Mistrz i Małgorzata – streszczenie, bohaterowie, plan wydarzeń i test

Czarny kot na moskiewskim dachu nocą obok rękopisu i bukietu żółtych mimoz – powtórka z Mistrza i Małgorzaty

Najważniejsze w 30 sekund

  • „Mistrz i Małgorzata” Michaiła Bułhakowa powstawała w latach 1928–1940, a wydano ją dopiero w latach 1966–1967, z cięciami cenzury.
  • Do Moskwy lat 30. przybywa szatan Woland ze świtą: Korowiowem, kotem Behemotem, Azazellem i Hellą.
  • Mistrz napisał powieść o Poncjuszu Piłacie i Jeszui Ha-Nocri; zaszczuty przez krytyków spalił rękopis.
  • Małgorzata dla ukochanego zostaje królową balu u szatana; para otrzymuje w finale spokój.

Michaił Bułhakow · XX wiek · Liceum, klasa 3 liceum

Rozwiąż test · Utwórz własny test z materiałów

Ta strona jest dla uczniów liceum, którzy chcą uporządkować „Mistrza i Małgorzatę” Michaiła Bułhakowa przed lekcją, sprawdzianem albo maturą. Znajdziesz tu krótkie i pełniejsze streszczenie, bohaterów, plan wydarzeń, motywy i najważniejsze fakty, a niżej test online z pytaniami i odpowiedziami.

Autor: Michaił Bułhakow · Epoka: literatura XX wieku – kontekst dwudziestolecia międzywojennego (pisana 1928–1940, wydana 1966–1967) · Rodzaj: epika, powieść z elementami fantastyki i satyry · Miejsca akcji: Moskwa lat 30. XX wieku i Jeruszalaim (Jerozolima) w czasach Piłata

Szybkie streszczenie (na start)

Na Patriarszych Prudach w Moskwie redaktor Berlioz i poeta Iwan Bezdomny rozmawiają o tym, że Jezus nie istniał. Zjawia się tajemniczy cudzoziemiec Woland – szatan – i przepowiada Berliozowi śmierć. Wkrótce Berlioz ginie pod tramwajem. Woland ze swoją świtą sieje zamęt w Moskwie: urządza seans czarnej magii w Teatrze Varietes i ośmiesza chciwych, zakłamanych urzędników. W klinice psychiatrycznej Iwan poznaje Mistrza, autora powieści o Poncjuszu Piłacie, który po nagonce krytyków spalił rękopis i porzucił ukochaną Małgorzatę. Małgorzata, by odzyskać Mistrza, przyjmuje propozycję Azazella, zostaje czarownicą i gospodynią wielkiego balu u szatana. W nagrodę Woland zwraca jej Mistrza i spalony rękopis. W finale kochankowie opuszczają świat i otrzymują wieczny spokój, a Piłat zostaje uwolniony od wyrzutów sumienia.

Streszczenie – pełniejsza wersja

Wątek moskiewski

Woland zapowiada Berliozowi, że głowę utnie mu kobieta – i tak się dzieje: Annuszka rozlewa olej, Berlioz poślizguje się i ginie pod tramwajem prowadzonym przez motorniczą. Iwan ściga świtę Wolanda i trafia do kliniki psychiatrycznej. Woland zajmuje mieszkanie Berlioza, a dyrektora Teatru Varietes, Stiopę Lichodiejewa, przenosi do Jałty. Podczas seansu magii z sufitu spadają banknoty, a kobiety dostają modne ubrania – po spektaklu pieniądze zamieniają się w papier, a stroje znikają. Konferansjerowi Bengalskiemu Behemot odrywa głowę. Świta karze kolejnych łapówkarzy i karierowiczów.

Mistrz

W klinice Iwan poznaje Mistrza. Mistrz, były historyk, wygrał na loterii, napisał powieść o Piłacie i poznał Małgorzatę – byli szczęśliwi. Gdy próbował wydać książkę, krytycy, m.in. Łatuński, rozpętali przeciw niemu nagonkę. Zaszczuty Mistrz zachorował, spalił rękopis i trafił do kliniki, by nie narażać ukochanej.

