Notatka syntetyzująca na maturze 2027 – jak ją napisać krok po kroku

Notatka syntetyzująca to najkrótsze, ale często najbardziej zdradliwe zadanie w arkuszu. W kilkudziesięciu wyrazach musisz pokazać, że rozumiesz dwa teksty i potrafisz je połączyć. Dobra wiadomość: to zadanie da się wyćwiczyć jednym schematem.

Stan na październik 2026 r. Zasady według Informatora CKE o egzaminie maturalnym z języka polskiego obowiązującego od 2025 r. Przed egzaminem sprawdź aktualne komunikaty CKE i swojej szkoły.

Notatka jest częścią „Języka polskiego w użyciu” — zobacz, gdzie dokładnie mieści się w arkuszu, w artykule Matura pisemna z polskiego 2027 – budowa egzaminu.

Co to jest notatka syntetyzująca

To krótki tekst (60–90 wyrazów), w którym zestawiasz stanowiska dwóch autorów wobec wspólnego problemu. Nie streszczasz każdego tekstu osobno — łączysz je: pokazujesz, w czym autorzy się zgadzają, a w czym różnią.

Schemat w 4 krokach

1. Nazwij wspólny problem. Jedno zdanie: „Oba teksty dotyczą…”.
2. Przedstaw stanowisko autora 1 — z nazwiskiem: „Według Jana Kowalskiego…”.
3. Przedstaw stanowisko autora 2 i zaznacz relację: „Podobnie / Inaczej uważa Anna Nowak, która…”.
4. Domknij syntezą — co łączy lub różni oba stanowiska.

Słowa, które łączą teksty

• podobieństwo: podobnie, również, obaj autorzy zgadzają się, że…
• różnica: natomiast, z kolei, w przeciwieństwie do…, inaczej niż…
• uzupełnienie: dodatkowo, ponadto, poszerza tę myśl o…

Przykład (temat: wpływ smartfonów na koncentrację)

Oba teksty dotyczą wpływu smartfonów na koncentrację młodych ludzi. Według Jana Kowalskiego stałe powiadomienia rozpraszają uwagę i utrudniają głęboką naukę. Anna Nowak zgadza się, że telefon może przeszkadzać, jednak podkreśla, że problemem nie jest samo urządzenie, lecz brak nawyków. Obaj autorzy uznają więc rozproszenie za realne zagrożenie, różnią się natomiast w ocenie jego źródła: Kowalski wskazuje technologię, Nowak — sposób korzystania z niej.

Ta notatka ma ok. 70 wyrazów, nazywa problem, przedstawia oba stanowiska z nazwiskami i pokazuje relację. Nie ma w niej opinii piszącego.

Najczęstsze błędy

• Dwa osobne streszczenia zamiast zestawienia.
• Własna opinia („moim zdaniem…”).
• Długie cytaty — przepisane zdania zamiast parafrazy.
• Brak nazwisk autorów lub pomylenie, kto co twierdzi.
• Przekroczenie limitu wyrazów albo zbyt krótka notatka.

Jak ćwiczyć

1. Wybierz dwa krótkie teksty publicystyczne na ten sam temat.
2. Zapisz tezę każdego autora jednym zdaniem.
3. Napisz notatkę w 10 minut i policz wyrazy.
4. Sprawdź listę: problem, autor 1, autor 2, relacja, brak opinii.

Raz w tygodniu wystarczy, by po miesiącu pisać notatkę „z automatu”. Wynik w obszarze „Język polski w użyciu i notatka” sprawdzisz w teście diagnostycznym do matury 2027.

Sprawdzaj rozumienie tekstów pytaniami

Masz notatki z lekcji albo zdjęcia stron podręcznika? Wgraj je do generatora testów z polskiego albo generatora testów z notatek — w kilkadziesiąt sekund dostaniesz test z dokładnie tego materiału. Wszystkie materiały do matury: Matura z polskiego 2027.