Pytania jawne na maturę ustną 2027

Pytania jawne matura 2027 to lista zadań CKE do pierwszej części egzaminu ustnego z polskiego. Każde pytanie dotyczy lektury obowiązkowej i wymaga odwołania do kontekstu. Poniżej struktura odpowiedzi, przykład i linki do opracowań lektur.

Pierwsze zadanie na maturze ustnej z polskiego znasz z wyprzedzeniem. Dyrektor CKE ogłosił listę 76 zadań jawnych w komunikacie z 30 sierpnia 2024 r. — ta sama lista obowiązuje na maturach w latach 2026, 2027 i 2028. Poniżej znajdziesz wszystkie pytania w numeracji CKE, pogrupowane według lektur, z krótkim opisem, co trzeba omówić, i linkiem do pełnego opracowania. Źródło: komunikat CKE w sprawie listy jawnych zadań na 2027 r.

Każde zadanie ma tę samą formułę: „[Zagadnienie]. Omów zagadnienie na podstawie [lektury]. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst”. Bez kontekstu nie zdobędziesz kompletu punktów.

Jak wygląda zadanie jawne na maturze ustnej

• Losujesz zestaw z dwoma zadaniami: zadanie 1 jest jawne (lektura obowiązkowa + kontekst), zadanie 2 jest niejawne (tekst literacki, ikoniczny albo językowy).
• Masz około 15 minut na przygotowanie i około 15 minut na wypowiedź razem z rozmową z komisją.
• Do zdobycia jest 30 punktów; zdajesz, uzyskując co najmniej 30%.

Plan przygotowań do całej matury, także pisemnej, znajdziesz na stronie matura z polskiego 2027.

Jak budować odpowiedź: teza → argument → kontekst → wniosek

1. Teza — jedno zdanie, które odpowiada na pytanie.
2. Argument z lektury — konkretna scena, postać, cytat.
3. Drugi argument — inna scena albo postać z tej samej lektury.
4. Kontekst — historyczny, literacki, filozoficzny, biblijny lub kulturowy — i wyjaśnienie, co wnosi.
5. Wniosek — powrót do tezy.

Nie ucz się gotowych monologów na pamięć. Komisja pyta o szczegóły i od razu słyszy wyuczony tekst. Ucz się scen i argumentów, z których zbudujesz odpowiedź na każde pytanie do danej lektury.

Plan nauki — 13 bloków, wszystkie 76 pytań

Odhaczaj bloki po kolei. Każdy to jedno opracowanie z pytaniami sprawdzającymi i mini-testem:

1. Biblia, Mitologia, Iliada, Antygona — 9 pytań (nr 1–9)
2. Średniowiecze i Makbet — 6 pytań (nr 10, 11, 12, 13, 14, 15)
3. Skąpiec, satyry Krasickiego, Mickiewicz, Potop — 6 pytań (nr 16, 17, 18, 19, 20, 36)
4. Dziady cz. III — 9 pytań (nr 21–29)
5. Lalka — 6 pytań (nr 30, 31, 32, 33, 34, 35)
6. Zbrodnia i kara — 5 pytań (nr 37, 38, 39, 40, 41)
7. Wesele — 5 pytań (nr 42, 43, 44, 45, 46)
8. Przedwiośnie — 6 pytań (nr 48, 49, 50, 51, 52, 53)
9. Chłopi, Ferdydurke, Borowski, Inny świat — 6 pytań (nr 47, 54, 55, 56, 57, 58)
10. Zdążyć przed Panem Bogiem i Tango — 6 pytań (nr 59, 60, 61, 70, 71, 72)
11. Dżuma — 4 pytań (nr 62, 63, 64, 65)
12. Rok 1984 — 4 pytań (nr 66, 67, 68, 69)
13. Nowakowski, Stasiuk, Tokarczuk, Kapuściński — 4 pytań (nr 73, 74, 75, 76)

Lista 76 pytań jawnych według lektur

Biblia – Księga Hioba (fragmenty)

1. Motyw cierpienia niezawinionego
Co trzeba omówić: Trzeba pokazać, jak Hiob przeżywa cierpienie, na które nie zasłużył, i jaką odpowiedź na pytanie o sens zła daje księga. Opracowanie pytania →

Biblia – Księga Koheleta (fragmenty)

2. Człowiek wobec niestałości świata
Co trzeba omówić: Chodzi o refleksję Koheleta nad przemijaniem: wszystko jest marnością, a człowiek nie zatrzyma czasu ani dóbr. Opracowanie pytania →

