Świteź – streszczenie, legenda jeziora, interpretacja i test

Najważniejsze w 30 sekund

• „Świteź” to ballada Adama Mickiewicza z „Ballad i romansów” (1822) – inny utwór niż „Świtezianka”.
• Z jeziora wyłowiona zostaje tajemnicza kobieta, która opowiada dzieje zatopionego grodu Świteź.
• Gdy książę Tuhan poszedł z wojskiem na odsiecz Nowogródka, bezbronny gród zaatakowali Rosjanie; Bóg zatopił miasto, a kobiety zamienił w kwiaty.
• Napastnicy, którzy zerwali kwiaty, zostali ukarani – natura i Bóg stają po stronie niewinnych.

Test z lektury „Świteź” – quiz online

Wybierz poziom: podstawowy (15 pytań) albo trudniejszy (10 pytań). Wynik, poprawne odpowiedzi i wyjaśnienia zobaczysz od razu, bez logowania. Niżej: wszystkie 25 pytań z odpowiedziami, 5 pytań otwartych, powtórka i PDF.

1. Kto napisał balladę „Świteź”?

   • A) Juliusz Słowacki
   • B) Adam Mickiewicz
   • C) Bolesław Prus
   • D) Maria Konopnicka

2. Jaki utwór NIE jest tym samym co „Świteź”?

   • A) „Świtezianka”
   • B) „Świteź” z „Ballad i romansów”
   • C) Ballada o zatopionym grodzie
   • D) Ballada o Tuhanie

3. Co jest miejscem akcji?

   • A) Morze Bałtyckie
   • B) Wisła pod Krakowem
   • C) Góry Tatry
   • D) Jezioro Świteź

4. Kto każe zbadać jezioro?

   • A) Książę Tuhan
   • B) Król Mendog
   • C) Pan na Płużynach
   • D) Strzelec

5. Co wyciągają rybacy w sieciach?

   • A) Skrzynię złota
   • B) Kobietę
   • C) Miecz
   • D) Dzwon

6. Kto rządził grodem Świteź?

   • A) Tuhan
   • B) Mendog
   • C) Witold
   • D) Jagiełło

7. Dokąd wyruszył Tuhan z wojskiem?

   • A) Na wyprawę krzyżową
   • B) Do Wilna na koronację
   • C) Na polowanie
   • D) Na odsiecz Nowogródka

8. Kto pozostał w grodzie?

   • A) Rycerze
   • B) Kupcy
   • C) Kobiety, dzieci i starcy
   • D) Nikt

9. Kto zaatakował gród?

   • A) Krzyżacy
   • B) Wojska ruskie
   • C) Tatarzy
   • D) Szwedzi

10. Co stało się z grodem?

    • A) Zapadł się i powstało jezioro
    • B) Spłonął
    • C) Został zdobyty
    • D) Przeniesiono go

11. W co zamieniły się kobiety?

    • A) W ryby
    • B) W ptaki
    • C) W kamienie
    • D) W kwiaty

12. Co spotkało wrogów, którzy zrywali kwiaty?

    • A) Bogactwo
    • B) Zamiana w ptaki
    • C) Śmierć
    • D) Nic

13. Kto jest bohaterem zbiorowym?

    • A) Rybacy
    • B) Mieszkańcy Świtezi
    • C) Najeźdźcy
    • D) Dworzanie Mendoga

14. Co dzieje się z kobietą po opowieści?

    • A) Znika w jeziorze
    • B) Zostaje u pana na Płużynach
    • C) Wychodzi za mąż
    • D) Ucieka do lasu

15. Który element jest fantastyczny?

    • A) Wyprawa wojenna
    • B) Zarzucenie sieci
    • C) Rządy księcia
    • D) Przemiana kobiet w kwiaty

Masz inną lekturę lub własne materiały? Wgraj zdjęcie lub PDF i wygeneruj test albo Fiszki.

