Genetyka – test i sprawdzian, biologia klasa 8

Informacja genetyczna zapisana jest w DNA – podwójnej helisie zbudowanej z nukleotydów (A, T, C, G). Gen to odcinek DNA z informacją o jednej cesze (białku); geny leżą w chromosomach. Rozwiąż test, a następnie sprawdź pojęcia i zastosowania, w których pojawiły się błędy.

Najważniejsze w 30 sekund

Informacja genetyczna zapisana jest w DNA – podwójnej helisie zbudowanej z nukleotydów (A, T, C, G).
Gen to odcinek DNA z informacją o jednej cesze (białku); geny leżą w chromosomach.
Człowiek ma 46 chromosomów (23 pary), w tym parę chromosomów płci: XX – kobieta, XY – mężczyzna.

Test: Genetyka – 20 pytań

Informacja genetyczna zapisana jest w:
- A) glukozie
- B) DNA
- C) hemoglobinie
- D) tłuszczach
Ile chromosomów ma komórka ciała człowieka?
- A) 46
- B) 23
- C) 48
- D) 92
Gamety człowieka mają:
- A) 46 chromosomów
- B) 92 chromosomy
- C) 12 chromosomów
- D) 23 chromosomy
Zestaw chromosomów płci mężczyzny to:
- A) XX
- B) YY
- C) XY
- D) X0
O płci dziecka decyduje:
- A) komórka jajowa
- B) plemnik
- C) przypadek bez udziału chromosomów
- D) matka
Gamety powstają w wyniku:
- A) mejozy
- B) mitozy
- C) fotosyntezy
- D) trawienia
Mitoza prowadzi do powstania:
- A) 4 gamet
- B) 1 komórki
- C) 8 komórek
- D) 2 identycznych komórek
Genotyp Aa to:
- A) homozygota dominująca
- B) homozygota recesywna
- C) heterozygota
- D) mutacja
Fenotyp to:
- A) zapis genów
- B) widoczna cecha organizmu
- C) liczba chromosomów
- D) rodzaj DNA
Allel recesywny ujawnia się u:
- A) homozygoty recesywnej (aa)
- B) heterozygoty (Aa)
- C) homozygoty AA
- D) każdego
Krzyżówka Aa × Aa daje stosunek fenotypów:
- A) 1 : 1
- B) 1 : 2 : 1 fenotypowo zawsze
- C) 4 : 0
- D) 3 : 1
Twórcą podstaw genetyki był:
- A) Karol Darwin
- B) Ludwik Pasteur
- C) Grzegorz Mendel
- D) Mikołaj Kopernik
Nukleotydy DNA oznaczamy literami:
- A) A, B, C, D
- B) A, T, C, G
- C) X, Y, Z, W
- D) N, P, K, S
Adenina łączy się z:
- A) tyminą
- B) guaniną
- C) cytozyną
- D) adeniną
Zespół Downa jest skutkiem:
- A) braku chromosomu X
- B) infekcji
- C) złej diety
- D) dodatkowego chromosomu 21
Mutacja to:
- A) każda choroba
- B) rodzaj podziału komórki
- C) trwała zmiana materiału genetycznego
- D) zmiana fryzury
Grupa krwi AB jest przykładem:
- A) dziedziczenia płci
- B) kodominacji
- C) mutacji
- D) mejozy
Prawda czy fałsz: gen leży w chromosomie.
- A) Prawda
- B) Fałsz
Prawda czy fałsz: mitoza zmniejsza liczbę chromosomów o połowę.
- A) Prawda
- B) Fałsz
Homozygota dominująca to:
- A) Aa
- B) aa
- C) AA
- D) Ab

Najważniejsze w 5 minut

Informacja genetyczna zapisana jest w DNA – podwójnej helisie zbudowanej z nukleotydów (A, T, C, G).
Gen to odcinek DNA z informacją o jednej cesze (białku); geny leżą w chromosomach.
Człowiek ma 46 chromosomów (23 pary), w tym parę chromosomów płci: XX – kobieta, XY – mężczyzna.
Mitoza daje komórki identyczne, mejoza – gamety z połową chromosomów.
Allel dominujący (A) ujawnia się zawsze, recesywny (a) – tylko u homozygoty aa.

Co musisz umieć na sprawdzian

Opisać budowę DNA.
Wyjaśnić pojęcia gen, allel, genotyp, fenotyp, homozygota, heterozygota.
Porównać mitozę i mejozę.
Rozwiązać prostą krzyżówkę genetyczną.
Wyjaśnić dziedziczenie płci i podać przykłady mutacji.

Mitoza i mejoza – tabela

	Mitoza	Mejoza
gdzie	komórki ciała	komórki macierzyste gamet
liczba komórek potomnych	2	4
liczba chromosomów	taka sama jak w komórce macierzystej (46)	o połowę mniejsza (23)
cel	wzrost, regeneracja	powstanie gamet

Przykład krzyżówki

Rodzice: Aa × Aa (A – brązowe oczy, dominujący; a – niebieskie). Gamety: A, a od każdego. Potomstwo: AA, Aa, Aa, aa. Stosunek fenotypów 3 : 1 (75% brązowe, 25% niebieskie).

