Ojciec Goriot – streszczenie, bohaterowie, plan wydarzeń i test
Najważniejsze w 30 sekund
- „Ojciec Goriot” to powieść realistyczna Honoriusza Balzaka z 1835 roku, część cyklu „Komedia ludzka”.
- Akcja toczy się w Paryżu w 1819 roku, w ubogim pensjonacie pani Vauquer.
- Goriot oddał cały majątek córkom, Anastazji i Delfinie, które wstydzą się go i nie przychodzą do umierającego ojca.
- Młody Eugeniusz de Rastignac poznaje bezwzględne zasady paryskiego świata i postanawia go zdobyć.
Honoriusz Balzak · Realizm (XIX wiek) · Liceum, klasa 2 liceum
Rozwiąż test · Utwórz własny test z materiałów
Ta strona pomoże Ci szybko powtórzyć „Ojca Goriot” Honoriusza Balzaka przed lekcją, sprawdzianem albo maturą. Znajdziesz tu krótkie i pełniejsze streszczenie, bohaterów, plan wydarzeń, motywy i najważniejsze fakty, a niżej test online z pytaniami i odpowiedziami.
Autor: Honoriusz Balzak (Honoré de Balzac) · Epoka: realizm XIX wieku – kontekst pozytywizmu (1835) · Rodzaj: epika, powieść realistyczna · Miejsce i czas akcji: Paryż, 1819–1820
Szybkie streszczenie (na start)
W ubogim pensjonacie pani Vauquer w Paryżu mieszkają m.in. student prawa Eugeniusz de Rastignac, tajemniczy Vautrin i stary Goriot, dawny bogaty fabrykant makaronu. Goriot ubożeje, bo oddaje ostatnie pieniądze dwóm córkom, które wyszły bogato za mąż: hrabinie Anastazji de Restaud i baronowej Delfinie de Nucingen. Rastignac dzięki kuzynce, wicehrabinie de Beauséant, wchodzi do wyższych sfer i zbliża się do Delfiny. Vautrin proponuje mu zbrodniczy plan zdobycia majątku, ale zostaje zdemaskowany jako zbiegły galernik i aresztowany. Goriot, zrujnowany i zrozpaczony, umiera. Córki nie przychodzą do jego łoża. Pogrzeb opłacają Rastignac i student medycyny Bianchon. Nad Paryżem Rastignac rzuca miastu wyzwanie.
Streszczenie – pełniejsza wersja
Pensjonat pani Vauquer
Balzak szczegółowo opisuje brudny, ubogi pensjonat i jego mieszkańców. Goriot przed laty zamieszkał tu jako zamożny pan, ale z roku na rok przenosi się do coraz gorszych pokoi. Pensjonariusze drwią z niego i podejrzewają, że trwoni pieniądze na kochanki. Rastignac, ubogi szlachcic z prowincji, marzy o karierze.
Wejście do salonów
Rastignac odwiedza kuzynkę, panią de Beauséant, która tłumaczy mu, że w Paryżu trzeba być bezwzględnym i wykorzystywać ludzi. W domu hrabiny de Restaud popełnia gafę, wspominając Goriota – okazuje się, że jest on ojcem Anastazji, a jej mąż nie chce go znać. Rastignac odkrywa, że obie córki Goriota wstydzą się ojca, choć ciągle biorą od niego pieniądze.
Pokusa Vautrina
Vautrin proponuje Rastignacowi plan: ma uwieść Wiktorynę Taillefer, którą bogaty ojciec wydziedziczył, a Vautrin zorganizuje śmierć jej brata w pojedynku, by uczynić z niej dziedziczkę. Rastignac waha się. Brat Wiktoryny ginie, ale policja, z pomocą pensjonariuszy panny Michonneau i Poireta, aresztuje Vautrina – to zbiegły galernik Jacques Collin, zwany Ołżyśmiercią.
Śmierć Goriota
Rastignac zostaje kochankiem Delfiny, a Goriot cieszy się szczęściem córki. Zarazem obie córki proszą ojca o kolejne pieniądze na długi. Goriot sprzedaje ostatnie rzeczy i ciężko choruje. W agonii wzywa córki, przeklina je i znów błogosławi, ale żadna nie przychodzi. Pani de Beauséant, porzucona przez kochanka, opuszcza Paryż. Goriot umiera. Na cmentarzu Père-Lachaise Rastignac patrzy na Paryż i mówi, że teraz zmierzy się z miastem. Potem idzie na obiad do Delfiny.
