Dojrzewanie — co to jest?

Dojrzewanie to naturalny etap rozwoju między dzieciństwem a dorosłością, w którym zmienia się ciało, emocje i sposób myślenia. Każdy przechodzi przez niego we własnym tempie i to jest zupełnie normalne.

Najważniejsze informacje

Dojrzewanie to okres przejściowy między dzieciństwem a dorosłością.
Obejmuje zmiany fizyczne, hormonalne i emocjonalne.
Tempo i kolejność zmian są indywidualne — nie da się ich porównywać między osobami.
Dojrzewanie jest sterowane przez hormony wydzielane w organizmie.
To naturalny proces, a nie powód do wstydu czy porównań.

Czym jest dojrzewanie?

Dojrzewanie, zwane też pokwitaniem, to etap rozwoju, podczas którego organizm dziecka stopniowo przekształca się w organizm osoby dorosłej. Zmienia się wygląd i funkcjonowanie ciała, ale także sposób myślenia, odczuwania emocji i relacji z innymi ludźmi.

Co uruchamia te zmiany?

Za start i przebieg dojrzewania odpowiadają hormony — substancje chemiczne, które krążą we krwi i przekazują organizmowi informacje o tym, co i kiedy ma się zmienić. To one odpowiadają m.in. za wzrost ciała, zmiany w wyglądzie i nastroju.

Dlaczego u każdego inaczej?

Moment rozpoczęcia dojrzewania i tempo zachodzących zmian są bardzo indywidualne. Zależą między innymi od cech dziedzicznych. Dlatego w tej samej klasie jedne osoby mogą już przechodzić wyraźne zmiany, a inne jeszcze nie — i obie sytuacje są prawidłowe.

zmiany fizyczne — wzrost, sylwetka, skóra, owłosienie;
zmiany hormonalne — praca gruczołów dokrewnych;
zmiany emocjonalne — nastroje, nowe potrzeby i zainteresowania;
zmiany społeczne — inne relacje z rówieśnikami i dorosłymi.

Przykłady

Dwie koleżanki z tej samej klasy mogą zacząć dojrzewać w zupełnie różnym czasie — to naturalne.
Nastolatek zauważa, że szybciej się męczy i rośnie — to efekt zmian hormonalnych.
Ktoś czuje się bardziej drażliwy niż wcześniej — emocje też podlegają zmianom w tym okresie.

Co warto zapamiętać

Dojrzewanie to naturalny etap rozwoju, nie choroba.
Sterują nim hormony.
Tempo zmian jest indywidualne — nie warto się porównywać.
W razie wątpliwości warto porozmawiać z zaufaną dorosłą osobą.

Najczęstsze pytania

Czy dojrzewanie trwa tyle samo u wszystkich?

Nie, czas trwania i tempo zmian są indywidualne. Nie ma jednego „właściwego” harmonogramu dla wszystkich osób.

Czy można przyspieszyć lub spowolnić dojrzewanie?

To proces naturalny, sterowany przez organizm. Jeśli coś niepokoi w jego przebiegu, najlepiej skonsultować się z lekarzem.

Czy dojrzewanie dotyczy tylko ciała?

Nie — obejmuje też zmiany emocjonalne i sposób myślenia, nie tylko wygląd zewnętrzny.

Sprawdź się — mini-test

Dojrzewanie to okres przejściowy między:
- A) Niemowlęctwem a dzieciństwem
- B) Dzieciństwem a dorosłością
- C) Dorosłością a starością
- D) Żadna odpowiedź nie jest poprawna
Co uruchamia zmiany w okresie dojrzewania?
- A) Dieta
- B) Pogoda
- C) Hormony
- D) Pora roku
Tempo dojrzewania u różnych osób jest:
- A) Zawsze identyczne
- B) Indywidualne
- C) Zależne tylko od wieku w latach
- D) Takie samo w każdej klasie
Jakich zmian NIE obejmuje dojrzewanie?
- A) Fizycznych
- B) Emocjonalnych
- C) Hormonalnych
- D) Żadna z powyższych — obejmuje je wszystkie

Uczysz się tego tematu? Wgraj swoje notatki, zdjęcie lub PDF do SpytajMnie i wygeneruj test albo fiszki. Wygeneruj test · Zrób fiszki

Powiązane artykuły

Wszystkie tematy: Dojrzewanie · Edukacja zdrowotna

Materiał ma charakter edukacyjny i nie zastępuje porady lekarza ani psychologa.