Korzeń – organ podziemny rośliny – test i pytania, biologia klasa 5
Korzeń to podziemny organ rośliny, bez którego nie mogłaby ona pobierać wody i soli mineralnych ani utrzymać się w podłożu. Dowiesz się, jak zbudowany jest korzeń i jakie pełni funkcje.
Najważniejsze w 30 sekund
- Korzeń pobiera wodę i sole mineralne oraz mocuje roślinę w podłożu.
- Wyróżniamy system korzeniowy palowy i wiązkowy.
- Strefa włośnikowa korzenia odpowiada za pobieranie wody dzięki włośnikom.
- Niektóre korzenie są spichrzowe, np. marchew, burak.
- Czapeczka korzeniowa chroni wierzchołek wzrostu korzenia.
Test: Korzeń – organ podziemny rośliny – 10 pytań
Co chroni wierzchołek wzrostu korzenia?
- A) Włośniki
- B) Czapeczka korzeniowa
- C) Korzenie boczne
- D) Strefa rozgałęzień
Jaki system korzeniowy mają trawy i zboża?
- A) Palowy
- B) Wiązkowy
- C) Spichrzowy
- D) Powietrzny
Który system korzeniowy ma wyraźny korzeń główny?
- A) Wiązkowy
- B) Palowy
- C) Przybyszowy
- D) Oddechowy
Co to są włośniki?
- A) Wyrostki skórki korzenia zwiększające powierzchnię pobierania wody
- B) Korzenie boczne
- C) Części liścia
- D) Komórki czapeczki korzeniowej
Która strefa korzenia pokryta jest włośnikami?
- A) Strefa wzrostu
- B) Strefa włośnikowa
- C) Strefa rozgałęzień
- D) Czapeczka
Jaką funkcję pełni korzeń spichrzowy?
- A) Fotosyntezę
- B) Magazynowanie substancji odżywczych
- C) Wymianę gazową
- D) Produkcję kwiatów
Który z poniższych to przykład rośliny z korzeniem spichrzowym?
- A) Trawa
- B) Marchew
- C) Sosna
- D) Paproć
Jaka jest główna funkcja korzenia poza pobieraniem wody?
- A) Przeprowadzanie fotosyntezy
- B) Mocowanie rośliny w podłożu
- C) Wytwarzanie kwiatów
- D) Produkcja nasion
Dlaczego przy przesadzaniu roślin trzeba uważać, by nie uszkodzić korzeni?
- A) Bo włośniki pobierają wodę i sole mineralne, a ich zniszczenie osłabia roślinę
- B) Bo korzenie przeprowadzają fotosyntezę
- C) Bo w korzeniach powstają kwiaty
- D) Bo korzenie wytwarzają nasiona
Co pobierają włośniki z gleby?
- A) Tylko wodę
- B) Wodę i sole mineralne
- C) Tylko sole mineralne
- D) Dwutlenek węgla
Budowa zewnętrzna korzenia i systemy korzeniowe
Korzeń to podziemny organ rośliny. W zależności od gatunku tworzy system palowy (z jednym grubym korzeniem głównym i cieńszymi korzeniami bocznymi) lub wiązkowy (z pękiem licznych, podobnych korzeni). Na końcu każdego korzenia znajduje się czapeczka, chroniąca jego delikatny wierzchołek wzrostu podczas przerastania przez cząstki gleby.
Wyróżniamy dwa główne typy systemów korzeniowych: palowy, w którym wyraźnie wyróżnia się jeden gruby korzeń główny (np. u mniszka lekarskiego), oraz wiązkowy, w którym liczne korzenie przybyszowe mają podobną grubość (np. u traw i zbóż).
Strefy korzenia i rola włośników
Na korzeniu można wyróżnić kilka stref: strefę wzrostu tuż za czapeczką, strefę włośnikową pokrytą drobnymi wyrostkami zwanymi włośnikami oraz strefę rozgałęzień, gdzie wyrastają korzenie boczne. Włośniki znacznie zwiększają powierzchnię korzenia, co usprawnia pobieranie wody.
Włośniki to wydłużone komórki skórki korzenia, które wnikają między cząstki gleby i pobierają wodę wraz z rozpuszczonymi solami mineralnymi. Są bardzo delikatne i żyją krótko, dlatego przy przesadzaniu roślin trzeba uważać, by ich nie uszkodzić.
