Maria Dąbrowska, Marcin Kozera – test i pytania, polski klasa 5

Opowiadanie 'Marcin Kozera' przenosi czytelnika do polskiej szkółki w Londynie sprzed pierwszej wojny światowej. To historia chłopca, który uczy się nie tylko języka polskiego, ale i tego, kim właściwie jest.

Najważniejsze w 30 sekund

Autorką opowiadania jest Maria Dąbrowska, znana również jako autorka powieści 'Noce i dnie'.
Utwór powstał w 1927 roku i opowiada o dzieciach polskich emigrantów w Londynie.
Główny bohater, dwunastoletni Marcin Kozera, urodził się w Anglii i prawie nie mówi po polsku.
Akcja toczy się w Domu Towarzystwa Polskiego przy Charles Square, rok przed wybuchem I wojny światowej.
Marcin zaprzyjaźnia się z Krysią, z którą odwiedza zabytki Londynu.

Test: Maria Dąbrowska, Marcin Kozera (fragmenty) – 10 pytań

Kto jest autorką opowiadania 'Marcin Kozera'?
- A) Maria Konopnicka
- B) Maria Dąbrowska
- C) Grażyna Bąkiewicz
- D) Wanda Chotomska
W którym roku powstało opowiadanie?
- A) 1905
- B) 1918
- C) 1927
- D) 1939
Gdzie rozgrywa się akcja utworu?
- A) W Warszawie
- B) W Londynie
- C) W Paryżu
- D) W Strzałkowie
Ile lat ma Marcin Kozera?
- A) Dziewięć
- B) Dwanaście
- C) Piętnaście
- D) Siedemnaście
Kim z zawodu jest ojciec Marcina?
- A) Nauczycielem
- B) Stolarzem
- C) Lekarzem
- D) Kupcem
Dokąd Marcin zabiera Krysię na wycieczkę?
- A) Nad Tamizę
- B) Nad Wisłę
- C) Do Strzałkowa
- D) Do teatru
Co uświadamia sobie Marcin dzięki rozmowie z Krysią?
- A) Że chce zostać w Anglii na zawsze
- B) Że zabytki Londynu nie są jego dziedzictwem
- C) Że nie lubi Krysi
- D) Że nie chce uczyć się polskiego
Dlaczego Mateusz Kozera chce wrócić do Polski?
- A) Stracił pracę
- B) Tęskni za rodzinnym Strzałkowem
- C) Został wygnany z Anglii
- D) Chce otworzyć sklep
Jaki problem ma Marcin na początku opowiadania?
- A) Nie potrafi czytać
- B) Nie mówi po polsku
- C) Nie ma przyjaciół
- D) Jest chory
Jakiego wydarzenia dotyczą przygotowania dzieci w szkółce?
- A) Zawodów sportowych
- B) Jasełek
- C) Wycieczki do Polski
- D) Koncertu

O autorce i opowiadaniu

Maria Dąbrowska to jedna z najważniejszych polskich pisarek XX wieku, znana przede wszystkim z wielkiej powieści 'Noce i dnie'. Opowiadanie 'Marcin Kozera', opublikowane w 1927 roku, pokazuje inną stronę jej twórczości – zainteresowanie losem dzieci polskich emigrantów żyjących z dala od ojczyzny.

Akcja utworu rozgrywa się w ubogiej dzielnicy Londynu, w Domu Towarzystwa Polskiego przy Charles Square, gdzie dzieci emigrantów uczą się języka polskiego, historii i tradycji przodków. Dąbrowska pokazuje realia emigracji sprzed stu lat, gdy wielu Polaków wyjeżdżało za pracą do Anglii.

Bohaterowie i sytuacja

Marcin Kozera to dwunastoletni chłopiec urodzony w Anglii, syn stolarza Mateusza Kozery, który po trzydziestu latach pracy w Londynie chce wrócić z synem do rodzinnego Strzałkowa. Problem w tym, że Marcin niemal nie zna języka polskiego, dlatego ojciec zapisuje go do polskiej szkółki.