Bohaterowie
| Postać | Kim jest | Co trzeba wiedzieć |
|---|---|---|
| Goriot | dawny fabrykant makaronu | ojciec, który oddał córkom wszystko; ofiara ślepej miłości |
| Eugeniusz de Rastignac | student prawa z prowincji | ambitny, wrażliwy, ale uczy się cynizmu |
| Vautrin | pensjonariusz, zbiegły galernik | cyniczny, inteligentny, demaskuje hipokryzję społeczeństwa |
| Anastazja de Restaud | starsza córka Goriota | arystokratka, rujnuje się dla kochanka |
| Delfina de Nucingen | młodsza córka Goriota | żona bankiera, kochanka Rastignaca |
| Pani de Beauséant | kuzynka Rastignaca | wprowadza go w salony, sama zostaje porzucona |
| Bianchon | student medycyny | opiekuje się Goriotem, uczciwy przyjaciel |
| Pani Vauquer | właścicielka pensjonatu | chciwa i plotkarska |
| Wiktoryna Taillefer | pensjonariuszka | wydziedziczona córka bogacza |
Plan wydarzeń
- Opis pensjonatu pani Vauquer i jego mieszkańców.
- Ubożenie Goriota i drwiny pensjonariuszy.
- Rastignac odwiedza panią de Beauséant.
- Gafa u hrabiny de Restaud – prawda o córkach Goriota.
- Lekcja cynizmu od pani de Beauséant.
- Propozycja Vautrina dotycząca Wiktoryny.
- Śmierć brata Wiktoryny w pojedynku.
- Aresztowanie Vautrina – zbiegłego galernika.
- Romans Rastignaca z Delfiną.
- Córki żądają od ojca kolejnych pieniędzy.
- Choroba i agonia Goriota.
- Wyjazd pani de Beauséant z Paryża.
- Śmierć Goriota bez córek przy łożu.
- Pogrzeb opłacony przez studentów.
- Wyzwanie Rastignaca rzucone Paryżowi.
Motywy i problematyka
- Miłość ojcowska – bezgraniczna, ślepa i niszcząca; Goriot nazywany jest „Chrystusem ojcostwa”.
- Pieniądz – rządzi relacjami, małżeństwami i karierą; ludzie są wartościowani przez majątek.
- Kariera i ambicja – Rastignac między uczciwością a pokusą; zob. motyw przemiany bohatera.
- Samotność – Goriot umiera opuszczony; zob. motyw samotności.
- Społeczeństwo jako dżungla – Vautrin i pani de Beauséant mówią o bezwzględnych prawach świata.
- Hipokryzja wyższych sfer – pozory szlachetności kryją egoizm.
Co trzeba zapamiętać na sprawdzian i maturę
- Powieść należy do cyklu „Komedia ludzka” – Balzak chciał opisać całe społeczeństwo francuskie.
- Pensjonat pani Vauquer to przekrój społeczeństwa w miniaturze.
- Goriot dorobił się na handlu mąką i makaronem (zbożem) w czasie rewolucji.
- Vautrin to zbiegły galernik Jacques Collin; zdradzają go pensjonariusze dla nagrody.
- Finał na cmentarzu Père-Lachaise – Rastignac rzuca wyzwanie Paryżowi.
- Typowe cechy realizmu: szczegółowe opisy, wszechwiedzący narrator, motywacja psychologiczna i społeczna.
- Rastignaca porównuje się często z Wokulskim z „Lalki” – obaj chcą wejść do wyższych sfer.
Powiązane lektury
- Lalka – bohaterowie i test
- Zbrodnia i kara – streszczenie i test
- Nad Niemnem – streszczenie i test
- Pozytywizm – hasła i test
- Wszystkie powtórki z klasy 2 liceum
Test z lektury „Ojciec Goriot” – quiz online
Wybierz poziom: podstawowy (15 pytań) albo trudniejszy (10 pytań). Wynik, poprawne odpowiedzi i wyjaśnienia zobaczysz od razu, bez logowania. Niżej: wszystkie 25 pytań z odpowiedziami, 5 pytań otwartych, powtórka i PDF.
