W Rzeczypospolitej szlacheckiej – test i sprawdzian, historia klasa 6

W XVI w. w Polsce rozwinęła się demokracja szlachecka – szlachta decydowała o sprawach państwa na sejmach. Gospodarka opierała się na folwarku pańszczyźnianym i eksporcie zboża przez Gdańsk. Rozwiąż test, a następnie sprawdź pojęcia i zastosowania, w których pojawiły się błędy.

Najważniejsze w 30 sekund

Test: W Rzeczypospolitej szlacheckiej – 20 pytań

  1. Kto decydował o najważniejszych sprawach w demokracji szlacheckiej?

    • A) mieszczanie
    • B) szlachta
    • C) chłopi
    • D) duchowieństwo wyłącznie
  2. Czym chłop płacił za użytkowanie ziemi w folwarku?

    • A) podatkiem pieniężnym
    • B) pańszczyzną
    • C) daniną w złocie
    • D) służbą wojskową
  3. Głównym towarem eksportowym Rzeczypospolitej było:

    • A) zboże
    • B) wino
    • C) jedwab
    • D) żelazo
  4. Ostatnimi królami z dynastii Jagiellonów byli:

    • A) Zygmunt Stary i Zygmunt August
    • B) Władysław Jagiełło i Kazimierz Wielki
    • C) Stefan Batory i Jan III Sobieski
    • D) Henryk Walezy i August II
  5. Autorem „Trenów” był:

    • A) Mikołaj Rej
    • B) Jan Kochanowski
    • C) Andrzej Frycz Modrzewski
    • D) Mikołaj Kopernik
  6. W którym roku zawarto unię lubelską?

    • A) 1385
    • B) 1466
    • C) 1569
    • D) 1573
  7. Rzeczpospolita Obojga Narodów powstała z połączenia:

    • A) Polski i Litwy
    • B) