Organizmy różnią się sposobem odżywiania – test i pytania, przyroda klasa 4

Nie wszystkie organizmy zdobywają pokarm w ten sam sposób - rośliny produkują go same, a zwierzęta muszą go znaleźć i zjeść. Ta lekcja pokazuje, jak różne sposoby odżywiania wpływają na budowę i zachowanie organizmów.

Najważniejsze w 30 sekund

Test: Organizmy różnią się sposobem odżywiania – 10 pytań

  1. Organizmy, które same wytwarzają pokarm, nazywamy:

    • A) cudzożywnymi
    • B) samożywnymi
    • C) pasożytami
    • D) drapieżnikami

  2. Fotosynteza zachodzi dzięki energii:

    • A) chemicznej z gleby
    • B) światła słonecznego
    • C) ciepła z wnętrza Ziemi
    • D) ruchu wiatru

  3. Zwierzęta są organizmami:

    • A) samożywnymi
    • B) cudzożywnymi
    • C) nieodżywiającymi się
    • D) autotroficznymi

  4. Krowa jest przykładem:

    • A) mięsożercy
    • B) roślinożercy
    • C) wszystkożercy
    • D) pasożyta

  5. Wilk poluje na inne zwierzęta, dlatego jest:

    • A) roślinożercą
    • B) mięsożercą
    • C) samożywny
    • D) grzybem

  6. Niedźwiedź, który je zarówno maliny, jak i ryby, to:

    • A) roślinożerca
    • B) mięsożerca
    • C) wszystkożerca
    • D) pasożyt

  7. Grzyby zdobywają pokarm, ponieważ:

    • A) produkują go w fotosyntezie
    • B) rozkładają materię organiczną i ją wchłaniają
    • C) polują na inne grzyby
    • D) żywią się światłem

  8. Długi przewód pokarmowy jest typowy dla:

    • A) mięsożerców
    • B) roślinożerców
    • C) wyłącznie ptaków
    • D) pasożytów wewnętrznych

  9. Ostre kły i szpony służą głównie:

    • A) do żucia traw
    • B) do chwytania i rozrywania zdobyczy
    • C) do oddychania
    • D) do wydalania

  10. Produktem ubocznym fotosyntezy uwalnianym przez rośliny jest:

    • A) dwutlenek węgla
    • B) tlen
    • C) azot
    • D) metan

Organizmy samożywne

Organizmy samożywne, zwane autotrofami, potrafią wytwarzać związki organiczne z prostych substancji nieorganicznych. Rośliny zielone wykorzystują w tym celu energię światła słonecznego w procesie fotosyntezy, pobierając z otoczenia dwutlenek węgla i wodę, a uwalniając tlen jako produkt uboczny.

Dzięki fotosyntezie rośliny produkują cukry, które są podstawowym źródłem energii nie tylko dla nich samych, ale pośrednio dla całego świata zwierząt. To właśnie rośliny stanowią pierwsze ogniwo niemal wszystkich łańcuchów pokarmowych na Ziemi.

Organizmy cudzożywne

Organizmy cudzożywne, czyli heterotrofy, nie potrafią samodzielnie wytwarzać pokarmu i muszą pobierać gotowe substancje organiczne z otoczenia. Należą do nich wszystkie zwierzęta, grzyby oraz większość bakterii, które zdobywają pokarm, zjadając inne organizmy lub ich szczątki.

Wśród zwierząt cudzożywnych wyróżniamy roślinożerców, mięsożerców oraz wszystkożerców, w zależności od rodzaju pokarmu, jaki spożywają. Grzyby natomiast rozkładają martwą materię organiczną, wydzielając enzymy trawienne na zewnątrz ciała i wchłaniając powstałe produkty rozkładu.

Roślinożercy i ich przystosowania

Roślinożercy, tacy jak krowa, koń czy zając, odżywiają się wyłącznie pokarmem roślinnym. Mają szerokie, płaskie zęby trzonowe przystosowane do żucia i rozcierania twardych części roślin, a niektóre, jak krowa, posiadają wielokomorowy żołądek ułatwiający trawienie trudnostrawnej celulozy.

Wiele roślinożerców ma długie jelita, w których dzięki obecności mikroorganizmów możliwe jest rozłożenie błonnika zawartego w pokarmie roślinnym. Zające i inne gryzonie posiadają ostre siekacze, które stale rosną i służą do odgryzania twardych łodyg i kory.

Mięsożercy i wszystkożercy

Mięsożercy, jak wilk, lis czy sowa, polują na inne zwierzęta i odżywiają się ich mięsem. Mają ostre kły i szpony służące do chwytania i rozrywania zdobyczy, a ich przewód pokarmowy jest krótszy niż u roślinożerców, ponieważ mięso trawi się łatwiej niż rośliny.

Wszystkożercy, do których należą niedźwiedź, dzik i człowiek, jedzą zarówno pokarm roślinny, jak i zwierzęcy. Ich uzębienie łączy cechy zębów roślinożerców i mięsożerców, co pozwala im przystosować się do różnorodnej, zmiennej w zależności od pory roku diety.

Co trzeba umieć

Typowe błędy

  1. Mylenie pojęć samożywny i cudzożywny.
  2. Uznawanie grzybów za rośliny ze względu na podobny tryb życia.
  3. Przekonanie, że wszystkie zwierzęta mają taki sam układ pokarmowy.
  4. Mylenie wszystkożerności z mięsożernością.

Krótkie pytania i odpowiedzi

Czym różni się odżywianie samożywne od cudzożywnego?

Samożywne polega na wytwarzaniu pokarmu samodzielnie, a cudzożywne na pobieraniu gotowego pokarmu z otoczenia.

Jakie substancje są potrzebne roślinie do fotosyntezy?

Dwutlenek węgla, woda i energia światła słonecznego.

Dlaczego krowa ma kilka komór żołądka?

Aby skutecznie trawić trudnostrawną celulozę zawartą w roślinach.

Jak grzyby pobierają pokarm, skoro nie mają przewodu pokarmowego?

Wydzielają enzymy trawiące materię organiczną na zewnątrz ciała i wchłaniają powstałe produkty.

Podaj przykład zwierzęcia wszystkożernego.

Człowiek, niedźwiedź lub dzik - jedzą zarówno pokarm roślinny, jak i zwierzęcy.

FAQ

Czy wszystkie rośliny są samożywne?

Prawie wszystkie zielone rośliny są samożywne, ale istnieją wyjątki, np. rosiczka, która dodatkowo łapie owady, by uzupełnić brakujące składniki mineralne.

Dlaczego zające mają stale rosnące siekacze?

Ponieważ ścierają się one podczas ciągłego odgryzania twardych roślin, a stały wzrost zapobiega ich całkowitemu starciu.

Czy pasożyty to też organizmy cudzożywne?

Tak, pasożyty pobierają pokarm od żywiciela, więc również są cudzożywne, choć zdobywają pokarm w specyficzny sposób.

Czy sowa jest mięsożercą czy wszystkożercą?

Sowa jest mięsożercą - poluje na gryzonie i inne małe zwierzęta, nie spożywa pokarmu roślinnego.

Stwórz własny test · Zrób fiszki

Poprzednia lekcja: Organizmy mają wspólne cechy Następna lekcja: Zależności pokarmowe między organizmami

Cały dział: Poznajemy świat organizmów