Generator testów z polskiego · Test z własnych notatek · Fiszki z tej lektury lub notatek

„Świteź” – 25 pytań z odpowiedziami

1. Kto napisał balladę „Świteź”? – B) Adam Mickiewicz „Świteź” należy do „Ballad i romansów”.
2. Jaki utwór NIE jest tym samym co „Świteź”? – A) „Świtezianka” „Świtezianka” to osobna ballada o strzelcu i złamanej przysiędze.
3. Co jest miejscem akcji? – D) Jezioro Świteź Akcja związana jest z jeziorem koło Nowogródka.
4. Kto każe zbadać jezioro? – C) Pan na Płużynach To on każe zarzucić sieci.
5. Co wyciągają rybacy w sieciach? – B) Kobietę Wyłowiona kobieta opowiada historię grodu.
6. Kto rządził grodem Świteź? – A) Tuhan Księciem był Tuhan.
7. Dokąd wyruszył Tuhan z wojskiem? – D) Na odsiecz Nowogródka Wezwał go król Mendog.
8. Kto pozostał w grodzie? – C) Kobiety, dzieci i starcy Gród był bezbronny.
9. Kto zaatakował gród? – B) Wojska ruskie Pod Świteź podeszła Ruś.
10. Co stało się z grodem? – A) Zapadł się i powstało jezioro Ziemia pochłonęła gród.
11. W co zamieniły się kobiety? – D) W kwiaty Kwiaty rosną na jeziorze.
12. Co spotkało wrogów, którzy zrywali kwiaty? – C) Śmierć To kara za przemoc.
13. Kto jest bohaterem zbiorowym? – B) Mieszkańcy Świtezi Bohaterem jest cała społeczność grodu.
14. Co dzieje się z kobietą po opowieści? – A) Znika w jeziorze Wraca do wody.
15. Który element jest fantastyczny? – D) Przemiana kobiet w kwiaty To zjawisko nadprzyrodzone.
16. Dlaczego mieszkańcy wolą śmierć niż poddanie się? – C) Nie chcą hańby i niewoli Wolność i godność są dla nich ważniejsze niż życie.
17. Co symbolizują kwiaty na jeziorze? – B) Niewinność i ocaloną godność Kwiaty to przemienione kobiety, nietykalne dla wrogów.
18. Jaką budowę ma opowieść w balladzie? – A) Szkatułkową – kobieta opowiada historię w opowieści narratora Narrator oddaje głos postaci z jeziora.
19. Jak można odczytać zatopiony gród w kontekście epoki? – D) Jako obraz ojczyzny ocalonej w pamięci mimo zniknięcia Po rozbiorach legenda o ocalonej godności miała wymowę patriotyczną.
20. Co łączy „Świteź” i „Świteziankę”? – C) Jezioro Świteź i ludowa fantastyka Obie ballady są związane z jeziorem, ale opowiadają inne historie.
21. Komu Mickiewicz zadedykował „Świteź”? – B) Michałowi Wereszczace Ballada otwiera się dedykacją dla Michała Wereszczaki, brata Maryli.
22. Dlaczego Tuhan opuszcza gród? – A) Idzie na pomoc Mendogowi w Nowogródku oblężonym przez Rusinów W grodzie zostają kobiety, starcy i dzieci bez obrony.
23. Jak nazywają się kwiaty, w które zamieniły się kobiety ze Świtezi? – C) Cary Nazwa „cary” (carowe ziele) łączy się z miejscową legendą.
24. Za kogo podaje się kobieta wyłowiona z jeziora? – D) Za córkę Tuhana Jako świadek wydarzeń opowiada historię grodu i jego zagłady.
25. Jakie miejsce rzeczywiste opisuje ballada? – A) Jezioro Świteź koło Nowogródka Świteź to jezioro z okolic, gdzie dorastał Mickiewicz – realne miejsce z ludową legendą.

Pytania trudniejsze (otwarte)

1. Wyjaśnij różnice między „Świtezią” a „Świtezianką”.

   Przykładowa odpowiedź: „Świteź” to legenda o zatopionym grodzie i bohaterze zbiorowym, z motywem patriotyzmu i kary dla najeźdźców. „Świtezianka” opowiada o strzelcu, który łamie przysięgę i zostaje ukarany za niewierność.

   Kryteria: bohater; motyw; zakończenie.

2. Jaką rolę pełni natura w balladzie?

   Przykładowa odpowiedź: Natura jest strażniczką pamięci i narzędziem sprawiedliwości: jezioro kryje gród, kwiaty ocalają kobiety i karzą wrogów.