Najczęstsze pułapki i błędy

Mylenie genotypu z fenotypem.
Twierdzenie, że to komórka jajowa decyduje o płci.
Mylenie mitozy z mejozą przy liczbie chromosomów.
Zapisywanie krzyżówki bez rozpisania gamet.

Najczęstsze pytania na sprawdzianie

Co to jest gen?

Odcinek DNA zawierający informację o budowie jednego białka, które wpływa na cechę.

Czym różni się genotyp od fenotypu?

Genotyp to zestaw genów (np. Aa), fenotyp – widoczna cecha (np. brązowe oczy).

Kto decyduje o płci dziecka?

Plemnik – może przenieść chromosom X lub Y; komórka jajowa zawsze ma X.

Co to jest mutacja?

Trwała zmiana w materiale genetycznym, np. zespół Downa (dodatkowy chromosom 21).

Co to jest homozygota?

Organizm z dwoma takimi samymi allelami genu (AA lub aa).

Odpowiedzi i wyjaśnienia

Informacja genetyczna zapisana jest w: – DNA Kwas deoksyrybonukleinowy.
Ile chromosomów ma komórka ciała człowieka? – 46 23 pary.
Gamety człowieka mają: – 23 chromosomy Połowę zestawu.
Zestaw chromosomów płci mężczyzny to: – XY Kobieta – XX.
O płci dziecka decyduje: – plemnik Może nieść X lub Y.
Gamety powstają w wyniku: – mejozy Podział redukcyjny.
Mitoza prowadzi do powstania: – 2 identycznych komórek Służy wzrostowi.
Genotyp Aa to: – heterozygota Dwa różne allele.
Fenotyp to: – widoczna cecha organizmu Np. kolor oczu.
Allel recesywny ujawnia się u: – homozygoty recesywnej (aa) Dominujący go maskuje.
Krzyżówka Aa × Aa daje stosunek fenotypów: – 3 : 1 Genotypowo 1 : 2 : 1.
Twórcą podstaw genetyki był: – Grzegorz Mendel Badał groch.
Nukleotydy DNA oznaczamy literami: – A, T, C, G Adenina, tymina, cytozyna, guanina.
Adenina łączy się z: – tyminą A–T, C–G.
Zespół Downa jest skutkiem: – dodatkowego chromosomu 21 Mutacja chromosomowa.
Mutacja to: – trwała zmiana materiału genetycznego Może być dziedziczona, jeśli dotyczy gamet.
Grupa krwi AB jest przykładem: – kodominacji Oba allele A i B się ujawniają.
Prawda czy fałsz: gen leży w chromosomie. – Prawda Chromosom to „zwinięte” DNA z białkami.
Prawda czy fałsz: mitoza zmniejsza liczbę chromosomów o połowę. – Fałsz Robi to mejoza.
Homozygota dominująca to: – AA Dwa allele dominujące.

FAQ – Genetyka

Co to jest genetyka?

Nauka o dziedziczności i zmienności organizmów.

Jak rozwiązać krzyżówkę genetyczną?

Zapisz genotypy rodziców, wypisz gamety, ułóż szachownicę Punnetta i odczytaj genotypy oraz fenotypy.

Co to jest allel?

Jedna z wersji genu, np. A lub a.

Jak dziedziczy się daltonizm?

Gen leży na chromosomie X, dlatego częściej dotyczy mężczyzn.

Co to jest kod genetyczny?

Sposób zapisu informacji o białkach w kolejności nukleotydów DNA.

Czym jest inżynieria genetyczna?

Dziedzina zmieniająca materiał genetyczny organizmów, np. do produkcji insuliny.

Ile pytań ma test?

20 pytań z wyjaśnieniami.

Jaki dział jest po genetyce?

Często ewolucja, a potem ekologia – test z ekologii w powiązanych.

Jak przygotować się do sprawdzianu?

Przypomnij bez notatek: Informacja genetyczna zapisana jest w DNA – podwójnej helisie zbudowanej z nukleotydów (A, T, C, G).
Odtwórz na schemacie zagadnienie: Gen to odcinek DNA z informacją o jednej cesze (białku); geny leżą w chromosomach.
Odpowiedz i uzasadnij: Co to jest gen?
Sprawdź na przykładzie regułę: Człowiek ma 46 chromosomów (23 pary), w tym parę chromosomów płci: XX – kobieta, XY – mężczyzna.
Wróć do błędów w quizie; zwróć uwagę na: Mylenie genotypu z fenotypem. Powtórz najtrudniejsze pojęcia następnego dnia.

Wygeneruj własny test z notatek, PDF lub zdjęć · Zrób fiszki z materiału

Lekcje w tym dziale – testy i pytania

Powiązane tematy

Zakres zgodny z podstawą programową biologii klasy 8 (DNA, chromosomy, podziały komórki, dziedziczenie, mutacje). Treść autorska. SpytajMnie nie jest powiązane z żadnym wydawcą.