Liść – wytwórnia pokarmu – test i pytania, biologia klasa 5

Liść jest organem rośliny przystosowanym do fotosyntezy, czyli wytwarzania pokarmu z wody i dwutlenku węgla przy udziale światła. Jego budowa, w tym obecność chlorofilu i aparatów szparkowych, jest doskonale dopasowana do tej funkcji.

Najważniejsze w 30 sekund

Liść składa się z blaszki liściowej, ogonka liściowego i nasady
Fotosynteza zachodzi w chloroplastach zawierających zielony barwnik – chlorofil
Aparaty szparkowe na skórce liścia regulują wymianę gazową i parowanie wody
Unerwienie liścia (nerwy) to wiązki przewodzące transportujące wodę i cukry
Produktami fotosyntezy są glukoza i tlen, substratami woda i dwutlenek węgla

Test: Liść – wytwórnia pokarmu – 10 pytań

Jakie są produkty fotosyntezy?
- A) Woda i dwutlenek węgla
- B) Glukoza i tlen
- C) Tlen i azot
- D) Skrobia i woda
Jakie substancje są potrzebne do zajścia fotosyntezy?
- A) Glukoza i tlen
- B) Azot i wodór
- C) Woda i dwutlenek węgla
- D) Skrobia i chlorofil
Gdzie zachodzi fotosynteza w komórce?
- A) W jądrze komórkowym
- B) W chloroplastach
- C) W mitochondriach
- D) W wakuoli
Czym jest chlorofil?
- A) Białkiem budulcowym
- B) Zielonym barwnikiem pochłaniającym światło
- C) Rodzajem cukru
- D) Hormonem roślinnym
Jaką funkcję pełnią aparaty szparkowe?
- A) Transportują wodę w łodydze
- B) Regulują wymianę gazową i parowanie wody
- C) Magazynują skrobię
- D) Wytwarzają chlorofil
Z czego zbudowany jest liść?
- A) Tylko z blaszki liściowej
- B) Z blaszki liściowej, ogonka i nasady
- C) Z korzenia i łodygi
- D) Z kwiatu i owocu
Co nazywamy transpiracją?
- A) Pobieranie wody przez korzenie
- B) Proces utraty wody w postaci pary przez liście
- C) Wytwarzanie glukozy
- D) Oddychanie komórkowe
Jaka tkanka liścia zawiera najwięcej chloroplastów?
- A) Skórka
- B) Miękisz asymilacyjny
- C) Wiązki przewodzące
- D) Nerw główny
Co transportują nerwy liścia?
- A) Powietrze
- B) Wodę, sole mineralne i produkty fotosyntezy
- C) Tylko tlen
- D) Pyłek
Dlaczego transpiracja jest ważna dla rośliny?
- A) Powoduje usychanie liści
- B) Wspomaga transport wody z korzeni i chłodzi liść
- C) Zatrzymuje fotosyntezę
- D) Niszczy chlorofil

Budowa zewnętrzna i wewnętrzna liścia

Liść zbudowany jest z blaszki liściowej, czyli płaskiej, zielonej części, ogonka liściowego łączącego blaszkę z łodygą oraz nasady osadzonej na pędzie. Niektóre liście, na przykład u traw, nie mają ogonka i od razu obejmują łodygę pochwą liściową.

Wewnątrz blaszki liściowej znajduje się miękisz asymilacyjny zbudowany z komórek bogatych w chloroplasty. Liść pokryty jest z obu stron skórką, która chroni go przed utratą wody i uszkodzeniami, a na spodniej stronie skórki znajdują się aparaty szparkowe.

Fotosynteza – proces wytwarzania pokarmu

Fotosynteza to proces, w którym rośliny wykorzystują energię światła słonecznego do przekształcenia dwutlenku węgla i wody w glukozę oraz tlen. Zachodzi ona w chloroplastach, organellach zawierających zielony barwnik chlorofil, który pochłania energię świetlną.

Glukoza wytworzona w liściach jest transportowana przez łyko do innych części rośliny, gdzie służy jako źródło energii lub jest magazynowana, na przykład w postaci skrobi. Tlen powstały podczas fotosyntezy jest uwalniany do atmosfery przez aparaty szparkowe i wykorzystywany przez organizmy do oddychania.

Aparaty szparkowe i wymiana gazowa

Aparaty szparkowe to niewielkie otwory w skórce liścia, zbudowane z dwóch komórek szparkowych, które mogą otwierać i zamykać szparkę w zależności od warunków, na przykład ilości wody czy światła. Przez otwarte szparki do liścia wnika dwutlenek węgla potrzebny do fotosyntezy, a wydostaje się tlen i para wodna.

Proces utraty wody w postaci pary przez aparaty szparkowe nazywamy transpiracją. Jest ona ważna, ponieważ wspomaga transport wody z korzeni w górę rośliny oraz pomaga regulować temperaturę liścia w słoneczne dni.

Co trzeba umieć

Wymienić elementy budowy liścia
Wyjaśnić, czym jest fotosynteza i jakie są jej produkty i substraty
Opisać rolę chlorofilu i chloroplastów
Wyjaśnić funkcję aparatów szparkowych
Wyjaśnić pojęcie transpiracji

Typowe błędy

Mylenie substratów z produktami fotosyntezy
Przekonanie, że fotosynteza zachodzi tylko w nocy (zachodzi w świetle)
Mylenie oddychania roślin z fotosyntezą
Uznawanie aparatów szparkowych za stałe, niezmienne otwory
Pomijanie roli wody pobieranej przez korzenie w procesie fotosyntezy

Krótkie pytania i odpowiedzi

Co to jest blaszka liściowa?

To płaska, zazwyczaj zielona część liścia, w której zachodzi najwięcej fotosyntezy.

Jaką rolę pełni skórka liścia?

Chroni liść przed utratą wody, uszkodzeniami mechanicznymi i wnikaniem drobnoustrojów.

Co dzieje się z glukozą wytworzoną w liściu?

Jest transportowana przez łyko do innych części rośliny lub magazynowana w postaci skrobi.

Dlaczego liście są zielone?

Ponieważ zawierają chlorofil, barwnik odbijający zielone światło, a pochłaniający czerwone i niebieskie.

Co to są komórki szparkowe?

Para komórek otaczających szparkę, które zmieniają kształt, otwierając lub zamykając aparat szparkowy.

Jak nazywa się tkanka transportująca wodę do liścia?

Drewno (ksylem), biegnące w nerwach liścia.

FAQ

Co to jest miękisz asymilacyjny?

To tkanka liścia, bogata w chloroplasty, w której zachodzi intensywna fotosynteza, produkująca pokarm dla rośliny.

Czy wszystkie liście wyglądają tak samo?

Nie, liście różnią się kształtem, rozmiarem, unerwieniem i typem ogonka (np. liście traw nie mają ogonka, a pochwę liściową), zależnie od gatunku rośliny i warunków środowiska.

Jaki jest związek między transpiracją a transportem wody w roślinie?

Transpiracja (parowanie wody z liści) tworzy podciśnienie, które 'ciągnie' wodę z korzeni w górę rośliny przez ksylem, co jest kluczowe dla transportu wody i soli mineralnych.

Dlaczego jesienią liście zmieniają kolor?

Chlorofil się rozkłada, a widoczne stają się inne barwniki, np. żółte i pomarańczowe, obecne w liściu przez cały czas.

Stwórz własny test · Zrób fiszki

Poprzednia lekcja: Pęd. Budowa i funkcje łodygi Następna lekcja: Mchy