Biblia – Apokalipsa św. Jana (fragmenty)

3. Wizja końca świata
Co trzeba omówić: Trzeba omówić obrazy końca świata w Apokalipsie i ich sens: zniszczenie zła i nadzieję na nowe Jeruzalem. Opracowanie pytania →

Jan Parandowski, Mitologia, cz. I Grecja

4. Poświęcenie się w imię wyższych wartości
Co trzeba omówić: Trzeba pokazać bohaterów mitów, którzy poświęcają siebie dla innych lub dla wartości, i ocenić sens takiego wyboru. Opracowanie pytania →

5. Problematyka winy i kary
Co trzeba omówić: Chodzi o mity, w których przekroczenie granic wyznaczonych przez bogów kończy się karą — i o to, czy kara jest sprawiedliwa. Opracowanie pytania →

6. Miłość silniejsza niż śmierć
Co trzeba omówić: Trzeba omówić mity, w których miłość prowadzi bohatera aż do świata zmarłych i próbuje pokonać śmierć. Opracowanie pytania →

Homer, Iliada (fragmenty)

7. Heroizm jako postawa człowieka w zmaganiu się z losem
Co trzeba omówić: Chodzi o bohaterów Iliady, którzy znając swój los, mimo to walczą — heroizm jako wybór wobec przeznaczenia. Opracowanie pytania →

Sofokles, Antygona

8. Prawa boskie a prawa ludzkie
Co trzeba omówić: Trzeba pokazać konflikt Antygony i Kreona: prawo bogów nakazuje pochować brata, prawo władcy tego zakazuje. Opracowanie pytania →

9. Człowiek wobec przeznaczenia
Co trzeba omówić: Chodzi o tragiczny los rodu Labdakidów i o to, czy bohaterowie mają wpływ na swoje losy. Opracowanie pytania →

Lament świętokrzyski

10. Motyw cierpiącej matki
Co trzeba omówić: Trzeba omówić, jak Maryja w Lamencie przeżywa śmierć syna — jako matka, a nie tylko święta. Opracowanie pytania →

Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią (fragmenty)

11. Motyw tańca śmierci
Co trzeba omówić: Chodzi o średniowieczny motyw danse macabre: śmierć zabiera każdego bez względu na stan i majątek. Opracowanie pytania →

Pieśń o Rolandzie (fragmenty)

12. Średniowieczny wzorzec rycerza
Co trzeba omówić: Trzeba pokazać Rolanda jako wzór rycerza: wierność Bogu, królowi i ojczyźnie, odwaga i honor. Opracowanie pytania →

William Szekspir, Makbet

13. Moralna odpowiedzialność za czyny
Co trzeba omówić: Chodzi o to, jak Makbet i Lady Makbet ponoszą psychiczne skutki zbrodni — winy nie da się zmyć. Opracowanie pytania →

14. Czy człowiek decyduje o własnym losie?
Co trzeba omówić: Trzeba rozważyć, czy Makbet sam wybrał zło, czy przepowiednia go zdeterminowała. Opracowanie pytania →

15. Jaki wpływ na człowieka ma sprawowanie przez niego władzy?
Co trzeba omówić: Chodzi o przemianę Makbeta pod wpływem władzy: od dzielnego rycerza do tyrana, który boi się wszystkich. Opracowanie pytania →

Molier, Skąpiec

16. Czy dobra materialne czynią człowieka szczęśliwym?
Co trzeba omówić: Trzeba pokazać, czy pieniądze dają Harpagonowi szczęście — i co tracą przez nie on i jego bliscy. Opracowanie pytania →

17. Przyczyny nieporozumień między rodzicami a dziećmi
Co trzeba omówić: Chodzi o źródła konfliktów Harpagona z Kleantem i Elizą: egoizm, pieniądze, brak rozmowy. Opracowanie pytania →

Ignacy Krasicki, wybrane satyry

18. Wady ludzkie w krzywym zwierciadle satyry
Co trzeba omówić: Trzeba pokazać, jak Krasicki ośmiesza wady ludzi i społeczeństwa, by je poprawić. Opracowanie pytania →

Adam Mickiewicz, Romantyczność

19. Świat ducha a świat rozumu
Co trzeba omówić: Chodzi o konflikt Karusi, która widzi zmarłego kochanka, i Starca, który wierzy tylko w rozum i naukę. Opracowanie pytania →

