Twórca i jego dzieło: Henryk Sienkiewicz – test i pytania, polski klasa 8
Henryk Sienkiewicz (1846–1916) to jeden z najwybitniejszych polskich pisarzy, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury z 1905 roku. Lekcja przedstawia jego biografię, najważniejsze dzieła i znaczenie twórczości dla kultury narodowej.
Najważniejsze w 30 sekund
- Henryk Sienkiewicz urodził się w 1846 roku w Woli Okrzejskiej, zmarł w 1916 roku w Vevey w Szwajcarii.
- W 1905 roku otrzymał Literacką Nagrodę Nobla za całokształt twórczości.
- Jest autorem Trylogii: Ogniem i mieczem, Potop, Pan Wołodyjowski.
- Napisał powieść historyczną Quo vadis, osadzoną w czasach Nerona.
- Autor noweli Latarnik, opowiadającej o tęsknocie emigranta za ojczyzną.
Test: Twórca i jego dzieło: Henryk Sienkiewicz – 10 pytań
W którym roku urodził się Henryk Sienkiewicz?
- A) 1846
- B) 1856
- C) 1866
- D) 1836
Za co Sienkiewicz otrzymał Nagrodę Nobla w 1905 roku?
- A) Za Trylogię
- B) Za całokształt twórczości, w tym Quo vadis
- C) Za Krzyżaków
- D) Za Latarnika
Które dzieło NIE wchodzi w skład Trylogii?
- A) Ogniem i mieczem
- B) Potop
- C) Pan Wołodyjowski
- D) Krzyżacy
Gdzie rozgrywa się akcja powieści Quo vadis?
- A) W średniowiecznej Polsce
- B) W starożytnym Rzymie
- C) W renesansowej Francji
- D) W XIX-wiecznej Warszawie
Jaki pseudonim dziennikarski przyjął młody Sienkiewicz?
- A) Litwos
- B) Prus
- C) Klemens
- D) Boy
Co zainspirowało Sienkiewicza do napisania Latarnika?
- A) Podróż do Włoch
- B) Podróż do Stanów Zjednoczonych
- C) Pobyt w Paryżu
- D) Wyprawa na Syberię
Gdzie zmarł Henryk Sienkiewicz?
- A) W Warszawie
- B) W Krakowie
- C) W Vevey w Szwajcarii
- D) W Paryżu
Jaka jest funkcja Trylogii, określana słowami samego pisarza?
- A) Rozrywka dla dzieci
- B) Pokrzepianie serc
- C) Krytyka władzy carskiej
- D) Propaganda polityczna
Jaki utwór Sienkiewicza opowiada o przygodach dzieci w Afryce?
- A) Quo vadis
- B) W pustyni i w puszczy
- C) Krzyżacy
- D) Potop
Czym zajmował się Sienkiewicz podczas I wojny światowej w Szwajcarii?
- A) Pisał powieści przygodowe
- B) Angażował się w pomoc ofiarom wojny w Polsce
- C) Prowadził wykłady uniwersyteckie
- D) Pracował jako dyplomata
Biografia pisarza
Henryk Sienkiewicz urodził się 5 maja 1846 roku w Woli Okrzejskiej na Podlasiu, w zubożałej rodzinie szlacheckiej. Studiował na Szkole Głównej w Warszawie, początkowo medycynę, potem filologię. Jako młody dziennikarz publikował felietony pod pseudonimem Litwos.
W latach 1876–1878 odbył podróż do Stanów Zjednoczonych, która zainspirowała go do napisania m.in. noweli Latarnik oraz Listów z podróży do Ameryki. Doświadczenia emigracyjne Polaków, których tam poznał, miały istotny wpływ na jego twórczość.
Zmarł 15 listopada 1916 roku w Vevey w Szwajcarii, dokąd wyjechał w czasie I wojny światowej, angażując się w pomoc ofiarom wojny poprzez Komitet Generalny Pomocy Ofiarom Wojny w Polsce.
Najważniejsze dzieła
Sienkiewicz jest autorem Trylogii historycznej: Ogniem i mieczem (1884), Potop (1886) i Pan Wołodyjowski (1888), osadzonej w XVII-wiecznej Rzeczpospolitej, mającej 'pokrzepiać serca' Polaków żyjących pod zaborami.
W 1896 roku opublikował Quo vadis, powieść historyczną o prześladowaniach chrześcijan w Rzymie za czasów cesarza Nerona, za którą w dużej mierze otrzymał Nagrodę Nobla w 1905 roku.
Napisał też Krzyżaków (1900), powieść o wojnie polsko-krzyżackiej, oraz liczne nowele, w tym Latarnika i W pustyni i w puszczy – powieść dla młodzieży o przygodach dzieci w Afryce.
Znaczenie twórczości
Twórczość Sienkiewicza miała funkcję 'pokrzepiania serc' – podtrzymywania ducha narodowego Polaków pozbawionych własnego państwa pod zaborami, poprzez przypominanie chwały dawnej Rzeczpospolitej.
Sienkiewicz był mistrzem powieści historycznej i znakomitym stylistą, a jego język charakteryzuje się bogactwem archaizmów i plastycznością opisów. Jego twórczość wciąż jest obecna w kanonie lektur szkolnych.
Co trzeba umieć
- Podać daty urodzin i śmierci Henryka Sienkiewicza oraz miejsce jego urodzenia.
- Wymienić tytuły powieści wchodzących w skład Trylogii.
- Wyjaśnić, za co Sienkiewicz otrzymał Nagrodę Nobla.
- Wskazać związek między podróżą do Ameryki a tematyką noweli Latarnik.
Typowe błędy
- Mylenie Sienkiewicza z innymi noblistami polskimi, np. Władysławem Reymontem.
- Nieprawidłowe wymienianie tytułów Trylogii lub ich kolejności chronologicznej akcji.
- Przypisywanie powieści Quo vadis akcji dziejącej się w Polsce, zamiast w starożytnym Rzymie.
- Mylenie Latarnika z W pustyni i w puszczy jako tego samego utworu.
Krótkie pytania i odpowiedzi
Kiedy i gdzie urodził się Henryk Sienkiewicz?
5 maja 1846 roku w Woli Okrzejskiej na Podlasiu.
Jakie utwory wchodzą w skład Trylogii?
Ogniem i mieczem, Potop i Pan Wołodyjowski.
Jaką nagrodę otrzymał Sienkiewicz w 1905 roku?
Literacką Nagrodę Nobla za całokształt twórczości.
O czym opowiada nowela Latarnik?
O tęsknocie polskiego emigranta za ojczyzną, inspirowanej podróżą pisarza do USA.
Jaka była funkcja Trylogii dla Polaków pod zaborami?
Miała pokrzepiać ich serca, przypominając chwałę dawnej Rzeczpospolitej.
FAQ
Czy Sienkiewicz pisał tylko powieści historyczne?
Nie, pisał też nowele współczesne, felietony i powieści dla młodzieży.
Czy Quo vadis zostało sfilmowane?
Tak, powieść doczekała się kilku ekranizacji, m.in. hollywoodzkiej z 1951 roku.
Jaki pseudonim przyjął Sienkiewicz jako młody dziennikarz?
Litwos.
Dlaczego Sienkiewicz wyjechał do Szwajcarii?
Wyjechał tam podczas I wojny światowej, by organizować pomoc ofiarom wojny w Polsce.
Stwórz własny test · Zrób fiszki
Poprzednia lekcja: Podróż w czasy pozytywizmu Następna lekcja: Spotkanie z lekturą: Henryk Sienkiewicz, Latarnik