Mit o Demeter i Persefonie (Jan Parandowski) – test i pytania, polski klasa 5

Fragment Mitologii Jana Parandowskiego opowiada wzruszającą historię bogini Demeter, która szuka porwanej córki Persefony. Mit ten tłumaczy starożytnym Grekom, dlaczego w roku następują po sobie pory urodzaju i jałowości.

Najważniejsze w 30 sekund

Demeter to grecka bogini plonów, zbóż i urodzaju.
Persefona, córka Demeter, została porwana przez Hadesa, władcę podziemi.
Z żalu po stracie córki Demeter sprowadziła na ziemię suszę i głód.
Zeus nakazał, by Persefona spędzała część roku na ziemi, a część w podziemiach.
Mit wyjaśnia pochodzenie pór roku – wiosny, lata, jesieni i zimy.

Test: Mit o Demeter i Persefonie (Jan Parandowski, Mitologia. Wierzenia i podania Greków i Rzymian, fragmenty) – 10 pytań

Kto napisał Mitologię, z której pochodzi fragment o Demeter i Persefonie?
- A) Jan Parandowski
- B) Anita Rejch
- C) Wisława Szymborska
- D) Jan Kochanowski
Kim była Demeter?
- A) Boginią urodzaju i plonów
- B) Boginią wojny
- C) Boginią morza
- D) Boginią miłości
Kto porwał Persefonę?
- A) Zeus
- B) Posejdon
- C) Hades
- D) Ares
Co robiła Persefona w chwili porwania?
- A) Zbierała kwiaty na łące
- B) Pływała w morzu
- C) Spała w pałacu
- D) Tańczyła na Olimpie
Co stało się z ziemią, gdy Demeter szukała córki?
- A) Zakwitła pięknie
- B) Nastał głód i susza
- C) Nic się nie zmieniło
- D) Spadł śnieg na zawsze
Dlaczego Persefona musiała częściowo pozostać w podziemiach?
- A) Bo zjadła ziarna granatu
- B) Bo pokochała Hadesa od razu
- C) Bo zgubiła drogę
- D) Bo tak chciała Hera
Kto rozstrzygnął spór o Persefonę?
- A) Posejdon
- B) Zeus
- C) Atena
- D) Apollo
Co dzieje się, gdy Persefona wraca na ziemię do matki?
- A) Nastaje wiosna i lato
- B) Nastaje tylko zima
- C) Nic się nie zmienia
- D) Następuje powódź
Co dzieje się, gdy Persefona wraca do podziemi?
- A) Nastaje jesień i zima
- B) Nastaje lato
- C) Rośliny kwitną jeszcze bardziej
- D) Nic się nie zmienia
Do jakiego typu mitów należy opowieść o Demeter i Persefonie?
- A) Mit kosmogoniczny
- B) Mit etiologiczny
- C) Mit heroiczny
- D) Baśń ludowa

Kim jest Jan Parandowski i jego Mitologia

Jan Parandowski (1895–1978) był polskim pisarzem i eseistą, znanym przede wszystkim z książki Mitologia. Wierzenia i podania Greków i Rzymian, która do dziś jest jednym z najpopularniejszych polskich opracowań mitów antycznych dla czytelników w każdym wieku.

Fragment o Demeter i Persefonie należy do mitów etiologicznych, czyli tłumaczących przyczyny zjawisk naturalnych. W tym wypadku mit wyjaśnia, dlaczego przyroda zamiera zimą, a odradza się wiosną i latem.

Porwanie Persefony przez Hadesa

Persefona, piękna córka bogini Demeter, zbierała pewnego dnia kwiaty na łące, gdy nagle ziemia rozstąpiła się i wyłonił się z niej Hades, władca krainy umarłych. Hades porwał dziewczynę i zabrał ją do swojego mrocznego podziemnego królestwa, by uczynić ją swoją żoną.

Demeter, nie znajdując córki, długo i rozpaczliwie jej szukała po całym świecie, zaniedbując przy tym swoje obowiązki bogini urodzaju. W tym czasie ziemia przestała rodzić plony, nastał głód, a ludzie zaczęli masowo umierać z braku pożywienia.

Rozwiązanie Zeusa i narodziny pór roku

Widząc cierpienie ludzi, Zeus postanowił interweniować i nakazał Hadesowi zwrócić Persefonę matce. Ponieważ jednak dziewczyna zjadła w podziemiach kilka ziaren granatu, musiała częściowo pozostać związana z krainą zmarłych na zawsze.

Zeus ustalił kompromis: Persefona spędza część roku na ziemi z matką, a pozostałą część w podziemiach u Hadesa. Gdy córka wraca do Demeter, bogini raduje się i ziemia rodzi plony – nastaje wiosna i lato. Gdy Persefona odchodzi do podziemi, Demeter smuci się, a przyroda zamiera – nadchodzi jesień i zima.

Co trzeba umieć

Wskazać autora opracowania mitów, z którego pochodzi ten fragment.
Opowiedzieć przebieg porwania Persefony przez Hadesa.
Wyjaśnić, dlaczego Demeter sprowadziła na ziemię głód.
Opisać kompromis ustalony przez Zeusa.
Wyjaśnić, jak mit tłumaczy powstawanie pór roku.
Rozpoznać mit etiologiczny jako gatunek opowieści.

Typowe błędy

Mylenie Hadesa z Zeusem jako sprawcą porwania.
Pomijanie roli ziaren granatu w decyzji o podziale roku.
Mylenie kolejności pór roku związanych z obecnością Persefony na ziemi.
Niedostrzeganie, że mit ma charakter etiologiczny, czyli wyjaśniający przyczyny zjawisk.

Krótkie pytania i odpowiedzi

Jak nazywa się kraina, do której Hades zabrał Persefonę?

Kraina umarłych, podziemne królestwo Hadesa.

Co symbolizuje coroczny powrót Persefony na ziemię?

Odrodzenie przyrody wiosną i latem.

Ile ziaren granatu zjadła Persefona w podziemiach?

Kilka ziaren, co wystarczyło, by związać ją z podziemiami.

Jaki tytuł nosi dzieło Jana Parandowskiego o mitach?

Mitologia. Wierzenia i podania Greków i Rzymian.

Czego boginią była Demeter poza plonami?

Opiekowała się również rolnictwem i cyklem wegetacji roślin.

FAQ

Dlaczego mit o Demeter i Persefonie nazywa się etiologicznym?

Bo wyjaśnia przyczynę powstawania pór roku poprzez losy bogiń.

Co się stało, gdy Demeter zaniedbała swoje obowiązki?

Ziemia przestała rodzić plony, co doprowadziło do głodu wśród ludzi.

Dlaczego Persefona nie mogła na stałe wrócić do matki?

Bo zjadła ziarna granatu w podziemiach, co związało ją z krainą Hadesa.

Jaką rolę w tym micie odgrywa Zeus?

Jest sędzią, który ustala kompromis między Demeter a Hadesem.

Stwórz własny test · Zrób fiszki

Poprzednia lekcja: Ci nieznośni bogowie olimpijscy Następna lekcja: Mit o Syzyfie (Wanda Markowska, Mity Greków i Rzymian, fragmenty)