Małgorzata i bal u szatana

Małgorzata, żona zamożnego specjalisty, tęskni za Mistrzem. Azazello daje jej krem, po którym staje się piękną czarownicą. Lata nad Moskwą, demoluje mieszkanie krytyka Łatuńskiego, a potem zostaje królową wielkiego balu u szatana i przez całą noc wita gości – grzeszników z różnych epok. W nagrodę ma spełnić jedno życzenie. Najpierw prosi o litość dla Fridy, która od lat cierpi za swoją winę. Potem Woland zwraca jej Mistrza i rękopis, mówiąc, że rękopisy nie płoną.

Wątek jerozolimski

W rozdziałach powieści Mistrza prokurator Judei Poncjusz Piłat przesłuchuje wędrownego filozofa Jeszuę Ha-Nocri, który wierzy, że wszyscy ludzie są dobrzy. Piłat rozumie, że Jeszua jest niewinny, ale z tchórzostwa zatwierdza wyrok śmierci. Potem każe szefowi tajnej straży, Afraniuszowi, zabić zdrajcę Judę z Kiriatu. Mateusz Lewita, uczeń Jeszui, spisuje jego słowa. Piłat cierpi przez wieki z powodu swojego tchórzostwa.

Finał

Mateusz Lewita przekazuje Wolandowi prośbę Jeszui: Mistrz i Małgorzata mają otrzymać spokój, bo Mistrz „nie zasłużył na światło”. Azazello daje kochankom wino, po którym umierają dla świata. Odlatują ze świtą Wolanda. Mistrz uwalnia Piłata, który wreszcie może iść do Jeszui po promieniu księżyca. Iwan Bezdomny zostaje profesorem historii i co roku podczas pełni wspomina tamte wydarzenia.

Bohaterowie

Postać Kim jest Co trzeba wiedzieć
Woland szatan karze zło i obłudę, sprawiedliwy w swój sposób
Korowiow (Fagot) członek świty błazen w kraciastym ubraniu
Behemot ogromny czarny kot psotny, mówi, gra w szachy
Azazello członek świty ma kieł, przynosi krem i wino
Hella wampirzyca służąca świty
Mistrz pisarz autor powieści o Piłacie, zaszczuty artysta
Małgorzata ukochana Mistrza odważna, gotowa na wszystko z miłości
Iwan Bezdomny poeta trafia do kliniki, przemienia się
Berlioz redaktor, przewodniczący MASSOLIT-u ateista, ginie pod tramwajem
Poncjusz Piłat prokurator Judei skazuje niewinnego z tchórzostwa
Jeszua Ha-Nocri wędrowny filozof wierzy w dobro każdego człowieka
Mateusz Lewita uczeń Jeszui spisuje jego słowa

Plan wydarzeń

  1. Rozmowa Berlioza i Iwana z Wolandem na Patriarszych Prudach.
  2. Opowieść o przesłuchaniu Jeszui przez Piłata.
  3. Śmierć Berlioza pod tramwajem.
  4. Pościg Iwana i trafienie do kliniki.
  5. Woland zajmuje mieszkanie, Lichodiejew trafia do Jałty.
  6. Seans czarnej magii w Teatrze Varietes.
  7. Spotkanie Iwana z Mistrzem i historia Mistrza.
  8. Małgorzata przyjmuje krem od Azazella.
  9. Lot czarownicy i zniszczenie mieszkania Łatuńskiego.
  10. Wielki bal u szatana.
  11. Prośba o litość dla Fridy.
  12. Powrót Mistrza i ocalony rękopis.
  13. Zabójstwo Judy i rozpacz Piłata.
  14. Mateusz Lewita przekazuje prośbę o spokój dla kochanków.
  15. Odlot Mistrza i Małgorzaty, uwolnienie Piłata.

Motywy i problematyka

Co trzeba zapamiętać na sprawdzian i maturę

Powiązane lektury

Test z lektury „Mistrz i Małgorzata” – quiz online

Wybierz poziom: podstawowy (15 pytań) albo trudniejszy (10 pytań). Wynik, poprawne odpowiedzi i wyjaśnienia zobaczysz od razu, bez logowania. Niżej: wszystkie 25 pytań z odpowiedziami, 5 pytań otwartych, powtórka i PDF.

