Mit o Syzyfie – test i pytania, polski klasa 5

Mit o Syzyfie opowiada o królu Koryntu, który przechytrzył nawet bogów i śmierć, a w nagrodę za swoją pychę otrzymał karę trwającą wiecznie. Ta historia, opracowana przez Wandę Markowską w zbiorze "Mity Greków i Rzymian", uczy o granicach ludzkiej przebiegłości i nieuchronności losu.

Najważniejsze w 30 sekund

Syzyf był władcą Koryntu, znanym z przebiegłości i chytrości
Dwukrotnie oszukał bogów, w tym samą Śmierć (Tanatosa)
Kara: wtaczanie głazu na górę, który zawsze stacza się w dół
Autorka opracowania: Wanda Markowska, zbiór "Mity Greków i Rzymian"
Mit dał początek wyrażeniu "syzyfowa praca" oznaczającemu bezowocny trud

Test: Mit o Syzyfie (Wanda Markowska, Mity Greków i Rzymian, fragmenty) – 10 pytań

Kim z zawodu, a raczej z pozycji społecznej, był Syzyf?
- A) Władcą Koryntu
- B) Kapłanem Zeusa
- C) Wojownikiem spartańskim
- D) Żeglarzem
Kogo podstępem zakuł w kajdany Syzyf?
- A) Zeusa
- B) Hadesa
- C) Tanatosa (Śmierć)
- D) Hermesa
Jak Syzyf uzasadnił Hadesowi potrzebę powrotu na ziemię?
- A) Chciał odwiedzić rodzinę
- B) Chciał wydać polecenia co do własnego pogrzebu
- C) Musiał dokończyć budowę pałacu
- D) Chciał porozmawiać z Zeusem
Na czym polega wieczna kara Syzyfa?
- A) Musi pilnować ognia w Hadesie
- B) Wtacza głaz na górę, który zawsze się stacza
- C) Jest przykuty do skały i odwiedzany przez orła
- D) Musi bez końca pływać przez rzekę Styks
Kto skazał Syzyfa na wieczną karę?
- A) Władcy podziemia
- B) Rada bogów olimpijskich
- C) Sam Zeus osobiście na ziemi
- D) Muzy
Co oznacza dziś wyrażenie "syzyfowa praca"?
- A) Pracę bardzo dobrze opłacaną
- B) Pracę twórczą i przyjemną
- C) Daremny, niekończący się wysiłek
- D) Pracę wykonywaną w grupie
Kto opracował zbiór "Mity Greków i Rzymian", z którego pochodzi ten mit?
- A) Jan Parandowski
- B) Wanda Markowska
- C) Zofia Nałkowska
- D) Maria Konopnicka
Jaką cechę charakteru Syzyfa podkreśla mit najmocniej?
- A) Odwagę w walce
- B) Przebiegłość i pychę
- C) Hojność wobec biednych
- D) Pokorę wobec bogów
Dlaczego uwolnienie Tanatosa było konieczne dla świata?
- A) Bo ludzie przestali chorować
- B) Bo nikt nie mógł umierać, co zaburzało porządek natury
- C) Bo zabrakło miejsca w Hadesie
- D) Bo bogowie się nudzili
Co ostatecznie przesądziło o surowości kary Syzyfa?
- A) Jednorazowe kłamstwo
- B) Wielokrotne oszukiwanie bogów i złamanie obietnicy
- C) Zabicie innego człowieka
- D) Kradzież ognia

Kim był Syzyf i dlaczego rozgniewał bogów

Syzyf, według mitu, był sprytnym i przebiegłym władcą Koryntu, który nie wahał się oszukiwać nawet istot boskich, gdy wydawało mu się to korzystne. Jego przebiegłość przejawiała się już za życia, gdy zdradzał tajemnice bogów ludziom, licząc na własne korzyści, co szybko ściągnęło na niego gniew Zeusa.

Największym jego wykroczeniem było oszukanie samej Śmierci. Gdy Tanatos przybył po niego, Syzyf podstępem zakuł go w kajdany, przez co przez pewien czas na świecie nikt nie umierał. Taki stan rzeczy zaburzał naturalny porządek świata, dlatego bogowie musieli interweniować i uwolnić Śmierć.

