Asertywność — co to jest?

Asertywność to umiejętność wyrażania własnego zdania, potrzeb i granic w sposób jasny i spokojny, z poszanowaniem siebie oraz drugiej osoby. To postawa pośrednia między uległością a agresją.

Najważniejsze informacje

Asertywność to wyrażanie swojego zdania z szacunkiem dla siebie i innych.
Różni się od uległości (rezygnacji z własnych potrzeb) i od agresji (naruszania potrzeb innych).
Asertywna odmowa nie wymaga przepraszania ani usprawiedliwień.
Asertywności można się uczyć i ćwiczyć w codziennych sytuacjach.
Asertywna postawa pomaga budować relacje oparte na wzajemnym szacunku.

Czym jest asertywność

Asertywność to sposób komunikowania się, w którym mówimy o swoich potrzebach, opiniach i granicach wprost, ale bez naruszania praw innych osób. To postawa pomiędzy uległością a agresją.

Asertywność a uległość i agresja

Osoba uległa często rezygnuje z własnego zdania, żeby uniknąć konfliktu, nawet kosztem własnego komfortu. Osoba agresywna narzuca swoje zdanie, nie licząc się z innymi. Asertywność pozwala wyrazić siebie, jednocześnie szanując drugą stronę.

uległość: „zgadzam się, chociaż tego nie chcę”;
agresja: „masz zrobić, co mówię, i koniec”;
asertywność: „nie zgadzam się, ale rozumiem twój punkt widzenia”.

Jak wygląda asertywna komunikacja

Asertywna wypowiedź zwykle opisuje sytuację, uczucia i oczekiwanie, bez oskarżania drugiej osoby. Pomocne jest używanie komunikatu „ja”, np. „czuję się zdenerwowany/a, gdy...”, zamiast „ty zawsze...”.

Jak ćwiczyć asertywność

Asertywności można się uczyć stopniowo, zaczynając od prostszych sytuacji.

ćwicz mówienie „nie” w mniej stresujących sytuacjach;
przygotuj sobie krótkie, jasne zdanie zamiast długich tłumaczeń;
zwracaj uwagę na ton głosu — spokojny, ale stanowczy;
pamiętaj, że masz prawo do własnego zdania.

Przykłady

„Nie pożyczę ci teraz notatek, bo sama jeszcze z nich korzystam” — to asertywna odmowa.
„Czuję się pominięty/a, gdy planujecie coś beze mnie” — to asertywny komunikat „ja”.
Zamiast krzyczeć na kolegę za spóźnienie, można powiedzieć spokojnie, że to nas zdenerwowało.

Co warto zapamiętać

Asertywność to środek między uległością a agresją.
Komunikat „ja” pomaga wyrazić uczucia bez oskarżeń.
Asertywnej odmowy nie trzeba długo tłumaczyć.

Najczęstsze pytania

Czy asertywność to to samo co agresja?

Nie. Agresja narusza granice innych osób, a asertywność pozwala wyrazić swoje zdanie z szacunkiem dla drugiej strony.

Czy asertywności można się nauczyć?

Tak, asertywność to umiejętność, którą można ćwiczyć, zaczynając od mniej trudnych sytuacji.

Sprawdź się — mini-test

Czym jest asertywność?
- A) Narzucaniem swojego zdania innym
- B) Rezygnacją z własnych potrzeb
- C) Wyrażaniem zdania z szacunkiem dla siebie i innych
- D) Unikaniem rozmów
Który komunikat jest przykładem postawy uległej?
- A) „Zgadzam się, chociaż tego nie chcę”
- B) „Masz zrobić, co mówię”
- C) „Nie zgadzam się, ale rozumiem twój punkt widzenia”
- D) „Nie interesuje mnie twoje zdanie”
Co to jest komunikat „ja”?
- A) Opis uczuć i sytuacji bez oskarżania drugiej osoby
- B) Rozkaz wydany drugiej osobie
- C) Opowiadanie o innych osobach
- D) Milczenie zamiast rozmowy
Asertywna odmowa:
- A) Zawsze wymaga długiego tłumaczenia
- B) Może być krótka i jasna
- C) Musi zawierać przeprosiny
- D) Jest formą agresji

Uczysz się tego tematu? Wgraj swoje notatki, zdjęcie lub PDF do SpytajMnie i wygeneruj test albo fiszki. Wygeneruj test · Zrób fiszki

Powiązane artykuły

Wszystkie tematy: Zdrowie społeczne · Edukacja zdrowotna

Materiał ma charakter edukacyjny i nie zastępuje porady lekarza ani psychologa.