja toczy się w jego codziennym otoczeniu – domu i szkole.
Każde opowiadanie można czytać osobno, niezależnie od kolejności w książce.
Książka łączy humor z funkcją edukacyjną – uczy związków frazeologicznych przez historyjki.

Test: Grzegorz Kasdepke, Co to znaczy... (fragmenty) – 10 pytań

Kto jest autorem zbioru opowiadań „Co to znaczy...”?
- A) Grzegorz Kasdepke
- B) Wojciech Cesarz
- C) Adam Mickiewicz
- D) Jody J. Little
Jak nazywa się chłopiec występujący we wszystkich opowiadaniach zbioru?
- A) Antek
- B) Bartuś
- C) Kuba
- D) Tomek
Co to jest związek frazeologiczny?
- A) Utrwalone połączenie wyrazów o znaczeniu przenośnym
- B) Rodzaj rymu w wierszu
- C) Opis przyrody w opowiadaniu
- D) Imię bohatera książki
Ile opowiadań wchodzi w skład zbioru „Co to znaczy...”?
- A) 50
- B) 75
- C) 101
- D) 120
Jaki zawód przez wiele lat wykonywał Grzegorz Kasdepke?
- A) Był nauczycielem matematyki
- B) Był redaktorem naczelnym czasopisma „Świerszczyk”
- C) Był aktorem teatralnym
- D) Był tłumaczem literatury obcej
Jak zbudowane jest typowe opowiadanie z tego zbioru?
- A) Zaczyna się wierszem, a kończy morałem w prozie
- B) Jest to długi opis przyrody bez dialogów
- C) Sytuacja z niezrozumiałym powiedzeniem prowadzi do komicznego nieporozumienia, a potem wyjaśnienia
- D) Składa się wyłącznie z listu Bartusia do rodziców
Jakie jest główne przesłanie zbioru „Co to znaczy...”?
- A) Dorośli zawsze mają rację i nie wolno ich pytać
- B) Nie warto uczyć się nowych słów
- C) Lepiej dopytać o znaczenie niż zgadywać i się pomylić
- D) Frazeologizmy są niepotrzebne w codziennym języku
Kim NIE jest Bartuś w opowiadaniach Kasdepkego?
- A) Chłopcem w wieku czytelników książki
- B) Dzieckiem, które nie wstydzi się pytać
- C) Dorosłym nauczycielem frazeologii
- D) Bohaterem łączącym wszystkie historyjki
Które z poniższych wyrażeń jest przykładem frazeologizmu?
- A) Czuć do kogoś miętę
- B) Iść do sklepu
- C) Czytać książkę
- D) Pisać list
W jaki sposób można czytać opowiadania ze zbioru Kasdepkego?
- A) Wyłącznie od pierwszej do ostatniej strony
- B) W dowolnej kolejności, bo każde jest osobną historyjką
- C) Tylko wspólnie z nauczycielem na lekcji
- D) Wyłącznie w formie audiobooka

Kim jest autor i o czym jest zbiór

Grzegorz Kasdepke to jeden z najchętniej czytanych polskich autorów literatury dziecięcej, twórca książek takich jak „Detektyw Pozytywka” czy „Kuba i Buba”. Przez wiele lat redagował czasopismo „Świerszczyk”, dzięki czemu doskonale zna język i poczucie humoru młodych czytelników.

Zbiór „Co to znaczy...” powstał z myślą o dzieciach, które nie zawsze rozumieją powiedzenia używane przez dorosłych, na przykład „czuć do kogoś miętę” albo „dzielić włos na czworo”. Każda z historyjek w prosty i zabawny sposób pokazuje, skąd bierze się sens takiego wyrażenia.

Bohater i konstrukcja opowiadań

Wspólnym bohaterem wszystkich historyjek jest Bartuś, chłopiec w wieku czytelników książki, który nie wstydzi się pytać, gdy czegoś nie rozumie. Towarzyszą mu rodzina, koledzy i nauczyciele, a ich rozmowy często stają się punktem wyjścia do wyjaśnienia frazeologizmu.

Każde opowiadanie ma podobny schemat: najpierw pojawia się sytuacja, w której ktoś używa niezrozumiałego powiedzenia, a potem autor pokazuje – zwykle w komicznej scence – jak dosłowne rozumienie wyrażenia prowadzi do zabawnego nieporozumienia, zanim padnie właściwe wyjaśnienie.

Czym jest związek frazeologiczny

Związek frazeologiczny (frazeologizm) to utrwalone w języku połączenie wyrazów, którego znaczenia nie da się wywnioskować z dosłownego sensu poszczególnych słów, na przykład „mieć muchy w nosie” nie oznacza owadów, lecz złość lub kaprysy.

