Olga Tokarczuk, Joanna Concejo, Zgubiona dusza (fragmenty) – test i pytania, polski klasa 8
„Zgubiona dusza” to współczesna baśń filozoficzna Olgi Tokarczuk, laureatki Literackiej Nagrody Nobla, zilustrowana przez Joannę Concejo. Opowiada o mężczyźnie, który żyjąc w nieustannym pośpiechu, zgubił własną duszę – i o tym, jak trudno ją odnaleźć na nowo.
Najważniejsze w 30 sekund
- Olga Tokarczuk (ur. 1962) otrzymała Literacką Nagrodę Nobla w 2018 roku (przyznaną w 2019).
- Joanna Concejo to polska ilustratorka mieszkająca we Francji, znana z delikatnej, ołówkowej kreski.
- „Zgubiona dusza” (2017) to książka obrazkowa łącząca krótki tekst z rozbudowanymi ilustracjami.
- Bohater opowieści zgubił duszę, pędząc przez życie w nieustannym pośpiechu.
- Utwór porusza uniwersalny temat spowolnienia, ciszy i powrotu do samego siebie.
Test: Olga Tokarczuk, Joanna Concejo, Zgubiona dusza (fragmenty) – 10 pytań
Kim jest Olga Tokarczuk?
- A) Polską pisarką, laureatką Literackiej Nagrody Nobla
- B) Francuską ilustratorką książek dla dzieci
- C) Amerykańską reżyserką filmową
- D) Włoską malarką współczesną
Czym zajmuje się Joanna Concejo?
- A) Jest ilustratorką, autorką delikatnych rysunków ołówkiem
- B) Jest kompozytorką muzyki filmowej
- C) Jest tłumaczką literatury francuskiej
- D) Jest reżyserką teatralną
Co zgubił bohater „Zgubionej duszy”?
- A) Własną duszę, nie nadążającą za jego pośpiechem
- B) Portfel podczas podróży
- C) Pamięć po wypadku
- D) Rodzinę w wyniku przeprowadzki
Co musi zrobić bohater, by odzyskać duszę?
- A) Zwolnić tempo życia i cierpliwie czekać w spokojnym miejscu
- B) Odbyć podróż dookoła świata
- C) Znaleźć magiczny przedmiot
- D) Porozmawiać z duchem przodka
Czym jest książka obrazkowa (picturebook)?
- A) Formą, w której tekst i ilustracja są równorzędnymi nośnikami znaczenia
- B) Książką wyłącznie dla najmłodszych dzieci bez tekstu
- C) Komiksem podzielonym na kadry z dymkami
- D) Albumem fotograficznym bez żadnego tekstu
W którym roku Olga Tokarczuk otrzymała Nagrodę Nobla?
- A) W 2019 roku, za rok 2018
- B) W 2010 roku
- C) W 2005 roku
- D) W 2022 roku
Jakie jest główne przesłanie „Zgubionej duszy”?
- A) Trzeba zwolnić tempo życia, by odnaleźć kontakt z samym sobą
- B) Trzeba pracować jeszcze więcej, by osiągnąć sukces
- C) Dusza człowieka nigdy nie ginie, niezależnie od trybu życia
- D) Najważniejsze w życiu są pieniądze i kariera
Jaki styl rysunku charakteryzuje ilustracje Concejo?
- A) Delikatna, często czarno-biała kreska ołówkowa o onirycznym nastroju
- B) Jaskrawe, kolorowe plamy w stylu pop-art
- C) Geometryczne, abstrakcyjne wzory
- D) Realistyczne zdjęcia cyfrowo retuszowane
Do jakiego kręgu odbiorców adresowana jest „Zgubiona dusza”?
- A) Zarówno do dzieci, jak i dorosłych
- B) Wyłącznie do małych dzieci do lat pięciu
- C) Wyłącznie do czytelników dorosłych
- D) Wyłącznie do studentów filozofii
Które z wymienionych dzieł NIE jest autorstwa Olgi Tokarczuk?
- A) „Kaprysy”
- B) „Prawiek i inne czasy”
- C) „Bieguni”
- D) „Księgi Jakubowe”
Autorki: Olga Tokarczuk i Joanna Concejo
Olga Tokarczuk, urodzona w 1962 roku, jest jedną z najważniejszych współczesnych polskich pisarek, autorką m.in. „Prawieku i innych czasów”, „Biegunów” oraz „Ksiąg Jakubowych”. W 2018 roku (nagroda wręczona w 2019 roku, za rok 2018) otrzymała Literacką Nagrodę Nobla za twórczość, w której – jak uzasadniał komitet – wyobraźnia narracyjna z encyklopedyczną pasją przedstawia przekraczanie granic jako formę życia.