Kto jest autorem „Ojca Goriot”?
- A) Gustaw Flaubert
- B) Honoriusz Balzak
- C) Wiktor Hugo
- D) Emil Zola
Gdzie mieszkają główni bohaterowie?
- A) W pensjonacie pani Vauquer w Paryżu
- B) W zamku pod Paryżem
- C) W Londynie
- D) W Angoulême
Czym zajmował się wcześniej Goriot?
- A) Był lekarzem
- B) Był arystokratą
- C) Był fabrykantem i handlarzem makaronu oraz zboża
- D) Był bankierem
Jak nazywają się córki Goriota?
- A) Wiktoryna i Delfina
- B) Anastazja i Wiktoryna
- C) Klara i Delfina
- D) Anastazja i Delfina
Dlaczego Goriot ubożeje?
- A) Przegrywa w karty
- B) Oddaje pieniądze córkom
- C) Zostaje okradziony przez Vautrina
- D) Traci majątek w pożarze
Kim jest Eugeniusz de Rastignac?
- A) Ubogim studentem prawa z prowincji
- B) Synem Goriota
- C) Bankierem
- D) Policjantem
Kim okazuje się Vautrin?
- A) Ojcem Wiktoryny
- B) Arystokratą
- C) Zbiegłym galernikiem
- D) Lekarzem
Co Vautrin proponuje Rastignacowi?
- A) Wspólną ucieczkę
- B) Pracę w banku
- C) Pojedynek
- D) Małżeństwo z Wiktoryną po zorganizowaniu śmierci jej brata
Kto wprowadza Rastignaca na salony?
- A) Pani de Beauséant
- B) Pani Vauquer
- C) Anastazja
- D) Bianchon
Z którą córką Goriota romansuje Rastignac?
- A) Z Anastazją
- B) Z Delfiną
- C) Z Wiktoryną
- D) Z żadną
Kto czuwa przy umierającym Goriocie?
- A) Jego córki
- B) Pani Vauquer
- C) Vautrin
- D) Rastignac i Bianchon
Kto opłaca pogrzeb Goriota?
- A) Delfina
- B) Anastazja
- C) Studenci: Rastignac i Bianchon
- D) Pani de Beauséant
Gdzie rozgrywa się ostatnia scena powieści?
- A) Na cmentarzu Père-Lachaise
- B) W operze
- C) W pensjonacie
- D) W więzieniu
Do jakiego cyklu należy „Ojciec Goriot”?
- A) Rougon-Macquartowie
- B) Komedia ludzka
- C) Trylogia
- D) Kroniki paryskie
W którym roku toczy się akcja?
- A) W 1789
- B) W 1914
- C) W 1848
- D) W 1819
Masz inną lekturę lub własne materiały? Wgraj zdjęcie lub PDF i wygeneruj test albo Fiszki.
Generator testów z polskiego · Test z własnych notatek · Fiszki z tej lektury lub notatek
„Ojciec Goriot” – 25 pytań z odpowiedziami
- Kto jest autorem „Ojca Goriot”? – B) Honoriusz Balzak Powieść Balzaka ukazała się w 1835 roku.
- Gdzie mieszkają główni bohaterowie? – A) W pensjonacie pani Vauquer w Paryżu Ubogi pensjonat to jedno z najważniejszych miejsc akcji.
- Czym zajmował się wcześniej Goriot? – C) Był fabrykantem i handlarzem makaronu oraz zboża Dorobił się majątku na handlu, który potem oddał córkom.
- Jak nazywają się córki Goriota? – D) Anastazja i Delfina Anastazja to hrabina de Restaud, Delfina – baronowa de Nucingen.
- Dlaczego Goriot ubożeje? – B) Oddaje pieniądze córkom Goriot spełnia każde żądanie córek, aż nic mu nie zostaje.
- Kim jest Eugeniusz de Rastignac? – A) Ubogim studentem prawa z prowincji Rastignac przyjeżdża do Paryża, by zrobić karierę.
- Kim okazuje się Vautrin? – C) Zbiegłym galernikiem To Jacques Collin, zwany Ołżyśmiercią, poszukiwany przez policję.
