Przegląd i znaczenie płazów – test i pytania, biologia klasa 6

Płazy dzielimy na trzy grupy różniące się budową ciała: bezogonowe, ogoniaste i beznogie. Pełnią ważną rolę w ekosystemach i wiele z nich jest objętych ochroną gatunkową w Polsce.

Najważniejsze w 30 sekund

Płazy bezogonowe, np. żaba trawna, ropucha szara, nie mają ogona w stadium dorosłym.
Płazy ogoniaste, np. traszka zwyczajna, salamandra plamista, zachowują ogon przez całe życie.
Płazy beznogie żyją głównie w strefie tropikalnej i przypominają robaki.
Płazy regulują liczebność owadów i innych bezkręgowców będących szkodnikami.
Wiele gatunków płazów w Polsce jest objętych ochroną ścisłą.

Test: Przegląd i znaczenie płazów – 10 pytań

Do której grupy należy żaba trawna?
- A) Płazy ogoniaste
- B) Płazy bezogonowe
- C) Płazy beznogie
- D) Gady
Który płaz zachowuje ogon przez całe życie?
- A) Ropucha szara
- B) Żaba wodna
- C) Traszka zwyczajna
- D) Rzekotka drzewna
Gdzie żyją płazy beznogie?
- A) W Polsce w jeziorach
- B) W strefie tropikalnej, w glebie
- C) Na pustyniach
- D) W górach wysokich
Dlaczego płazy są wskaźnikiem czystości wody?
- A) Mają twardą skórę
- B) Ich przepuszczalna skóra wchłania zanieczyszczenia
- C) Żyją tylko w czystej wodzie z natury
- D) Nie mają związku z jakością wody
Co zagraża płazom podczas wiosennych migracji?
- A) Drapieżne ptaki wyłącznie
- B) Ruch samochodowy na drogach
- C) Brak pokarmu
- D) Silne wiatry
Czym żywią się dorosłe płazy?
- A) Owadami i bezkręgowcami
- B) Wyłącznie roślinami
- C) Rybami tylko
- D) Algami
Co buduje się, by chronić płazy podczas migracji?
- A) Mosty dla ptaków
- B) Płotki i tunele pod drogami
- C) Sztuczne jeziora
- D) Ogrodzenia elektryczne
Jaki status ochronny mają płazy w Polsce?
- A) Brak ochrony
- B) Ochrona częściowa tylko traszek
- C) Wszystkie gatunki są objęte ochroną prawną
- D) Ochrona dotyczy tylko ropuch
Co dziesiątkuje populacje płazów na świecie?
- A) Choroby grzybicze skóry
- B) Nadmiar wody
- C) Zbyt niska temperatura latem
- D) Brak drapieżników
Jaką rolę pełnią płazy dla rolnictwa?
- A) Niszczą uprawy
- B) Ograniczają liczbę szkodliwych owadów i ślimaków
- C) Zapylają kwiaty
- D) Nie mają znaczenia

Grupy systematyczne płazów

Płazy bezogonowe to najliczniejsza grupa, obejmująca żaby i ropuchy, charakteryzująca się brakiem ogona u postaci dorosłej oraz silnie rozwiniętymi tylnymi kończynami do skakania. W Polsce żyją m.in. żaba trawna, żaba wodna oraz ropucha szara.

Płazy ogoniaste, takie jak traszka zwyczajna czy salamandra plamista, zachowują ogon przez całe życie, a ich kończyny przednie i tylne są podobnej długości. Płazy beznogie, pozbawione kończyn i przypominające robaki, żyją głównie w glebie wilgotnych lasów tropikalnych i w Polsce nie występują.

Rola płazów w ekosystemach

Płazy są ważnym ogniwem łańcucha pokarmowego: dorosłe osobniki żywią się owadami, ślimakami i innymi bezkręgowcami, ograniczając ich nadmierną liczebność, w tym gatunki szkodliwe dla roślin uprawnych. Jednocześnie same stanowią pokarm dla ptaków (np. bocianów), węży i niektórych ssaków.

Obecność płazów w zbiorniku wodnym jest wskaźnikiem jego czystości, ponieważ ich wrażliwa, przepuszczalna skóra łatwo wchłania zanieczyszczenia chemiczne. Dlatego spadek liczebności płazów bywa sygnałem ostrzegawczym pogarszającego się stanu środowiska.

Zagrożenia i ochrona płazów

Populacjom płazów zagraża osuszanie bagien i oczek wodnych, zanieczyszczenie wód chemikaliami oraz budowa dróg przecinających szlaki migracji na tarło, co prowadzi do masowej śmiertelności pod kołami samochodów. Grzybicze choroby skóry dodatkowo dziesiątkują niektóre populacje na świecie.

W Polsce wszystkie gatunki płazów są objęte ochroną prawną, a wiosną w miejscach ich wędrówek ustawia się płotki ochronne i tunele pod drogami, by umożliwić bezpieczne przejście do zbiorników rozrodczych. Ochrona siedlisk wodnych jest kluczowa dla przetrwania tych zwierząt.

Co trzeba umieć

Wymienić trzy grupy płazów i podać ich przedstawicieli.
Opisać różnice między płazami bezogonowymi a ogoniastymi.
Wyjaśnić rolę płazów w ekosystemie.
Wymienić zagrożenia dla populacji płazów.
Opisać sposoby ochrony płazów w Polsce.

Typowe błędy

Mylenie traszki z jaszczurką – traszka jest płazem, nie gadem.
Twierdzenie, że wszystkie płazy mają ogon w dorosłości.
Pomijanie znaczenia płazów jako wskaźnika czystości wody.
Niedocenianie zagrożenia ze strony dróg podczas wiosennych migracji.

Krótkie pytania i odpowiedzi

Podaj przykład płaza ogoniastego występującego w Polsce.

Traszka zwyczajna lub salamandra plamista.

Dlaczego płazy beznogie nie występują w Polsce?

Żyją tylko w ciepłym klimacie tropikalnym, którego Polska nie posiada.

Jak nazywa się choroba grzybicza zagrażająca płazom?

Chytridiomykoza.

Co to są płotki herpetologiczne?

Niskie ogrodzenia kierujące wędrujące płazy do tuneli pod drogą zamiast na jezdnię.

Dlaczego spadek liczby płazów niepokoi naukowców?

Bo świadczy o pogarszającej się jakości wody i stanu środowiska.

FAQ

Czy salamandra plamista jest jadowita?

Jej skóra wydziela toksyczne substancje obronne. Dla człowieka nie są one groźne, ale mogą powodować podrażnienia, jeśli dostaną się do oczu, ust lub na uszkodzoną skórę. Po przypadkowym dotknięciu salamandry należy umyć ręce.

Dlaczego w Polsce wszystkie płazy są chronione?

Ponieważ ich populacje gwałtownie maleją z powodu utraty siedlisk i zanieczyszczeń, a pełnią ważną rolę ekologiczną.

Czy traszka jest tym samym co jaszczurka?

Nie, traszka to płaz z wilgotną skórą i rozwojem w wodzie, a jaszczurka to gad o suchej, łuskowatej skórze.

Jak można pomóc płazom wiosną podczas ich migracji?

Można zachować ostrożność na drogach w pobliżu zbiorników wodnych, a także wspierać lokalne akcje ratowania płazów, np. przez przenoszenie ich przez jezdnię pod nadzorem.

Stwórz własny test · Zrób fiszki

Poprzednia lekcja: Płazy – kręgowce wodno-lądowe Następna lekcja: Gady – kręgowce, które opanowały ląd