Druga ucieczka i ostateczna kara

Nawet gdy w końcu trafił do krainy zmarłych, Syzyf zdołał wybłagać u Hadesa zgodę na chwilowy powrót na ziemię, rzekomo po to, by wydać polecenia dotyczące własnego pogrzebu. Wykorzystał ten wyjazd, by pozostać wśród żywych znacznie dłużej, niż obiecał, co ostatecznie przelało czarę goryczy władców podziemia.

Za lekceważenie bogów i wielokrotne oszustwa Syzyf został skazany na wieczną, bezsensowną pracę w Hadesie. Musi wtaczać ogromny głaz na szczyt góry, lecz tuż przed osiągnięciem celu kamień zawsze wymyka mu się z rąk i stacza na dół, zmuszając go do rozpoczęcia wysiłku od nowa.

Przesłanie mitu i jego obecność w języku

Mit o Syzyfie przestrzega przed nadmierną pychą i przekonaniem o własnej wyższości nad siłami, których człowiek nie jest w stanie kontrolować. Pokazuje też, że oszustwo, nawet najbardziej pomysłowe, prędzej czy później spotyka się z konsekwencjami proporcjonalnymi do popełnionej winy.

Z tej opowieści wywodzi się trwałe w języku polskim określenie "syzyfowa praca", używane na oznaczenie wysiłku, który nigdy nie przynosi trwałego efektu i musi być powtarzany w nieskończoność. Wyrażenie to funkcjonuje do dziś, często niezależnie od znajomości całego mitu.

Co trzeba umieć

Opowiedzieć przebieg mitu o Syzyfie własnymi słowami
Wyjaśnić, za co Syzyf został ukarany
Opisać, na czym polegała kara Syzyfa
Wyjaśnić znaczenie wyrażenia "syzyfowa praca"
Wskazać przesłanie mitu dotyczące pychy i losu człowieka

Typowe błędy

Mylenie Syzyfa z innymi bohaterami mitologii skazanymi na wieczną karę
Pomijanie faktu, że Syzyf oszukał Śmierć dwukrotnie, a nie raz
Niewłaściwe tłumaczenie frazeologizmu "syzyfowa praca" jako pracy ciężkiej, ale skutecznej
Zapominanie, kto wydał ostateczny wyrok na Syzyfa

Krótkie pytania i odpowiedzi

Z jakiego miasta pochodził Syzyf?

Syzyf był władcą starożytnego Koryntu.

Jaki przedmiot jest symbolem kary Syzyfa?

Ogromny głaz, który wiecznie wtacza na górę.

Czy Syzyfowi udało się kiedykolwiek ukończyć swoje zadanie?

Nie, głaz zawsze stacza się tuż przed szczytem, więc praca nigdy się nie kończy.

Jakie uczucie wobec bogów cechowało Syzyfa?

Lekceważenie i przekonanie o własnej przebiegłości większej niż bogów.

W jakim zbiorze tekstów znajduje się ten mit?

W zbiorze "Mity Greków i Rzymian" w opracowaniu Wandy Markowskiej.

FAQ

Dlaczego Syzyf uwięził Śmierć?

Chciał w ten sposób uniknąć własnej śmierci i pokazać swoją przebiegłość wobec bogów.

Czy kara Syzyfa ma swój koniec?

Nie, mit opisuje ją jako karę wieczną, bez możliwości jej zakończenia.

Skąd wzięło się powiedzenie "syzyfowa praca"?

Powstało na podstawie losu Syzyfa, który wykonuje pracę nigdy niedającą trwałego efektu.

Jakie wartości neguje postawa Syzyfa?

Pokorę wobec sił wyższych i uczciwość, ponieważ opiera się na oszustwie i pysze.

Stwórz własny test · Zrób fiszki

Poprzednia lekcja: Mit o Demeter i Persefonie (Jan Parandowski, Mitologia. Wierzenia i podania Greków i Rzymian, fragmenty) Następna lekcja: Jak korzystać ze słownika frazeologicznego?