Adam Mickiewicz, wybrane ballady

20. Na czym polega ludowa sprawiedliwość?
Co trzeba omówić: Trzeba pokazać, jak w balladach zbrodnia zostaje ukarana przez siły nadprzyrodzone zgodnie z moralnością ludową. Opracowanie pytania →

Adam Mickiewicz, Dziady cz. III

21. Losy młodzieży polskiej pod zaborami
Co trzeba omówić: Jak zaborca traktuje młodych Polaków i jak oni reagują na represje. Opracowanie pytania →

22. Mesjanizm jako romantyczna idea poświęcenia
Co trzeba omówić: Idea, że cierpienie Polski ma sens zbawczy dla innych narodów. Opracowanie pytania →

23. Postawy społeczeństwa polskiego wobec zaborcy
Co trzeba omówić: Jak różne warstwy społeczne reagują na władzę zaborcy. Opracowanie pytania →

24. Różne postawy człowieka wobec Boga
Co trzeba omówić: Od buntu do pokory — relacje bohaterów z Bogiem. Opracowanie pytania →

25. Jakie prawdy o człowieku ujawniają jego sny albo widzenia?
Co trzeba omówić: Sny i wizje jako sposób poznania prawdy niedostępnej rozumowi. Opracowanie pytania →

26. W jakim celu twórca nawiązuje do motywów biblijnych?
Co trzeba omówić: Funkcja odwołań do Biblii w dramacie romantycznym. Opracowanie pytania →

27. Walka dobra ze złem o duszę ludzką
Co trzeba omówić: Konflikt sił nadprzyrodzonych o człowieka. Opracowanie pytania →

28. Czym dla człowieka może być wolność?
Co trzeba omówić: Wolność jako wartość narodowa, duchowa i osobista. Opracowanie pytania →

29. Motyw samotności
Co trzeba omówić: Samotność romantycznego bohatera wybitnego. Opracowanie pytania →

Bolesław Prus, Lalka

30. Miłość – siła destrukcyjna czy motywująca do działania?
Co trzeba omówić: Czy uczucie Wokulskiego go niszczy, czy napędza. Opracowanie pytania →

31. Praca jako pasja człowieka
Co trzeba omówić: Praca jako sens życia i źródło tożsamości. Opracowanie pytania →

32. Jaką rolę w relacjach międzyludzkich odgrywają majątek i pochodzenie?
Co trzeba omówić: Jak status i pieniądze kształtują relacje w społeczeństwie. Opracowanie pytania →

33. Konfrontacja marzeń z rzeczywistością
Co trzeba omówić: Zderzenie idealizmu z realiami życia. Opracowanie pytania →

34. Miasto – przestrzeń przyjazna czy wroga człowiekowi?
Co trzeba omówić: Warszawa jako przestrzeń szans i zagrożeń. Opracowanie pytania →

35. Czym dla człowieka mogą być wspomnienia?
Co trzeba omówić: Rola pamięci w życiu bohaterów. Opracowanie pytania →

Henryk Sienkiewicz, Potop

36. Postawy odwagi i tchórzostwa
Co trzeba omówić: Chodzi o postaci Potopu, które w czasie wojny wybierają odwagę albo zdradę, oraz o przemianę Kmicica. Opracowanie pytania →

Fiodor Dostojewski, Zbrodnia i kara

37. Walka człowieka ze swoimi słabościami
Co trzeba omówić: Jak bohater mierzy się z pychą, lękiem i sumieniem. Opracowanie pytania →

38. Motyw winy i kary
Co trzeba omówić: Wina i kara w wymiarze prawnym i moralnym. Opracowanie pytania →

39. Ile człowiek jest gotów poświęcić dla innych?
Co trzeba omówić: Granice poświęcenia dla bliskich. Opracowanie pytania →

40. Co może determinować ludzkie postępowanie?
Co trzeba omówić: Co wpływa na wybory człowieka. Opracowanie pytania →

41. Motyw przemiany bohatera
Co trzeba omówić: Droga od zbrodni do odrodzenia. Opracowanie pytania →

Stanisław Wyspiański, Wesele

42. Co utrudnia porozumienie między przedstawicielami różnych grup społecznych?
Co trzeba omówić: Bariery między chłopami i inteligencją. Opracowanie pytania →