  1. Kto jest autorem „Mistrza i Małgorzaty”?

    • A) Fiodor Dostojewski
    • B) Lew Tołstoj
    • C) Michaił Bułhakow
    • D) Aleksander Puszkin

  2. Kim jest Woland?

    • A) Szatanem
    • B) Prokuratorem Judei
    • C) Redaktorem gazety
    • D) Lekarzem

  3. Jak ginie Berlioz?

    • A) Zostaje zastrzelony
    • B) Spada z dachu
    • C) Ginie pod tramwajem
    • D) Otruwa go Azazello

  4. Kim jest Behemot?

    • A) Psem Piłata
    • B) Ogromnym czarnym kotem ze świty Wolanda
    • C) Krytykiem literackim
    • D) Lekarzem w klinice

  5. O czym jest powieść napisana przez Mistrza?

    • A) O Fauście
    • B) O rewolucji
    • C) O Moskwie
    • D) O Poncjuszu Piłacie i Jeszui

  6. Co Mistrz robi z rękopisem po nagonce krytyków?

    • A) Spala go
    • B) Wysyła za granicę
    • C) Daje Iwanowi
    • D) Zakopuje

  7. Jakie słowa wypowiada Woland o spalonym rękopisie?

    • A) „Być albo nie być”
    • B) „Rękopisy nie płoną”
    • C) „Galilaee, vicisti”
    • D) „Porzućcie wszelką nadzieję”

  8. Co Azazello daje Małgorzacie?

    • A) Pierścień
    • B) List od Mistrza
    • C) Krem, po którym staje się czarownicą
    • D) Klucz do kliniki

  9. Jaką rolę pełni Małgorzata na wielkim balu?

    • A) Służącej
    • B) Tancerki
    • C) Gościa
    • D) Królowej, która wita gości

  10. Gdzie Iwan Bezdomny poznaje Mistrza?

    • A) W klinice psychiatrycznej
    • B) W Teatrze Varietes
    • C) Na Patriarszych Prudach
    • D) W redakcji

  11. Kim jest Poncjusz Piłat?

    • A) Uczniem Jeszui
    • B) Prokuratorem Judei
    • C) Arcykapłanem
    • D) Członkiem świty Wolanda

  12. Co dzieje się z pieniędzmi rozdanymi na seansie czarnej magii?

    • A) Trafiają do banku
    • B) Rosną w kieszeniach
    • C) Zamieniają się w zwykły papier
    • D) Znikają razem z widzami

  13. O co Małgorzata prosi najpierw po balu?

    • A) O litość dla Fridy
    • B) O bogactwo
    • C) O śmierć Łatuńskiego
    • D) O powrót do męża

  14. Co otrzymują w finale Mistrz i Małgorzata?

    • A) Światło
    • B) Spokój
    • C) Władzę nad Moskwą
    • D) Nagrodę literacką

  15. Kim zostaje Iwan Bezdomny po latach?

    • A) Pisarzem
    • B) Krytykiem
    • C) Profesorem historii
    • D) Członkiem świty

Masz inną lekturę lub własne materiały? Wgraj zdjęcie lub PDF i wygeneruj test albo Fiszki.

Generator testów z polskiego · Test z własnych notatek · Fiszki z tej lektury lub notatek