Joanna Concejo to polska ilustratorka mieszkająca i tworząca we Francji. Jej styl charakteryzuje się delikatną, często czarno-białą kreską ołówkową, łączącą realizm z onirycznym, sennym nastrojem. Współpraca Tokarczuk i Concejo przy „Zgubionej duszy” połączyła literacki talent pisarki z wrażliwością plastyczną ilustratorki.
O czym opowiada „Zgubiona dusza”
Bohaterem książki jest mężczyzna, który pracował tak bardzo i żył w takim pośpiechu, że pewnego dnia zorientował się, iż zgubił swoją duszę – została ona w tyle, nie nadążając za jego codziennym biegiem. Dusza, pozbawiona właściciela, błąka się po miejscach, w których niegdyś mężczyzna był szczęśliwy, czekając, aż ten zwolni i pozwoli jej dogonić.
Aby odzyskać duszę, bohater musi całkowicie zmienić sposób życia: zamieszkać w spokojnym miejscu, nie robić nic niepotrzebnego i cierpliwie czekać. Fabuła, mimo baśniowej prostoty, jest metaforą współczesnego życia w pędzie – kariery, obowiązków i pośpiechu, które oddzielają człowieka od jego wewnętrznego „ja”.
Forma książki obrazkowej i przesłanie
„Zgubiona dusza” to książka obrazkowa (picturebook) – gatunek, w którym tekst i ilustracja są równorzędnymi nośnikami znaczenia, a nie tylko dekoracją. Rozbudowane, pełne detali rysunki Concejo opowiadają równoległą historię, uzupełniając lakoniczny tekst Tokarczuk o emocje i szczegóły, których słowa nie wyrażają wprost.
Przesłanie książki jest uniwersalne i adresowane zarówno do dzieci, jak i dorosłych: prawdziwe zrozumienie samego siebie wymaga zwolnienia tempa, ciszy i cierpliwości. Utwór zachęca do refleksji nad tym, czy pogoń za sukcesem i obowiązkami nie oddala nas od tego, co w życiu najważniejsze – kontaktu z własnymi uczuciami i wartościami.
Co trzeba umieć
- Podać podstawowe fakty o Oldze Tokarczuk (Nobel, znane dzieła) i Joannie Concejo (ilustratorka).
- Streścić fabułę „Zgubionej duszy” własnymi słowami.
- Wyjaśnić, czym jest książka obrazkowa i jaką rolę pełnią w niej ilustracje.
- Zinterpretować metaforę „zgubionej duszy” jako komentarz do współczesnego życia w pośpiechu.
Typowe błędy
- Traktowanie ilustracji jako jedynie dekoracji, a nie równorzędnego nośnika znaczenia w książce obrazkowej.
- Mylenie roku przyznania Nagrody Nobla (2019) z rokiem, za który została przyznana (2018).
- Odczytywanie baśni wyłącznie dosłownie, bez dostrzeżenia metafory pośpiechu i utraty kontaktu ze sobą.
- Pomijanie współautorstwa Joanny Concejo przy omawianiu książki, która jest dziełem dwuosobowym.
Krótkie pytania i odpowiedzi
Kim są autorki „Zgubionej duszy”?
Olga Tokarczuk napisała tekst, a Joanna Concejo stworzyła ilustracje do tej książki obrazkowej.
O czym opowiada „Zgubiona dusza”?
O mężczyźnie, który zgubił duszę, żyjąc w nieustannym pośpiechu, i musi zwolnić tempo, by ją odzyskać.
Czym jest książka obrazkowa?
Gatunkiem, w którym tekst i ilustracje są równorzędnymi, uzupełniającymi się nośnikami znaczenia.
Jaką nagrodę otrzymała Olga Tokarczuk?
Literacką Nagrodę Nobla, wręczoną w 2019 roku za twórczość z 2018 roku.
Jakie przesłanie niesie opowieść o zgubionej duszy?
Że pośpiech i nadmiar obowiązków oddalają człowieka od kontaktu z samym sobą i własnymi uczuciami.
FAQ
Czy „Zgubiona dusza” jest książką tylko dla dzieci?
Nie, choć ma formę baśni, jej przesłanie jest uniwersalne i trafia także do dorosłych czytelników.
Czy Joanna Concejo jest współautorką, czy tylko ilustratorką?
Jej ilustracje współtworzą opowieść na równi z tekstem, dlatego uznaje się ją za współautorkę dzieła.
Za co Olga Tokarczuk otrzymała Nobla?
Komitet docenił jej wyobraźnię narracyjną, która z encyklopedyczną pasją przedstawia przekraczanie granic jako formę życia.
Czy fabuła „Zgubionej duszy” jest realistyczna?
Nie, ma formę baśni, ale jej przesłanie dotyczy bardzo realnego problemu współczesnego życia w pośpiechu.
Stwórz własny test · Zrób fiszki
Poprzednia lekcja: Polscy współcześni nobliści Następna lekcja: Jarosław Marek Rymkiewicz, Wiosna w Milanówku