43. Rola chłopów i inteligencji w sprawie niepodległościowej
Co trzeba omówić: Kto ma poprowadzić walkę o niepodległość. Opracowanie pytania →

44. Sen o Polsce czy sąd nad Polską?
Co trzeba omówić: Czy dramat to marzenie, czy rozliczenie z narodem. Opracowanie pytania →

45. Symboliczne znaczenie widm i zjaw
Co trzeba omówić: Funkcja zjaw w dramacie. Opracowanie pytania →

46. Motyw tańca
Co trzeba omówić: Taniec jako symbol w dramacie. Opracowanie pytania →

Władysław Stanisław Reymont, Chłopi, t. I Jesień

47. Obyczaj i tradycja w życiu społeczeństwa
Co trzeba omówić: Trzeba pokazać, jak obyczaj i tradycja porządkują życie wsi w Chłopach i jakie konflikty rodzą. Opracowanie pytania →

Stefan Żeromski, Przedwiośnie

48. Jakie znaczenie ma tytuł dla odczytania sensu utworu?
Co trzeba omówić: Znaczenie tytułu dla interpretacji powieści. Opracowanie pytania →

49. Wojna i rewolucja jako źródła doświadczeń człowieka
Co trzeba omówić: Jak wojna i rewolucja kształtują bohatera. Opracowanie pytania →

50. Różne wizje odbudowy Polski po odzyskaniu niepodległości
Co trzeba omówić: Programy budowy nowego państwa. Opracowanie pytania →

51. Młodość jako czas kształtowania własnej tożsamości
Co trzeba omówić: Młodość jako czas wyborów i poszukiwań. Opracowanie pytania →

52. Rola autorytetu w życiu człowieka
Co trzeba omówić: Kto jest autorytetem dla młodego człowieka. Opracowanie pytania →

53. Utopijny i realny obraz rzeczywistości
Co trzeba omówić: Zderzenie wyobrażenia z rzeczywistością. Opracowanie pytania →

Witold Gombrowicz, Ferdydurke (fragmenty)

54. Groteskowy obraz świata
Co trzeba omówić: Chodzi o to, jak Gombrowicz w groteskowy sposób pokazuje świat masek, gęb i pup. Opracowanie pytania →

55. Człowiek wobec presji otoczenia
Co trzeba omówić: Trzeba pokazać, jak otoczenie narzuca Józiowi formę i czy można się od niej uwolnić. Opracowanie pytania →

Tadeusz Borowski, Proszę państwa do gazu

56. „Człowiek zlagrowany” jako ofiara zbrodniczego systemu
Co trzeba omówić: Chodzi o człowieka, który w obozie przyjmuje reguły lagru, by przeżyć, i traci normalne odruchy. Opracowanie pytania →

Gustaw Herling-Grudziński, Inny świat

57. Jakie znaczenie ma tytuł dla odczytania sensu utworu?
Co trzeba omówić: Trzeba wyjaśnić, dlaczego łagier to inny świat — rządzą nim inne prawa niż poza drutami. Opracowanie pytania →

58. Konsekwencje zniewolenia człowieka
Co trzeba omówić: Chodzi o skutki niewoli w łagrze: głód, praca i strach odbierają ludziom człowieczeństwo. Opracowanie pytania →

Hanna Krall, Zdążyć przed Panem Bogiem

59. Czy możliwe jest zachowanie godności w skrajnych sytuacjach?
Co trzeba omówić: Trzeba rozważyć, jak ludzie w getcie zachowywali godność mimo nieludzkich warunków. Opracowanie pytania →

60. Zagłada z perspektywy świadka i uczestnika wydarzeń w getcie
Co trzeba omówić: Chodzi o Zagładę opowiedzianą przez Edelmana — świadka i uczestnika — bez patosu i heroizacji. Opracowanie pytania →

61. Walka o życie z perspektywy wojennej i powojennej
Co trzeba omówić: Trzeba połączyć dwie walki Edelmana: o życie ludzi w getcie i o życie pacjentów jako kardiologa. Opracowanie pytania →

Albert Camus, Dżuma

62. Co skłania człowieka do poświęceń?
Co trzeba omówić: Motywacje ludzi walczących z epidemią. Opracowanie pytania →

63. Człowiek wobec cierpienia i śmierci
Co trzeba omówić: Reakcje na cierpienie i śmierć. Opracowanie pytania →

64. Czy możliwa jest przyjaźń w sytuacjach skrajnych?
Co trzeba omówić: Czy przyjaźń przetrwa skrajne warunki. Opracowanie pytania →