„Mistrz i Małgorzata” – 25 pytań z odpowiedziami

  1. Kto jest autorem „Mistrza i Małgorzaty”? – C) Michaił Bułhakow Michaił Bułhakow pisał powieść w latach 1928–1940.
  2. Kim jest Woland? – A) Szatanem Woland przybywa do Moskwy ze swoją świtą.
  3. Jak ginie Berlioz? – C) Ginie pod tramwajem Poślizgnął się na oleju rozlanym przez Annuszkę, jak przepowiedział Woland.
  4. Kim jest Behemot? – B) Ogromnym czarnym kotem ze świty Wolanda Behemot mówi, chodzi na dwóch łapach i płata figle.
  5. O czym jest powieść napisana przez Mistrza? – D) O Poncjuszu Piłacie i Jeszui Rozdziały tej powieści tworzą wątek jerozolimski.
  6. Co Mistrz robi z rękopisem po nagonce krytyków? – A) Spala go Zaszczuty i chory pali powieść; Woland później ją zwraca.
  7. Jakie słowa wypowiada Woland o spalonym rękopisie? – B) „Rękopisy nie płoną” Prawdziwe dzieło sztuki jest nieśmiertelne.
  8. Co Azazello daje Małgorzacie? – C) Krem, po którym staje się czarownicą Dzięki kremowi Małgorzata pięknieje i może latać.
  9. Jaką rolę pełni Małgorzata na wielkim balu? – D) Królowej, która wita gości Za tę noc Woland pozwala jej wypowiedzieć życzenie.
  10. Gdzie Iwan Bezdomny poznaje Mistrza? – A) W klinice psychiatrycznej Mistrz przychodzi do pokoju Iwana przez balkon.
  11. Kim jest Poncjusz Piłat? – B) Prokuratorem Judei Piłat zatwierdza wyrok śmierci na Jeszuę.
  12. Co dzieje się z pieniędzmi rozdanymi na seansie czarnej magii? – C) Zamieniają się w zwykły papier Świta Wolanda ośmiesza w ten sposób chciwość moskwian.
  13. O co Małgorzata prosi najpierw po balu? – A) O litość dla Fridy Okazuje współczucie kobiecie cierpiącej od lat za swój czyn.
  14. Co otrzymują w finale Mistrz i Małgorzata? – B) Spokój Jeszua prosi, by dano im spokój – Mistrz nie zasłużył na światło.
  15. Kim zostaje Iwan Bezdomny po latach? – C) Profesorem historii Iwan porzuca kiepską poezję i co roku wspomina wydarzenia podczas pełni.
  16. Na czym polega kompozycja powieści? – D) Na przeplataniu wątku moskiewskiego i jerozolimskiego Powieść w powieści – rozdziały o Piłacie przeplatają się z Moskwą lat 30.
  17. Jaki sens ma motto z „Fausta” Goethego? – A) Zapowiada siłę, która chce zła, a czyni dobro – rolę Wolanda Woland karze zło i przywraca sprawiedliwość, choć jest szatanem.
  18. Za co cierpi Piłat? – B) Za tchórzostwo – skazał niewinnego ze strachu Jeszua mówi, że tchórzostwo to jedna z największych wad.
  19. Do czego odnosi się historia nagonki na Mistrza? – C) Do represji wobec artystów w ZSRR Sam Bułhakow doświadczał cenzury i zakazów druku.
  20. Które konwencje łączy powieść? – D) Realizm, fantastykę, satyrę i groteskę Fantastyczne postaci obnażają realne problemy społeczeństwa.
  21. Gdzie Woland spotyka Berlioza i Iwana Bezdomnego? – D) Nad Patriarszymi Prudami (Stawami Patriarszymi) Rozmowa o istnieniu Jezusa otwiera powieść i zapowiada śmierć Berlioza.
  22. Kto należy do świty Wolanda? – A) Korowiow, Behemot, Azazello i Hella Świta Wolanda wprowadza chaos i satyrycznie obnaża moskiewskie środowisko.
  23. Co oznacza zdanie „Rękopisy nie płoną”? – B) Że prawdziwa sztuka jest nieśmiertelna Woland oddaje Mistrzowi spaloną powieść o Piłacie – twórczość przetrwa mimo prześladowań.
  24. W jakim teatrze Woland urządza seans czarnej magii? – A) W Teatrze Variétés Seans obnaża chciwość i próżność moskiewskiej publiczności.
  25. Kim jest Jeszua Ha-Nocri? – C) Wędrownym filozofem, sądzonym przez Piłata W powieści Mistrza Jeszua jest odpowiednikiem Jezusa, głoszącym dobro każdego człowieka.

Pytania trudniejsze (otwarte)

  1. Dlaczego Woland nie jest typowym szatanem?

    Przykładowa odpowiedź: Woland nie kusi do zła, tylko karze chciwych, obłudnych i tchórzliwych ludzi i przywraca sprawiedliwość. Pomaga Mistrzowi i Małgorzacie. To zgodne z mottem z „Fausta” o sile, która chce zła, a czyni dobro.

    Kryteria: kara dla złych; pomoc kochankom; motto.

  2. Na czym polega miłość Małgorzaty?

    Przykładowa odpowiedź: Małgorzata kocha bezwarunkowo: zostawia wygodne życie, zostaje czarownicą i królową balu u szatana, byle odzyskać Mistrza. Jej miłość jest ofiarna i aktywna.

    Kryteria: ofiara; konkretne czyny; ocena.

  3. Jak powieść przedstawia los artysty w państwie totalitarnym?

    Przykładowa odpowiedź: Mistrz pisze prawdziwe dzieło, ale krytycy i środowisko literackie go niszczą. Ze strachu i choroby pali rękopis i ucieka od świata. To obraz cenzury i represji w ZSRR.

    Kryteria: nagonka; skutki; kontekst.

