Świat po I wojnie światowej – test i pytania, historia klasa 7
Zakończenie I wojny światowej w 1918 roku wymagało ustalenia nowego porządku w Europie i na świecie. Konferencja paryska i traktat wersalski zmieniły mapę kontynentu, ale zasiały też ziarno przyszłych konfliktów.
Najważniejsze w 30 sekund
- 11 listopada 1918 – zawieszenie broni kończące I wojnę światową
- Konferencja paryska 1919–1920 – ustalenie warunków pokoju
- 28 czerwca 1919 – podpisanie traktatu wersalskiego z Niemcami
- Liga Narodów – organizacja powołana do utrzymania pokoju
- Rozpad Austro-Węgier i powstanie nowych państw (m.in. Czechosłowacja, Jugosławia)
Test: Świat po I wojnie światowej – 10 pytań
Kiedy podpisano traktat wersalski?
- A) 11 listopada 1918
- B) 28 czerwca 1919
- C) 10 stycznia 1920
- D) 3 maja 1919
Które państwo nie weszło w skład Wielkiej Czwórki?
- A) USA
- B) Wielka Brytania
- C) Niemcy
- D) Francja
Jaką organizację powołano, by zapobiegać wojnom?
- A) ONZ
- B) Ligę Narodów
- C) NATO
- D) Kominform
Dlaczego USA nie przystąpiły do Ligi Narodów?
- A) Z powodu wojny z Niemcami
- B) Senat odrzucił traktat wersalski
- C) Prezydent Wilson sprzeciwił się temu
- D) Liga odmówiła przyjęcia USA
Które terytoria odzyskała Francja na mocy traktatu wersalskiego?
- A) Śląsk i Pomorze
- B) Alzację i Lotaryngię
- C) Saarę i Nadrenię
- D) Gdańsk i Poznań
Gdzie podpisano traktat pokojowy z Austrią?
- A) W Wersalu
- B) W Saint-Germain
- C) W Trianon
- D) W Neuilly
Gdzie znajdowała się siedziba Ligi Narodów?
- A) W Paryżu
- B) W Londynie
- C) W Genewie
- D) W Wiedniu
Które imperium NIE rozpadło się po I wojnie światowej?
- A) Austro-Węgry
- B) Rosja (carska)
- C) Niemcy jako monarchia
- D) Wielka Brytania
Ile wynosił limit niemieckiej armii po traktacie wersalskim?
- A) 50 tysięcy
- B) 100 tysięcy
- C) 200 tysięcy
- D) 500 tysięcy
Które państwo powstało z połączenia ziem południowosłowiańskich?
- A) Czechosłowacja
- B) Królestwo SHS (Jugosławia)
- C) Austria
- D) Węgry
Konferencja paryska i traktat wersalski
Konferencja paryska rozpoczęła się w styczniu 1919 roku z udziałem 27 państw zwycięskiej koalicji. Największy wpływ na decyzje mieli jednak przywódcy tzw. Wielkiej Czwórki: Woodrow Wilson (USA), David Lloyd George (Wielka Brytania), Georges Clemenceau (Francja) i Vittorio Orlando (Włochy).
28 czerwca 1919 roku podpisano traktat wersalski z Niemcami. Nałożono na nie odpowiedzialność za wywołanie wojny, ogromne reparacje, ograniczono armię do 100 tysięcy żołnierzy oraz odebrano kolonie i część terytoriów, m.in. Alzację i Lotaryngię na rzecz Francji oraz ziemie na rzecz odradzającej się Polski.
Nowy ład terytorialny w Europie
W wyniku wojny rozpadły się cztery wielkie imperia: niemieckie, rosyjskie, austro-węgierskie i osmańskie. Na mapie Europy pojawiły się nowe państwa narodowe: Polska, Czechosłowacja, Królestwo Serbów, Chorwatów i Słoweńców (później Jugosławia), a także Austria i Węgry jako osobne, mniejsze państwa.
