Wesele – streszczenie, bohaterowie, symbole i test

„Wesele” to jedna z najważniejszych lektur 3 klasy. Na sprawdzianie liczy się geneza, podział na akty, bohaterowie realni i zjawy, konflikt chłopów z inteligencją oraz symbole. Tu masz streszczenie i bohaterów, a pełne omówienie symboliki – w osobnym artykule Wesele – chochoł, złoty róg i symbole.

Najważniejsze informacje

• Autor: Stanisław Wyspiański; prapremiera: Kraków, 16 marca 1901.
• Gatunek: dramat symboliczny (łączy realizm z fantastyką).
• Geneza: ślub poety Lucjana Rydla z chłopką Jadwigą Mikołajczykówną w Bronowicach pod Krakowem (20 listopada 1900), w domu malarza Włodzimierza Tetmajera.
• Czas i miejsce akcji: jedna noc weselna, izba w bronowickiej chacie.
• Budowa: 3 akty.

Streszczenie – najważniejsze wydarzenia

Akt I (realistyczny). Goście rozmawiają parami: Dziennikarz z Czepcem („Cóż tam, panie, w polityce?” – inteligent lekceważy zainteresowanie chłopa polityką), Pan Młody z Panną Młodą (on zachwyca się wsią, ona marzy o… butach), Radczyni z Kliminą, Poeta z Maryną. Widać, że inteligencja i chłopi mówią różnymi językami. Rachel proponuje, by zaprosić na wesele Chochoła.

Akt II (fantastyczny). Przychodzą zjawy, każda do postaci, która ma z nią coś wspólnego: Widmo do Marysi, Stańczyk do Dziennikarza, Rycerz do Poety, Hetman do Pana Młodego, Upiór (Szela) do Dziadka, Wernyhora do Gospodarza. Wernyhora zapowiada zryw narodowy i wręcza złoty róg, którym ma być dany znak do powstania.

Akt III (oczekiwanie). Gospodarz zasypia, a róg przekazał Jaśkowi, który miał objechać okolicę i zwołać chłopów. Chłopi z kosami gromadzą się przed chatą, ale znak nie pada – Jasiek zgubił róg, schylając się po czapkę z pawich piór. Zostaje mu tylko sznur. Chochoł każe mu grać, a wszyscy zapadają w chocholi taniec – marazm i odrętwienie.

Bohaterowie – kto jest kim

Zjawy i ich znaczenie

• Chochoł – marazm, uśpienie, ale też zapowiedź odrodzenia.
• Widmo – zmarły narzeczony Marysi; miłość i przemijanie.
• Stańczyk – błazen, mądrość polityczna, rozliczenie z historią.
• Rycerz Czarny (Zawisza) – dawna potęga i honor.
• Hetman (Branicki) – zdrada narodowa, wina szlachty.
• Upiór (Jakub Szela) – krwawa rabacja galicyjska 1846, konflikt chłopów i szlachty.
• Wernyhora – legendarny lirnik-wieszcz, nadzieja powstania.

Chłopi i inteligencja – główny problem dramatu

• Inteligencja idealizuje wieś, ale jest bierna i pełna kompleksów.
• Chłopi są gotowi do czynu, ale nie mają przywództwa i łatwo ulegają pokusom (czapka z piór).
• Obie strony nie potrafią się porozumieć – mit wspólnoty narodowej się rozpada.
• Pamięć rabacji 1846 wciąż dzieli oba stany.

Chocholi taniec

Finałowy taniec w kółko przy muzyce Chochoła to symbol niemocy, marazmu i uśpienia narodu. Ludzie wyglądają jak zahipnotyzowani – wielka szansa przeszła obok. Więcej: symbole Wesela.

Najczęstsze pytania na kartkówce lub sprawdzianie

1. Jakie autentyczne wydarzenie stało się kanwą „Wesela”?
2. Czym różnią się akt I, II i III?
3. Która zjawa przychodzi do Gospodarza i co mu daje?
4. Dlaczego Jasiek nie spełnia misji?
5. Jak Wyspiański przedstawia relacje chłopów i inteligencji?
6. Co oznacza chocholi taniec?

Najczęstsze błędy

1. Róg dostaje od razu Jasiek. Wernyhora daje go Gospodarzowi, a ten przekazuje Jaśkowi.
2. Upiór to zjawa Czepca. Upiór (Szela) przychodzi do Dziadka.
3. „Wesele” jest dramatem realistycznym. To dramat symboliczny – realizm łączy się z fantastyką.
4. Chłopi są pokazani jako bierni. Bierna jest głównie inteligencja; chłopi czekają z kosami.

Szybka powtórka – checklista

• Znam genezę (Rydel, Bronowice, 1900).
• Streszczę każdy akt w 2 zdaniach.
• Przypiszę 6 zjaw do postaci.
• Opiszę konflikt chłopów i inteligencji.
• Zinterpretuję zgubienie rogu i chocholi taniec.

Tło epoki: Młoda Polska. Inny obraz wsi: Chłopi Reymonta. Kierunki w dramacie: symbolizm i pokrewne kierunki.

Sprawdź się

Rozwiąż mini-test poniżej, a swoje notatki z lekcji zamień w test w generatorze testów. Wszystkie materiały: Klasa 3 liceum.