- Co Vautrin proponuje Rastignacowi? – D) Małżeństwo z Wiktoryną po zorganizowaniu śmierci jej brata Plan ma uczynić Wiktorynę dziedziczką fortuny.
- Kto wprowadza Rastignaca na salony? – A) Pani de Beauséant Kuzynka uczy go też, że w Paryżu trzeba być bezwzględnym.
- Z którą córką Goriota romansuje Rastignac? – B) Z Delfiną Rastignac zostaje kochankiem Delfiny de Nucingen.
- Kto czuwa przy umierającym Goriocie? – D) Rastignac i Bianchon Córki nie przychodzą, choć ojciec je wzywa.
- Kto opłaca pogrzeb Goriota? – C) Studenci: Rastignac i Bianchon Córki przysyłają tylko puste karety z herbami.
- Gdzie rozgrywa się ostatnia scena powieści? – A) Na cmentarzu Père-Lachaise Stamtąd Rastignac patrzy na Paryż i rzuca mu wyzwanie.
- Do jakiego cyklu należy „Ojciec Goriot”? – B) Komedia ludzka Balzak chciał w „Komedii ludzkiej” opisać całe społeczeństwo Francji.
- W którym roku toczy się akcja? – D) W 1819 Akcja zaczyna się w 1819 roku, w czasach Restauracji.
- Dlaczego Goriota nazywa się „Chrystusem ojcostwa”? – B) Bo poświęca wszystko dla córek, cierpi i umiera opuszczony Jego ofiara z miłości przypomina mękę – ale jest ślepa i niszczy też córki.
- Jaką funkcję pełni Vautrin w powieści? – C) Brutalnie odsłania prawa społeczeństwa, w którym liczy się tylko pieniądz i siła Jego cyniczne monologi mówią na głos to, co salony ukrywają.
- Co oznacza wyzwanie Rastignaca rzucone Paryżowi? – A) Decyzję o zdobyciu świata według jego bezwzględnych reguł Zaraz potem idzie na obiad do Delfiny – utracił młodzieńczą niewinność.
- Która cecha wskazuje na realizm powieści? – D) Drobiazgowe opisy miejsc i społeczna motywacja postaci Opis pensjonatu i analiza zależności społecznych to wzorcowy realizm.
- Z którym bohaterem polskiej literatury najczęściej porównuje się Rastignaca? – B) Z Wokulskim z „Lalki” Obaj chcą wejść do świata elit, który rządzi się pieniądzem i pozorami.
- Jak zostaje zdemaskowany Vautrin? – D) Panna Michonneau podaje mu środek usypiający i odkrywa piętno na ramieniu Piętno galernika potwierdza jego przeszłość; zostaje aresztowany w pensjonacie.
- Kim jest Wiktoryna Taillefer? – D) Mieszkanką pensjonatu, wydziedziczoną córką bogacza Vautrin proponuje Rastignacowi ślub z nią po zabiciu jej brata – Rastignac odmawia.
- Jaki motyw jest najważniejszy w powieści? – B) Ojcowskiej miłości wykorzystanej przez dzieci i władzy pieniądza Goriot oddaje córkom wszystko i umiera opuszczony.
- Jak w powieści przedstawiony jest Paryż? – B) Jako świat rządzony przez pieniądz i ambicję, gdzie liczy się pozycja Balzac pokazuje bezwzględne mechanizmy społeczne – sedno realizmu.
- Co wybiera Delfina, gdy jej ojciec umiera? – C) Idzie na bal u pani de Beauséant Wybór balu zamiast ojca pokazuje, jak próżność i pozycja wypierają miłość.
Pytania trudniejsze (otwarte)
Oceń miłość Goriota do córek.
Przykładowa odpowiedź: Goriot kocha córki bezgranicznie i oddaje im cały majątek. Jego miłość jest jednak ślepa i bezkrytyczna: nie wychował córek do wdzięczności, a one traktują go jak źródło pieniędzy. Umiera opuszczony.
Kryteria: bezgraniczność; ślepota; skutek.
Jak zmienia się Rastignac?
Przykładowa odpowiedź: Na początku jest wrażliwym, ambitnym chłopakiem z prowincji. Lekcje pani de Beauséant i Vautrina oraz śmierć Goriota pokazują mu bezwzględność świata. W finale postanawia zdobyć Paryż według jego reguł.
