Budowa i różnorodność grzybów. Porosty – test i pytania, biologia klasa 5
Grzyby to odrębne królestwo organizmów, które nie są ani roślinami, ani zwierzętami. W lekcji poznasz ich budowę, sposób odżywiania oraz tajemniczy związek z glonami tworzący porosty.
Najważniejsze w 30 sekund
- Grzyby nie przeprowadzają fotosyntezy, odżywiają się cudzożywnie.
- Ciało grzyba (grzybnia) zbudowane jest z nitkowatych strzępek.
- Owocnik grzyba (np. kapeluszowego) służy do wytwarzania zarodników.
- Porost to symbioza grzyba i glonu (lub sinicy).
- Porosty są bioindykatorami czystości powietrza.
Test: Budowa i różnorodność grzybów. Porosty – 10 pytań
Z czego zbudowana jest grzybnia?
- A) Z liści
- B) Z nitkowatych strzępek
- C) Z korzeni
- D) Z kwiatów
Do czego służy owocnik grzyba kapeluszowego?
- A) Do fotosyntezy
- B) Do wytwarzania zarodników
- C) Do pobierania wody z gleby
- D) Do oddychania
Jak odżywiają się grzyby?
- A) Autotroficznie, przez fotosyntezę
- B) Cudzożywnie, wydzielając enzymy trawienne
- C) Nie odżywiają się wcale
- D) Chemosyntetycznie
Czym jest mikoryza?
- A) Chorobą grzybów
- B) Symbiozą grzyba z korzeniami drzew
- C) Rodzajem porostu
- D) Trującym grzybem
Który grzyb jest trujący?
- A) Pieczarka
- B) Borowik szlachetny
- C) Muchomor sromotnikowy
- D) Kurka
Z czego składa się porost?
- A) Z dwóch gatunków roślin
- B) Z grzyba i glonu (lub sinicy)
- C) Z bakterii i wirusa
- D) Wyłącznie z grzyba
Co glon dostarcza grzybowi w porostach?
- A) Wodę
- B) Substancje odżywcze z fotosyntezy
- C) Sole mineralne
- D) Tlenek węgla
Dlaczego porosty są bioindykatorami?
- A) Rosną bardzo szybko
- B) Są odporne na wszelkie zanieczyszczenia
- C) Są wrażliwe na zanieczyszczenia powietrza
- D) Żyją tylko w wodzie
Jaką postać może mieć porost?
- A) Tylko listkowatą
- B) Skorupiastą, listkowatą lub krzaczkowatą
- C) Tylko krzaczkowatą
- D) Kłączową
Do czego wykorzystuje się drożdże?
- A) Do wypieku pieczywa i produkcji piwa
- B) Do fotosyntezy roślin
- C) Do leczenia grzybicy
- D) Do produkcji antybiotyków wyłącznie
Budowa grzybów
Grzyby stanowią odrębne królestwo organizmów, różne od roślin i zwierząt. Ich ciało zwane grzybnią zbudowane jest z cienkich, nitkowatych strzępek, które rozrastają się w podłożu, na przykład w glebie lub drewnie, pobierając z niego substancje odżywcze.
U grzybów kapeluszowych grzybnia znajduje się pod ziemią, a nad powierzchnią wyrasta owocnik, czyli część złożona z kapelusza i trzonu. Owocnik służy do wytwarzania i rozprzestrzeniania zarodników, dzięki którym grzyb się rozmnaża.
Sposób odżywiania i znaczenie grzybów
Grzyby nie mają chloroplastów i nie przeprowadzają fotosyntezy, dlatego odżywiają się cudzożywnie – wydzielają enzymy trawienne do otoczenia, a następnie wchłaniają rozłożone substancje odżywcze. Wiele grzybów to rozkładacze materii organicznej, inne żyją w symbiozie z korzeniami drzew (mikoryza).
Niektóre grzyby są trujące dla człowieka, jak muchomor sromotnikowy, inne są jadalne, jak borowik szlachetny czy pieczarka. Grzyby wykorzystuje się też w przemyśle, np. drożdże do wypieku pieczywa i produkcji piwa.
Porosty – symbioza grzyba i glonu
Porost to organizm powstały w wyniku symbiozy grzyba z glonem lub sinicą. Grzyb dostarcza wodę i sole mineralne oraz chroni glon, a glon w zamian dostarcza substancje odżywcze wytworzone w procesie fotosyntezy – obie strony korzystają z tego związku.
Porosty mogą mieć postać skorupiastą, listkowatą lub krzaczkowatą i rosną na skałach, korze drzew czy glebie. Są bardzo wrażliwe na zanieczyszczenia powietrza, dlatego ich obecność lub brak wykorzystuje się jako wskaźnik (bioindykator) czystości powietrza w danym miejscu.
Co trzeba umieć
- Opisać budowę grzyba kapeluszowego (grzybnia, owocnik).
- Wyjaśnić sposób odżywiania się grzybów.
- Wymienić przykłady grzybów jadalnych i trujących.
- Wyjaśnić, czym jest mikoryza.
- Wyjaśnić, czym jest porost i z czego się składa.
- Wskazać znaczenie porostów jako bioindykatorów czystości powietrza.
Typowe błędy
- Zaliczanie grzybów do roślin – grzyby tworzą odrębne królestwo.
- Mylenie grzybni z owocnikiem – owocnik to tylko część widoczna nad ziemią.
- Przekonanie, że wszystkie grzyby są jadalne.
- Nieznajomość roli symbiozy w budowie porostu.
Krótkie pytania i odpowiedzi
Dlaczego grzyby tworzą odrębne królestwo?
Bo nie są roślinami (brak fotosyntezy) ani zwierzętami (sposób budowy i odżywiania się różni się od zwierząt).
Co to są strzępki?
Cienkie, nitkowate struktury budujące grzybnię.
Jak nazywa się część grzyba widoczna nad ziemią?
Owocnik, złożony z kapelusza i trzonu.
Jaką korzyść z mikoryzy ma drzewo?
Lepsze pobieranie wody i soli mineralnych z gleby dzięki grzybni.
Gdzie mogą rosnąć porosty?
Na skałach, korze drzew, glebie, a nawet na murach budynków.
Czym jest zarodnik?
Mikroskopijna struktura rozmnażeniowa grzyba, z której może wyrosnąć nowa grzybnia.
FAQ
Dlaczego nie wolno jeść nieznanych grzybów z lasu?
Bo niektóre gatunki, jak muchomor sromotnikowy, są silnie trujące i łatwo pomylić je z jadalnymi.
Czy porost to jeden organizm, czy dwa?
To ścisła symbioza dwóch różnych organizmów – grzyba i glonu (lub sinicy) – funkcjonujących razem jak jeden organizm.
Dlaczego w zanieczyszczonych miastach jest mało porostów?
Porosty są bardzo wrażliwe na zanieczyszczenia powietrza, dlatego giną tam, gdzie powietrze jest skażone.
Czy grzyby potrzebują światła do życia?
Nie, ponieważ nie przeprowadzają fotosyntezy i odżywiają się substancjami organicznymi z podłoża.
Stwórz własny test · Zrób fiszki
Poprzednia lekcja: Różnorodność protistów Następna lekcja: Tkanki roślinne