  4. Porównaj Piłata i Jeszuę.

    Przykładowa odpowiedź: Piłat ma władzę, ale jest tchórzliwy i więźniem strachu. Jeszua jest bezbronny, a mimo to wolny wewnętrznie i wierny prawdzie i przekonaniu o dobroci ludzi.

    Kryteria: Piłat; Jeszua; wniosek o wolności.

  5. Jak zmienia się Iwan Bezdomny?

    Przykładowa odpowiedź: Na początku pisze tanie, propagandowe wiersze i nie wierzy w nic poza oficjalną ideologią. Po spotkaniu z Wolandem i Mistrzem porzuca poezję, zostaje historykiem i zaczyna szukać prawdy.

    Kryteria: Iwan na początku; spotkania; Iwan na końcu.

Najważniejsze w 5 minut

Bohaterowie

  • Woland i świta: Korowiow, Behemot, Azazello, Hella
  • Mistrz i Małgorzata
  • Iwan Bezdomny, Berlioz
  • Piłat, Jeszua, Mateusz Lewita

Najważniejsze wydarzenia

  • Śmierć Berlioza
  • Seans w Teatrze Varietes
  • Bal u szatana
  • Spokój dla kochanków i uwolnienie Piłata

Motywy

  • dobro i zło
  • miłość
  • tchórzostwo
  • artysta

Problematyka

  • Sztuka wobec totalitaryzmu
  • Wina i przebaczenie
  • Satyra na społeczeństwo

5 najczęstszych pomyłek

  1. Mylenie Berlioza z kompozytorem – w powieści to redaktor, który ginie pod tramwajem.
  2. Twierdzenie, że Mistrz otrzymuje światło – otrzymuje spokój.
  3. Uznanie Wolanda za postać wyłącznie złą – karze zło i pomaga kochankom.
  4. Przekonanie, że powieść wydano za życia Bułhakowa – ukazała się w latach 1966–1967.
  5. Mylenie wątków – Piłat i Jeszua to bohaterowie powieści Mistrza, nie Moskwy.

Powiązane lektury i powtórki

Najczęściej zadawane pytania

O czym jest „Mistrz i Małgorzata”?

O wizycie szatana Wolanda w Moskwie lat 30., o pisarzu Mistrzu, którego zniszczyli krytycy, i o Małgorzacie, która dla ukochanego zostaje królową balu u szatana. Wplecione są rozdziały powieści Mistrza o Piłacie i Jeszui.

Jak kończy się „Mistrz i Małgorzata”?

Mistrz i Małgorzata umierają dla świata, odlatują ze świtą Wolanda i otrzymują wieczny spokój. Mistrz uwalnia Piłata, a Iwan Bezdomny zostaje profesorem historii.

Kim jest Woland?

Szatanem, który przybywa do Moskwy jako profesor czarnej magii. Wraz ze świtą karze chciwych i obłudnych ludzi.

Co znaczy „Rękopisy nie płoną”?

To słowa Wolanda, gdy zwraca Mistrzowi spaloną powieść. Oznaczają, że prawdziwej sztuki nie da się zniszczyć.

Dlaczego Mistrz otrzymuje spokój, a nie światło?

Bo uległ strachowi, przestał walczyć o swoje dzieło i spalił rękopis. Jeszua prosi dla niego o spokój jako nagrodę za cierpienie.

Jakie są najważniejsze motywy w „Mistrzu i Małgorzacie”?

Dobro i zło, miłość, władza i tchórzostwo, los artysty w państwie totalitarnym, wina i przebaczenie oraz satyra na radzieckie społeczeństwo.

Chcesz zapamiętać lekturę szybciej? Zrób fiszki z własnych notatek

Wrzuć notatki z lekcji, zdjęcie zeszytu albo PDF, a SpytajMnie zrobi z nich fiszki. Oznaczysz karty, których jeszcze nie umiesz, i wrócisz do nich na powtórce.

Zobacz, jak działają fiszki

Masz własne notatki? Zamień je w test albo fiszki

Wygeneruj test za darmo · Stwórz fiszki

Darmowe konto, bez karty · 5 generowań w ciągu 24 godzin

Wszystkie powtórki z klasy 3 liceum

Uczysz się z tego tematu? Z własnych notatek, zdjęcia lub PDF wygeneruj test albo Fiszki do powtórek.

Powtórz lekturę w formie testu →

Polecane wpisy