Funkcje korzenia i korzenie spichrzowe
Korzeń pełni kilka ważnych funkcji: mocuje roślinę w podłożu, pobiera wodę i sole mineralne, a u niektórych gatunków magazynuje substancje odżywcze. Dzięki systemowi korzeniowemu rośliny mogą rosnąć nawet na stromych zboczach i nie są zmywane przez wodę.
Korzenie spichrzowe są pogrubiałe i gromadzą duże zapasy substancji odżywczych – przykładem są korzeń marchwi, buraka czy pietruszki. Takie korzenie są cenione w uprawie warzyw, ponieważ magazynują cukry i inne składniki odżywcze wykorzystywane przez człowieka.
Co trzeba umieć
- Opisać budowę zewnętrzną korzenia.
- Rozróżnić system korzeniowy palowy i wiązkowy.
- Wymienić strefy korzenia i ich funkcje.
- Wyjaśnić rolę włośników w pobieraniu wody.
- Wymienić funkcje korzenia.
- Podać przykłady roślin z korzeniami spichrzowymi.
Typowe błędy
- Mylenie systemu korzeniowego palowego z wiązkowym.
- Przekonanie, że włośniki to to samo co korzenie boczne.
- Niewiedza o roli czapeczki korzeniowej jako ochrony wierzchołka wzrostu.
- Pomijanie funkcji magazynującej korzenia u roślin spichrzowych.
Krótkie pytania i odpowiedzi
Z jakich głównych części składa się korzeń?
Korzeń składa się z czapeczki, wierzchołka wzrostu, strefy włośnikowej i strefy korzeni bocznych. Może tworzyć system palowy (z korzeniem głównym i bocznymi) lub wiązkowy (z licznymi korzeniami przybyszowymi).
Jak nazywa się roślina z systemem korzeniowym palowym podana jako przykład?
Mniszek lekarski.
Dlaczego włośniki żyją krótko?
Są bardzo delikatnymi komórkami, które łatwo ulegają uszkodzeniu i obumierają, ale są stale zastępowane nowymi, co zapewnia ciągłość pobierania wody i soli mineralnych.
Jakie substancje magazynuje korzeń spichrzowy buraka?
Cukry i inne substancje odżywcze, które roślina wykorzysta do dalszego wzrostu lub do rozwoju nasion.
Jaką funkcję pełni strefa rozgałęzień korzenia?
To w niej wyrastają korzenie boczne, które zwiększają powierzchnię chłonną oraz dodatkowo mocują roślinę w glebie, stabilizując cały system korzeniowy.
Czym różni się korzeń główny od korzeni bocznych w systemie palowym?
W systemie palowym korzeń główny jest najgrubszym i najdłuższym korzeniem, rosnącym pionowo w dół, natomiast korzenie boczne są jego cieńszymi odgałęzieniami, wyrastającymi na boki.
FAQ
Dlaczego rośliny na stromych zboczach rzadko są zmywane przez deszcz?
Dzięki rozbudowanemu systemowi korzeniowemu, który mocno trzyma roślinę w glebie i stabilizuje podłoże, zapobiegając erozji.
Dlaczego marchew ma gruby, pomarańczowy korzeń?
Bo jest to korzeń spichrzowy, w którym roślina gromadzi duże zapasy cukrów i innych substancji odżywczych potrzebnych do rozwoju w kolejnym sezonie.
Czy wszystkie rośliny mają system korzeniowy palowy?
Nie, nie wszystkie. Na przykład trawy i zboża mają system korzeniowy wiązkowy, złożony z licznych, podobnej grubości korzeni przybyszowych, które nie mają wyraźnego korzenia głównego.
Dlaczego warto ostrożnie przesadzać sadzonki roślin?
Ponieważ delikatne włośniki na korzeniach, odpowiedzialne za pobieranie wody i soli mineralnych, łatwo ulegają zniszczeniu podczas przesadzania. Ich uszkodzenie utrudnia roślinie adaptację w nowym miejscu.
Stwórz własny test · Zrób fiszki
Poprzednia lekcja: Tkanki roślinne Następna lekcja: Pęd. Budowa i funkcje łodygi