W szkółce Marcin poznaje rówieśników, w tym szczególnie lubianą koleżankę Krysię. Pewnego dnia zabiera ją na wycieczkę nad Tamizę, by pokazać jej zabytki Londynu, z których jest dumny. Jednak uwaga Krysi, że każdy chwali się tym, co swoje, sprawia, że chłopiec zaczyna się zastanawiać, do jakiego kraju naprawdę należy.

Przesłanie i środki wyrazu

Centralnym tematem opowiadania jest poszukiwanie tożsamości narodowej przez dziecko wychowane z dala od ojczyzny przodków. Marcin musi odpowiedzieć sobie na pytanie, czy czuje się bardziej Anglikiem, czy Polakiem, a proces ten prowadzi go przez wątpliwości, dumę i w końcu świadomy wybór.

Dąbrowska posługuje się prostym, realistycznym językiem i konkretnymi scenami z życia codziennego dzieci, dzięki czemu temat patriotyzmu i tożsamości staje się zrozumiały i bliski młodemu czytelnikowi, a nie abstrakcyjny czy podniosły.

Co trzeba umieć

Podać imię i nazwisko autorki oraz rok powstania opowiadania.
Opisać sytuację rodzinną Marcina Kozery.
Wyjaśnić, na czym polegał jego problem z tożsamością narodową.
Scharakteryzować relację Marcina z Krysią.
Wskazać miejsce i czas akcji opowiadania.

Typowe błędy

Mylenie Marii Dąbrowskiej z inną autorką piszącą o emigracji.
Pomijanie faktu, że Marcin urodził się w Anglii, a nie w Polsce.
Nieumiejętność wskazania przyczyny konfliktu wewnętrznego bohatera.
Mylenie miejsca akcji – nie jest to Polska, lecz Londyn.

Krótkie pytania i odpowiedzi

Dlaczego Marcin trafia do polskiej szkółki w Londynie?

Ojciec zapisuje go tam, by nauczył się języka polskiego przed planowanym powrotem rodziny do Strzałkowa.

Co sprawia, że Marcin zaczyna wątpić w swoją angielskość?

Rozmowa z Krysią podczas wycieczki, w której dziewczynka zauważa, że zabytki Londynu nie są dziedzictwem jego przodków.

Jak zachowuje się Marcin na początku pobytu w szkółce?

Daje innym dzieciom zły przykład, na przykład przynosi piłkę, która tłucze naczynia, i niezbyt przykłada się do nauki.

Czego dotyczy konflikt między Marcinem a Krysią po wycieczce?

Marcin nie chce powiedzieć Krysi, co myśli o swojej tożsamości, co prowadzi do kłótni między dziećmi.

Jaką radę daje Marcinowi nauczycielka?

Mówi mu, by był dzielnym człowiekiem, a wtedy sam z czasem zrozumie, kim naprawdę jest.

FAQ

Dlaczego Maria Dąbrowska napisała opowiadanie o emigrantach?

Interesowała się losem Polaków żyjących za granicą i chciała pokazać, jak dzieci emigrantów odnajdują swoją tożsamość narodową.

Czy Dom Towarzystwa Polskiego w opowiadaniu istniał naprawdę?

Takie placówki rzeczywiście działały wśród polskiej emigracji w Londynie na początku XX wieku i uczyły dzieci języka oraz tradycji.

Co symbolizuje udział Marcina w jasełkach?

Jest to moment, w którym chłopiec zaczyna świadomie uczestniczyć w polskiej tradycji, mimo wcześniejszych wątpliwości tożsamościowych.

Dlaczego ten utwór pasuje do rozdziału 'Przystanek historia'?

Pokazuje realia emigracji polskiej sprzed I wojny światowej i uczy, jak historia wpływała na życie zwykłych rodzin.

Stwórz własny test · Zrób fiszki

Poprzednia lekcja: Grażyna Bąkiewicz, Mówcie mi Bezprym (fragmenty) Następna lekcja: Paweł Beręsewicz, Czy wojna jest dla dziewczyn? (fragmenty)