Kryteria: Rastignac na początku; doświadczenia; finał.
Jaką rolę w powieści odgrywa pieniądz?
Przykładowa odpowiedź: Pieniądz decyduje o pozycji, małżeństwach i szacunku. Córki kochają ojca, póki ma pieniądze, pensjonariusze szanują tego, kto płaci, a Vautrin proponuje zbrodnię dla majątku.
Kryteria: pozycja społeczna; relacje rodzinne; przykład.
Porównaj radę pani de Beauséant i propozycję Vautrina.
Przykładowa odpowiedź: Obie postaci mówią Rastignacowi, że świat jest bezwzględny. Pani de Beauséant radzi wykorzystywać ludzi w sposób elegancki, Vautrin – zbrodnię. To dwie twarze tego samego cynizmu.
Kryteria: pani de Beauséant; Vautrin; wspólny wniosek.
Dlaczego pensjonat pani Vauquer nazywa się społeczeństwem w miniaturze?
Przykładowa odpowiedź: Mieszkają w nim ludzie różnego pochodzenia i statusu: student, emerytowany fabrykant, galernik, wydziedziczona panna, plotkarze. Ich relacje pokazują te same mechanizmy co w całym Paryżu.
Kryteria: różnorodność; mechanizmy; wniosek.
Najważniejsze w 5 minut
Bohaterowie
- Goriot – ojciec
- Rastignac – ambitny student
- Vautrin – galernik
- Anastazja, Delfina, pani de Beauséant
Najważniejsze wydarzenia
- Pensjonat Vauquer
- Wejście Rastignaca do salonów
- Aresztowanie Vautrina
- Śmierć Goriota
Motywy
- miłość ojcowska
- pieniądz
- kariera
- samotność
Problematyka
- Społeczeństwo jako dżungla
- Hipokryzja elit
- Cena kariery
5 najczęstszych pomyłek
- Mylenie córek Goriota z Wiktoryną – Wiktoryna Taillefer to inna pensjonariuszka.
- Uznanie Rastignaca za syna Goriota – to student, sąsiad z pensjonatu.
- Przekonanie, że córki czuwają przy ojcu – żadna nie przychodzi.
- Twierdzenie, że Vautrin jest arystokratą – to zbiegły galernik.
- Mylenie autora z Flaubertem lub Zolą – powieść napisał Balzak.
Powiązane lektury i powtórki
Najczęściej zadawane pytania
O czym jest „Ojciec Goriot”?
O starym Goriocie, który oddał cały majątek córkom i umiera przez nie opuszczony, oraz o młodym Rastignacu, który poznaje bezwzględne zasady paryskiego społeczeństwa.
Jak kończy się „Ojciec Goriot”?
Goriot umiera w nędzy, córki nie przychodzą. Pogrzeb opłacają studenci, a Rastignac na cmentarzu Père-Lachaise rzuca wyzwanie Paryżowi.
Kim jest Vautrin?
Pensjonariuszem pani Vauquer, który okazuje się zbiegłym galernikiem Jacques'em Collinem. Proponuje Rastignacowi zbrodniczy sposób na zdobycie majątku.
Kim są córki Goriota?
Anastazja de Restaud i Delfina de Nucingen. Obie wyszły za bogatych mężów, wstydzą się ojca i ciągle biorą od niego pieniądze.
Jakie są najważniejsze motywy w „Ojcu Goriot”?
Ślepa miłość ojcowska, pieniądz, kariera i ambicja, samotność, hipokryzja wyższych sfer i społeczeństwo jako bezwzględny świat walki.
Chcesz zapamiętać lekturę szybciej? Zrób fiszki z własnych notatek
Wrzuć notatki z lekcji, zdjęcie zeszytu albo PDF, a SpytajMnie zrobi z nich fiszki. Oznaczysz karty, których jeszcze nie umiesz, i wrócisz do nich na powtórce.
Masz własne notatki? Zamień je w test albo fiszki
Wygeneruj test za darmo · Stwórz fiszki
Darmowe konto, bez karty · 5 generowań w ciągu 24 godzin
Uczysz się z tego tematu? Z własnych notatek, zdjęcia lub PDF wygeneruj test albo Fiszki do powtórek.
Powtórz lekturę w formie testu →