   Kryteria: pamięć; kara.

3. Udowodnij, że „Świteź” ma wymowę patriotyczną.

   Przykładowa odpowiedź: Mieszkańcy wybierają śmierć zamiast niewoli, a najeźdźcy zostają ukarani. Dla czytelników po rozbiorach był to obraz ocalonej godności narodu.

   Kryteria: wolność; odniesienie do epoki.

4. Wskaż cechy ballady w „Świtezi”.

   Przykładowa odpowiedź: Ludowe źródło, fantastyka, nastrój tajemnicy, budowa szkatułkowa i połączenie rodzajów literackich.

   Kryteria: co najmniej trzy cechy; uzasadnia odpowiedź przykładem z utworu.

5. Na czym polega sprawiedliwość w świecie ballady?

   Przykładowa odpowiedź: Niewinni zostają ocaleni, a winni – ukarani przez siły wyższe. Świat ma porządek moralny.

   Kryteria: ocalenie; kara.

Najważniejsze w 5 minut

Bohaterowie

• Mieszkańcy Świtezi – bohater zbiorowy
• Tuhan – książę grodu
• Kobieta z jeziora – opowiada historię
• Pan na Płużynach

Najważniejsze wydarzenia

• Wyłowienie kobiety z jeziora
• Wyjazd Tuhana na odsiecz Nowogródka
• Zatopienie grodu i przemiana kobiet w kwiaty
• Kara dla najeźdźców

Motywy

• patriotyzm
• wolność
• kara
• natura
• pamięć

Problematyka

• sprawiedliwość dziejowa
• godność wobec przemocy
• legenda jako źródło historii

5 najczęstszych pomyłek

1. Mylenie „Świtezi” ze „Świtezianką” – to dwie różne ballady.
2. Twierdzenie, że bohaterem jest strzelec – to postać ze „Świtezianki”.
3. Uznanie, że gród zdobyli wrogowie – gród zatonął.
4. Przekonanie, że Tuhan zginął w grodzie – był na odsieczy Nowogródka.
5. Mylenie pana na Płużynach z Tuhanem.

Powiązane lektury i powtórki

• Świtezianka – inna ballada, streszczenie i test
• Pani Twardowska – streszczenie i test
• Powrót taty – streszczenie i test
• Romantyzm – powtórka epoki

Najczęściej zadawane pytania

Czy „Świteź” i „Świtezianka” to ten sam utwór?

Nie. To dwie różne ballady Mickiewicza związane z tym samym jeziorem.

O czym jest „Świteź”?

O zatopionym grodzie, którego mieszkanki Bóg zamienił w kwiaty, by uchronić je przed niewolą.

Kto opowiada historię grodu w „Świtezi”?

Kobieta wyłowiona z jeziora w sieciach pana na Płużynach.

Jak kończy się „Świteź”?

Kobieta kończy opowieść i znika w jeziorze.

Kto jest bohaterem zbiorowym „Świtezi”?

Mieszkańcy grodu – kobiety, dzieci i starcy.

Do jakiej epoki należy „Świteź”?

Do romantyzmu – pochodzi z „Ballad i romansów” (1822).

Zapamiętaj lekturę z fiszkami

Masz notatki z lekcji? Wrzuć zdjęcie, PDF albo tekst, a SpytajMnie zamieni je w fiszki do powtórki.

Utwórz fiszki z moich notatek

Masz własne notatki? Zamień je w test albo fiszki

Wygeneruj test za darmo · Stwórz fiszki

Darmowe konto, bez karty · 5 generowań w ciągu 24 godzin

Wszystkie powtórki z klasy 2 liceum

Uczysz się z tego tematu? Z własnych notatek, zdjęcia lub PDF wygeneruj test albo Fiszki do powtórek.

Polecane wpisy

• Pani Twardowska – streszczenie, bohaterowie, plan wydarzeń i test
• Świtezianka – streszczenie, bohaterowie, ballada romantyczna i test
• Powrót taty – streszczenie, bohaterowie, plan wydarzeń i test
• Odprawa posłów greckich – streszczenie, bohaterowie, interpretacja i test