65. Jakie postawy przyjmuje człowiek wobec zła?
Co trzeba omówić: Postawy ludzi wobec zła. Opracowanie pytania →

George Orwell, Rok 1984

66. Czy możliwe jest zbudowanie doskonałego państwa?
Co trzeba omówić: Utopia idealnego państwa. Opracowanie pytania →

67. Jak zachować wolność w państwie totalitarnym?
Co trzeba omówić: Możliwość zachowania wolności w totalitaryzmie. Opracowanie pytania →

68. Znaczenie propagandy w państwie totalitarnym
Co trzeba omówić: Rola propagandy w systemie. Opracowanie pytania →

69. Nowomowa jako sposób na ograniczenie wolności człowieka
Co trzeba omówić: Język jako narzędzie zniewolenia. Opracowanie pytania →

Sławomir Mrożek, Tango

70. Bunt przeciwko porządkowi społecznemu
Co trzeba omówić: Chodzi o bunt Artura przeciw rodzicom, którzy sami zniszczyli wszelkie normy. Opracowanie pytania →

71. Konflikt pokoleń
Co trzeba omówić: Trzeba pokazać, czym różnią się pokolenia w Tangu i dlaczego ich role się odwracają. Opracowanie pytania →

72. Normy społeczne – ograniczają człowieka czy porządkują życie?
Co trzeba omówić: Chodzi o dylemat: normy ograniczają wolność, ale ich brak prowadzi do chaosu i przemocy. Opracowanie pytania →

Marek Nowakowski, Górą „Edek”

73. W jakim celu autor nawiązuje w swoim tekście do innego tekstu?
Co trzeba omówić: Trzeba wyjaśnić, dlaczego Nowakowski nawiązuje w opowiadaniu do Folwarku zwierzęcego i jaki sens dodaje to nawiązanie. Opracowanie pytania →

Andrzej Stasiuk, Miejsce

74. Miejsca ważne w życiu człowieka
Co trzeba omówić: Chodzi o miejsca, które kształtują tożsamość człowieka i przechowują pamięć — na przykładzie Miejsca Stasiuka. Opracowanie pytania →

Olga Tokarczuk, Profesor Andrews w Warszawie

75. Stan wojenny z perspektywy obcokrajowca
Co trzeba omówić: Trzeba pokazać stan wojenny oczami Andrewsa, który nie rozumie języka ani sytuacji. Opracowanie pytania →

Ryszard Kapuściński, Podróże z Herodotem (fragmenty)

76. Czym dla człowieka może być podróżowanie?
Co trzeba omówić: Chodzi o podróż jako sposób poznawania świata, innych kultur i samego siebie. Opracowanie pytania →

Lektury z pytań jawnych — opracowania z testami

Jeśli nie pamiętasz fabuły, zacznij od opracowania lektury, a dopiero potem wróć do pytań. Opracowania: Adam Mickiewicz, Dziady cz. III, Adam Mickiewicz, Romantyczność, Albert Camus, Dżuma, Bolesław Prus, Lalka, George Orwell, Rok 1984, Gustaw Herling-Grudziński, Inny świat, Hanna Krall, Zdążyć przed Panem Bogiem, Homer, Iliada (fragmenty), Jan Parandowski, Mitologia, cz. I Grecja, Sofokles, Antygona, Stanisław Wyspiański, Wesele, Stanisław Wyspiański, Wesele, Stefan Żeromski, Przedwiośnie, Sławomir Mrożek, Tango, Witold Gombrowicz, Ferdydurke (fragmenty), Władysław Stanisław Reymont, Chłopi, t. I Jesień.

Jakie konteksty wybierać

• historyczny — zabory, powstania, II wojna światowa, totalitaryzmy, stan wojenny;
• historycznoliteracki — cechy epoki, w której powstał utwór;
• literacki — inny utwór o tym samym problemie;
• filozoficzny — stoicyzm, egzystencjalizm, spór o wolną wolę;
• biblijny i mitologiczny — Hiob, Prometeusz, Apokalipsa;
• kulturowy — film, obraz, spektakl.

Notatki do lektur możesz zamienić w test w generatorze testów, a powtórki epok znajdziesz w klastrach klasa 1 liceum, klasa 2 liceum, klasa 3 liceum i klasa 4 liceum. Pytania o narzędzie: FAQ i darmowy generator quizów.