Kasdepke pokazuje dzieciom, że takich wyrażeń jest w polszczyźnie bardzo dużo i warto znać ich znaczenie, bo pojawiają się w rozmowach dorosłych, w telewizji i w książkach. Zrozumienie frazeologizmów ułatwia porozumiewanie się i czytanie ze zrozumieniem.

Przesłanie i humor książki

Przesłanie zbioru jest proste: nie trzeba wstydzić się niewiedzy, lepiej dopytać niż zgadywać i popełniać śmieszne pomyłki. Autor pokazuje też, że nauka może być zabawna, gdy połączy się ją z humorem i codziennymi sytuacjami znanymi każdemu dziecku.

Styl Kasdepkego jest lekki, pełen dialogów i ironii skierowanej raczej do dorosłych bohaterów niż do Bartusia. Taki zabieg sprawia, że młody czytelnik utożsamia się z chłopcem i razem z nim odkrywa sens trudnych powiedzeń.

Co trzeba umieć

Wyjaśnić, czym jest związek frazeologiczny i podać przykład.
Opowiedzieć, kim jest Bartuś i jaką pełni rolę w opowiadaniach.
Rozpoznać schemat budowy opowiadań ze zbioru „Co to znaczy...”.
Wskazać przesłanie i funkcję edukacyjną książki.
Podać informacje o autorze, Grzegorzu Kasdepkem.
Wyjaśnić znaczenie wybranych frazeologizmów omówionych na lekcji.

Typowe błędy

Mylenie dosłownego i przenośnego znaczenia frazeologizmu.
Twierdzenie, że każde opowiadanie ma innego bohatera głównego.
Pomijanie faktu, że książka ma charakter edukacyjny, a nie tylko humorystyczny.
Błędne przypisywanie autorstwa innemu pisarzowi literatury dziecięcej.
Nieumiejętność podania przykładu związku frazeologicznego z omawianych fragmentów.

Krótkie pytania i odpowiedzi

Jaki gatunek literacki reprezentują teksty ze zbioru „Co to znaczy...”?

Są to krótkie opowiadania o charakterze humorystyczno-edukacyjnym, wyjaśniające znaczenie frazeologizmów.

Dlaczego dzieci utożsamiają się z Bartusiem?

Bo jest w ich wieku, zadaje podobne pytania i przeżywa podobne nieporozumienia z dorosłymi.

Jaką nagrodę otrzymał zbiór „Co to znaczy...”?

Zdobył Nagrodę Edukacja XXI, przyznawaną za wartościowe książki edukacyjne dla dzieci.

Jak nazywa się narzędzie, w którym można sprawdzić znaczenie frazeologizmów?

Słownik frazeologiczny, który wyjaśnia sens utrwalonych wyrażeń językowych.

Co łączy wszystkie opowiadania w zbiorze oprócz bohatera?

Każde opowiadanie wyjaśnia znaczenie innego powiedzenia, zachowując podobny, humorystyczny schemat.

Jaką postawę wobec niewiedzy promuje autor?

Zachęca, by nie wstydzić się pytań i otwarcie dopytywać o znaczenie niezrozumiałych słów.

FAQ

Dlaczego Kasdepke wybrał formę krótkich opowiadań, a nie jednej powieści?

Krótka forma pozwala czytać książkę fragmentami, w dowolnej kolejności, co ułatwia odbiór dzieciom, które nie lubią długich lektur.

Czym różni się „Co to znaczy...” od zwykłego słownika frazeologicznego?

Słownik podaje suche definicje, a Kasdepke pokazuje znaczenie frazeologizmów przez zabawne historyjki z życia Bartusia.

Czy w opowiadaniach pojawia się tylko jeden frazeologizm na historyjkę?

Tak, każda z historyjek koncentruje się na wyjaśnieniu jednego konkretnego powiedzenia.

Jaką rolę pełnią dorośli bohaterowie w opowiadaniach?

To oni najczęściej używają niezrozumiałych dla Bartusia powiedzeń, co uruchamia komiczną sytuację wymagającą wyjaśnienia.

Co jeszcze napisał Grzegorz Kasdepke oprócz tego zbioru?

Jest autorem m.in. „Detektywa Pozytywki”, „Kuby i Buby” oraz „Bon czy ton. Savoir-vivre dla dzieci”.

Stwórz własny test · Zrób fiszki

Poprzednia lekcja: Roman Pisarski, Przenośnie Następna lekcja: Szkoła mówienia i pisania: Jak napisać sprawozdanie z wydarzenia?