Wisława Szymborska, Atlantyda – test i pytania, polski klasa 5

Wiersz „Atlantyda” Wisławy Szymborskiej opowiada o legendarnej zatopionej wyspie w żartobliwy, ironiczny sposób. Poetka bawi się znaną legendą, by powiedzieć coś ważnego o granicach ludzkiej wiedzy i wyobraźni.

Najważniejsze w 30 sekund

Autorka: Wisława Szymborska, polska poetka, laureatka Nagrody Nobla w dziedzinie literatury w 1996 roku.
„Atlantyda” to legendarny, zatopiony ląd, o którym pisał już starożytny filozof Platon.
Wiersz ma formę ironicznego wyliczenia rzeczy, których nikt nigdy nie udowodni o „Atlantydzie”.
Głównym środkiem stylistycznym jest ironia oraz powtórzenia składniowe (anafory).
Utwór należy do liryki refleksyjnej z elementami żartu i dystansu wobec legend.

Test: Wisława Szymborska, Atlantyda (fragmenty) – 10 pytań

Kto napisał wiersz „Atlantyda”?
- A) Wisława Szymborska
- B) Jan Parandowski
- C) Anita Rejch
- D) Adam Mickiewicz
Za co Wisława Szymborska otrzymała Nagrodę Nobla?
- A) Za malarstwo
- B) Za literaturę
- C) Za muzykę
- D) Za fizykę
Kto jako pierwszy opisał „Atlantydę” w starożytności?
- A) Homer
- B) Platon
- C) Owidiusz
- D) Ezop
Jaki ton dominuje w wierszu Szymborskiej?
- A) Patetyczny
- B) Ironiczny
- C) Smutny
- D) Agresywny
Czym jest „Atlantyda” według legendy?
- A) Górą w Grecji
- B) Zatopioną wyspą
- C) Rzeką w Egipcie
- D) Pustynią w Afryce
Jaki środek stylistyczny polega na powtarzaniu podobnych konstrukcji zdań?
- A) Anafora
- B) Metafora
- C) Epitet
- D) Rym
Czego dotyczy główne przesłanie wiersza?
- A) Ludzkiej potrzeby tworzenia legend
- B) Zasad żeglugi morskiej
- C) Historii starożytnej Grecji
- D) Budowy okrętów
Czy istnieją naukowe dowody na istnienie „Atlantydy”?
- A) Tak, liczne
- B) Nie, nie znaleziono żadnych
- C) Tylko jeden dowód
- D) Tak, ale niepewne
Do jakiego rodzaju liryki można zaliczyć ten wiersz?
- A) Liryki miłosnej
- B) Liryki refleksyjnej
- C) Liryki patriotycznej
- D) Liryki religijnej
Jakim językiem posługuje się poetka, opisując „Atlantydę”?
- A) Naukowym i poważnym
- B) Żartobliwym, ironicznym, lecz także refleksyjnym
- C) Patetycznym i uroczystym
- D) Bardzo smutnym

Kim była Wisława Szymborska?

Wisława Szymborska (1923–2012) była jedną z najważniejszych polskich poetek dwudziestego wieku. Pisała wiersze pełne ironii, dystansu i filozoficznej zadumy nad codziennością, a w 1996 roku otrzymała Nagrodę Nobla w dziedzinie literatury za swoją twórczość poetycką.

Szymborska lubiła patrzeć na wielkie tematy z przymrużeniem oka, zadawać pozornie naiwne pytania i obnażać ludzką skłonność do wymyślania legend. „Atlantyda” jest świetnym przykładem takiego podejścia – poetka traktuje temat z humorem, ale skłania czytelnika do refleksji.

O czym opowiada wiersz „Atlantyda”?

„Atlantyda” to legendarna wyspa, o której jako pierwszy pisał starożytny filozof Platon, opisując ją jako potężną cywilizację zatopioną przez bogów w głębinach oceanu. Przez wieki ludzie fascynowali się tą opowieścią, szukając dowodów na jej istnienie, choć nikt nigdy nie znalazł śladów tej krainy.

Szymborska w swoim wierszu nie opisuje „Atlantydy” jako realnego miejsca, lecz jako zbiór domysłów i wymysłów ludzi. Wylicza, czego nikt nie wie na pewno: czy istniała, jak wyglądali jej mieszkańcy, jakim mówili językiem – wszystko pozostaje w sferze przypuszczeń i fantazji.

Przesłanie i środki poetyckie

Przesłanie wiersza dotyczy ludzkiej potrzeby tworzenia mitów i legend, nawet bez solidnych dowodów. Szymborska pokazuje, że ludzie chętnie wierzą w tajemnicze opowieści, bo fascynuje ich to, czego nie można sprawdzić ani udowodnić naukowo.

Poetka posługuje się ironią, czyli mówieniem czegoś z ukrytym przeciwnym sensem, oraz powtórzeniami podobnych konstrukcji zdaniowych, zwanych anaforami. Dzięki temu wiersz brzmi jak żartobliwa lista domysłów, a nie poważny wykład naukowy o historii.

Co trzeba umieć

Wskazać autorkę wiersza i jej najważniejsze osiągnięcie literackie.
Wyjaśnić, skąd pochodzi legenda o Atlantydzie.
Rozpoznać ironiczny ton wypowiedzi poetyckiej.
Wskazać w tekście powtórzenia i wyjaśnić ich funkcję.
Sformułować przesłanie utworu własnymi słowami.

Typowe błędy

Traktowanie „Atlantydy” jako udowodnionego faktu historycznego, a nie legendy.
Niedostrzeganie ironicznego tonu i odczytywanie wiersza dosłownie.
Mylenie autorki wiersza z autorem mitu o „Atlantydzie” (Platonem).
Pomijanie roli powtórzeń jako środka stylistycznego budującego nastrój.

Krótkie pytania i odpowiedzi

Jakie wykształcenie literackie reprezentuje twórczość Szymborskiej?

Jest przedstawicielką poezji współczesnej, refleksyjnej i filozoficznej.

Dlaczego temat „Atlantydy” był popularny przez wieki?

Ponieważ to tajemnica, która pobudzała wyobraźnię ludzi, mimo braku dowodów na jej istnienie.

Jak nazywa się powtórzenie podobnej konstrukcji na początku wersów?

Anafora.

Czy wiersz ma formę poważnego wykładu historycznego?

Nie, ma formę żartobliwego, ironicznego wyliczenia domysłów.

Kiedy Szymborska otrzymała Nagrodę Nobla?

W 1996 roku.

FAQ

Czy „Atlantyda” naprawdę istniała?

Nie ma na to dowodów naukowych – to legenda opisana przez Platona.

Dlaczego Szymborska pisze o „Atlantydzie” z ironią?

Chce pokazać, jak łatwo ludzie wierzą w niepotwierdzone opowieści i jak działa ludzka wyobraźnia wobec nieznanego.

Co to jest anafora i gdzie ją znajdziemy w wierszu?

Anafora to powtórzenie podobnej konstrukcji zdań na początku kolejnych wersów lub strof, co jest wyraźnie widoczne w budowie utworu Szymborskiej.

Jaki typ liryki reprezentuje ten utwór?

Utwór należy do liryki refleksyjnej, skłaniającej do przemyśleń, z elementami żartobliwego dystansu.

Stwórz własny test · Zrób fiszki

Poprzednia lekcja: Ortografia dla każdego: Pisownia wyrazów z rz i ż – przypomnienie i uzupełnienie wiadomości Następna lekcja: Mit o powstaniu świata (Anita Rejch, Mity greckie. Baśnie starożytnych, fragmenty)