Rozpad systemu kolonialnego – test i pytania, historia klasa 8

Po II wojnie światowej dotychczasowe imperia kolonialne Europy zaczęły się szybko rozpadać, a dziesiątki nowych państw w Azji i Afryce uzyskały niepodległość. Ten test sprawdza znajomość przyczyn i przebiegu dekolonizacji.

Najważniejsze w 30 sekund

Test: Rozpad systemu kolonialnego – 10 pytań

  1. Kiedy Indie uzyskały niepodległość?

    • A) 15 sierpnia 1947
    • B) 26 stycznia 1950
    • C) 1 stycznia 1945
    • D) 4 lipca 1948

  2. Na jakie dwa państwa podzielono Indie Brytyjskie?

    • A) Indie i Pakistan
    • B) Indie i Bangladesz
    • C) Indie i Birmę
    • D) Indie i Cejlon

  3. W jakich latach trwała wojna algierska?

    • A) 1954–1962
    • B) 1945–1950
    • C) 1960–1965
    • D) 1939–1945

  4. Jak nazywał się algierski ruch walczący o niepodległość?

    • A) Front Wyzwolenia Narodowego (FLN)
    • B) Kongres Narodowy
    • C) Afrykański Kongres Narodowy
    • D) Ruch 26 Lipca

  5. Dlaczego rok 1960 nazwano 'Rokiem Afryki'?

    • A) 17 państw uzyskało wtedy niepodległość
    • B) Odbyła się tam Olimpiada
    • C) Powstała Unia Afrykańska
    • D) Zakończyła się wojna algierska

  6. Który region Konga ogłosił secesję po uzyskaniu niepodległości?

    • A) Katanga
    • B) Kasai
    • C) Kiwu
    • D) Equateur

  7. Kto był premierem Konga zamordowanym w 1961 roku?

    • A) Patrice Lumumba
    • B) Mobutu Sese Seko
    • C) Jomo Kenyatta
    • D) Kwame Nkrumah

  8. Gdzie odbyła się konferencja zapoczątkowująca ruch państw niezaangażowanych?

    • A) Bandung
    • B) Genewa
    • C) Jałta
    • D) Helsinki

  9. Ile państw wzięło udział w konferencji w Bandungu?

    • A) 29
    • B) 10
    • C) 50
    • D) 5

  10. Który dokument głosił prawo narodów do samostanowienia, inspirując dekolonizację?

    • A) Karta Atlantycka
    • B) Traktat wersalski
    • C) Karta Narodów Zjednoczonych
    • D) Deklaracja praw człowieka z 1789

Przyczyny i początki dekolonizacji

Po II wojnie światowej europejskie mocarstwa kolonialne, osłabione gospodarczo i militarnie, nie były już w stanie utrzymać rozległych imperiów. Rosło też poczucie narodowe wśród ludności kolonii, inspirowane ideałami Karty Atlantyckiej mówiącej o prawie narodów do samostanowienia.

Istotną rolę odegrały także USA i ZSRR, które z różnych powodów popierały dekolonizację, licząc na zdobycie wpływów w nowych państwach. Pierwszym wielkim przykładem był rozpad Indii Brytyjskich, podzielonych w 1947 r. na Indie i Pakistan, czemu towarzyszyły krwawe konflikty religijne między hindusami a muzułmanami.

Wojna algierska i Rok Afryki

Francja długo broniła swoich posiadłości kolonialnych, co doprowadziło do krwawej wojny algierskiej w latach 1954–1962 między francuską armią a Frontem Wyzwolenia Narodowego (FLN). Konflikt kosztował życie setek tysięcy ludzi i doprowadził ostatecznie do niepodległości Algierii w 1962 roku.

Rok 1960 przeszedł do historii jako 'Rok Afryki' – niepodległość uzyskało wówczas aż 17 państw, głównie dawnych kolonii francuskich i belgijskich, takich jak Senegal, Niger, Czad czy Kongo. Proces ten często przebiegał szybko i bez odpowiedniego przygotowania administracyjnego nowych państw.

Skutki dekolonizacji i ruch niezaangażowania

Wiele nowych państw afrykańskich i azjatyckich borykało się z niestabilnością polityczną, konfliktami etnicznymi i słabością gospodarczą, czego przykładem był krwawy kryzys w Kongu po 1960 roku, związany m.in. z secesją bogatej w surowce Katangi i zamordowaniem premiera Patrice'a Lumumby.

W 1955 r. na konferencji w Bandungu w Indonezji przedstawiciele 29 państw Azji i Afryki zapoczątkowali ruch państw niezaangażowanych, które nie chciały opowiadać się ani po stronie USA, ani ZSRR w zimnej wojnie. Dekolonizacja na trwałe zmieniła mapę polityczną świata i strukturę ONZ.

Co trzeba umieć

Typowe błędy

  1. Mylenie dekolonizacji Indii z dekolonizacją Afryki pod względem dat.
  2. Przekonanie, że wszystkie kolonie uzyskały niepodległość pokojowo.
  3. Mylenie Frontu Wyzwolenia Narodowego (FLN) w Algierii z innymi ruchami niepodległościowymi.
  4. Nieznajomość roli konferencji w Bandungu dla ruchu niezaangażowanych.

Krótkie pytania i odpowiedzi

Jakie były skutki podziału Indii na Indie i Pakistan?

Doszło do masowych migracji i krwawych starć między hindusami a muzułmanami, kosztujących życie setek tysięcy ludzi.

Dlaczego Francja tak długo broniła Algierii?

Algieria była traktowana jako integralna część Francji, z dużą liczbą francuskich osadników.

Co to był ruch państw niezaangażowanych?

Grupa państw, głównie z Azji i Afryki, które nie chciały przystąpić ani do bloku zachodniego, ani wschodniego w zimnej wojnie.

Jakie problemy dotknęły nowe państwa afrykańskie po dekolonizacji?

Niestabilność polityczna, konflikty etniczne, słabe instytucje państwowe i zależność gospodarcza od dawnych metropolii.

Kto przejął władzę w Kongu po kryzysie lat 60.?

W 1965 roku władzę przejął Mobutu Sese Seko, ustanawiając wieloletnią dyktaturę.

FAQ

Czy wszystkie mocarstwa kolonialne dobrowolnie zrzekły się swoich kolonii?

Nie, Francja i Portugalia długo prowadziły wojny kolonialne, by utrzymać swoje posiadłości.

Dlaczego USA i ZSRR popierały dekolonizację mimo rywalizacji?

Obaj liczyły na zdobycie wpływów politycznych i gospodarczych w nowo powstałych państwach.

Czy proces dekolonizacji zakończył się w latach 60.?

Nie, niektóre kolonie, np. portugalskie w Afryce, uzyskały niepodległość dopiero w latach 70.

Jak dekolonizacja wpłynęła na skład ONZ?

Liczba państw członkowskich znacznie wzrosła, co zwiększyło znaczenie krajów rozwijających się na forum międzynarodowym.

Stwórz własny test · Zrób fiszki

Poprzednia lekcja: Daleki Wschód po II wojnie światowej Następna lekcja: Konflikt na Bliskim Wschodzie

Cały dział: Świat po II wojnie światowej