Traktaty pokojowe podpisano osobno z każdym z pokonanych państw: z Austrią w Saint-Germain, z Węgrami w Trianon, z Bułgarią w Neuilly. Granice nowych państw często nie odpowiadały rzeczywistym podziałom narodowościowym, co rodziło napięcia na kolejne dekady.
Liga Narodów i nowy porządek światowy
Z inicjatywy prezydenta Wilsona powołano Ligę Narodów – organizację międzynarodową mającą zapobiegać kolejnym wojnom poprzez dyplomację i wspólne działania państw członkowskich. Jej siedzibą została Genewa.
Paradoksalnie Stany Zjednoczone, autor idei, nie przystąpiły do Ligi Narodów, ponieważ Senat USA odrzucił traktat wersalski. Osłabiło to skuteczność organizacji, która nie dysponowała też własną siłą zbrojną do egzekwowania decyzji.
Co trzeba umieć
- Wymienić mocarstwa decydujące o losach powojennego świata
- Opisać główne postanowienia traktatu wersalskiego
- Wskazać nowe państwa powstałe po I wojnie światowej
- Wyjaśnić cel i słabości Ligi Narodów
- Rozróżnić traktaty podpisane z poszczególnymi pokonanymi państwami
Typowe błędy
- Mylenie traktatu wersalskiego z traktatem w Trianon czy Saint-Germain
- Przekonanie, że USA były członkiem Ligi Narodów
- Pomijanie roli Wielkiej Czwórki w podejmowaniu decyzji
- Niedocenianie napięć wynikających z nowych granic
Krótkie pytania i odpowiedzi
Kim byli przywódcy Wielkiej Czwórki?
Woodrow Wilson (USA), David Lloyd George (Wielka Brytania), Georges Clemenceau (Francja) i Vittorio Orlando (Włochy).
Dlaczego traktat wersalski był tak surowy dla Niemiec?
Państwa ententy, zwłaszcza Francja, chciały ukarać Niemcy za wywołanie wojny i obciążyć je kosztami zniszczeń, co miało zapobiec ich ponownemu militaryzacji.
Jaki traktat dotyczył Węgier?
Traktat w Trianon z 1920 roku, który znacznie zmniejszył terytorium Węgier.
Dlaczego nowe granice w Europie rodziły napięcia?
Często nie uwzględniały rzeczywistego rozmieszczenia narodowości, pozostawiając mniejszości narodowe w obcych państwach.
Jaką rolę miała pełnić Liga Narodów?
Miała rozwiązywać spory między państwami na drodze dyplomatycznej i zapobiegać kolejnym wojnom.
FAQ
Czy traktat wersalski dotyczył tylko Niemiec?
Tak, traktat wersalski podpisano konkretnie z Niemcami, z innymi państwami centralnymi podpisano osobne traktaty.
Czy Liga Narodów miała własne wojsko?
Nie, nie dysponowała siłami zbrojnymi, co ograniczało jej zdolność egzekwowania decyzji.
Czy Polska brała udział w konferencji paryskiej?
Tak, delegacja polska z Romanem Dmowskim i Ignacym Paderewskim uczestniczyła w konferencji i zabiegała o korzystne granice.
Czy wszystkie nowe państwa powstały w tym samym momencie?
Nie, powstawały stopniowo w latach 1918–1920, w miarę rozpadu imperiów i ustaleń traktatowych.
Czym różnił się traktat wersalski od pozostałych traktatów pokojowych?
Traktat wersalski, podpisany z Niemcami, był najbardziej rozbudowany i dotyczył najwięcej kwestii terytorialnych i gospodarczych, stanowiąc fundament nowego ładu europejskiego po I wojnie światowej.
Stwórz własny test · Zrób fiszki
Poprzednia lekcja: Sprawa polska podczas I wojny światowej Następna lekcja: Narodziny faszyzmu