Matura ustna z polskiego 2027 – przebieg egzaminu, zadania i ocena

Matura ustna z polskiego nie sprawdza, ile streszczeń pamiętasz, ale czy potrafisz w kilka minut zbudować spójną, przekonującą wypowiedź. Dobra wiadomość: pierwsze zadanie znasz wcześniej, bo pochodzi z opublikowanej przez CKE listy zadań jawnych.

Stan na październik 2026 r. Zasady według Informatora CKE o egzaminie maturalnym z języka polskiego obowiązującego od 2025 r. Przed egzaminem sprawdź aktualne komunikaty CKE i swojej szkoły.

Pełne opracowania zadań znajdziesz w poradniku Pytania jawne na maturę ustną 2027, a wszystkie materiały — w hubie Matura z polskiego 2027.

Przebieg egzaminu krok po kroku

Cały egzamin trwa więc około 30 minut.

Zadanie 1 – jawne

Dotyczy lektury obowiązkowej i wymaga odwołania do wybranego kontekstu. Treść zadania znasz wcześniej — jest na liście zadań jawnych CKE na 2027 r. Przykładowo: pytanie o postawę bohatera wobec zła, o rolę poświęcenia czy o obraz społeczeństwa.

Jak się przygotować:

1. Do każdego zadania zapisz tezę jednym zdaniem.
2. Wybierz dwa argumenty — konkretne sceny lub decyzje bohatera.
3. Dobierz kontekst (historyczny, filozoficzny, biblijny, literacki, kulturowy) i jedno zdanie, które łączy go z tezą.
4. Powiedz całość na głos w 5 minut.

Zadanie 2 – niejawne

Opiera się na materiale, którego wcześniej nie znasz: tekście literackim, nieliterackim albo materiale ikonicznym (obraz, plakat, fotografia, rysunek satyryczny). Polecenie zwykle wskazuje problem, do którego masz się odnieść.

Jak się przygotować:

• ćwicz opis obrazu według schematu: co widać → jakie środki → jaki sens;
• przy tekście nieliterackim zawsze nazwij tezę autora i odnieś się do niej;
• miej w zanadrzu kilka lektur „uniwersalnych” (np. motyw władzy, wolności, cierpienia), do których łatwo nawiązać.

Schemat wypowiedzi, który działa

1. Teza — bezpośrednia odpowiedź na pytanie.
2. Argument 1 — konkretna scena z lektury i jej interpretacja.
3. Argument 2 — inna scena lub drugi tekst.
4. Kontekst — i jak pogłębia odpowiedź.
5. Wniosek — powrót do tezy, ewentualnie szersza refleksja.

Najczęstszy błąd to streszczanie fabuły zamiast argumentowania. Zespół chce usłyszeć, co z danej sceny wynika dla odpowiedzi na pytanie.

Rozmowa z zespołem

Po monologach zespół zadaje pytania dotyczące obu wypowiedzi. Mogą to być prośby o doprecyzowanie tezy, o dodatkowy przykład albo o odniesienie się do innego utworu. Odpowiadaj pełnymi zdaniami i nie bój się poprosić o powtórzenie pytania.

Jak ćwiczyć w 4 tygodnie

• Tydzień 1: zadania jawne z antyku, średniowiecza i renesansu.
• Tydzień 2: romantyzm i pozytywizm.
• Tydzień 3: Młoda Polska, dwudziestolecie, literatura po 1945 r.
• Tydzień 4: losowanie dwóch zadań dziennie, pełna symulacja z minutnikiem, ćwiczenie zadań niejawnych na obrazach.

Plan na cały rok znajdziesz w artykule Plan nauki do matury z polskiego 2027.

Sprawdzaj się zamiast czytać po raz kolejny

Masz notatki z lekcji albo zdjęcia stron podręcznika? Wgraj je do generatora testów z polskiego albo generatora testów z notatek — w kilkadziesiąt sekund dostaniesz test z dokładnie tego materiału. Swój poziom w obszarze „ustna i pytania jawne” sprawdzisz w teście diagnostycznym.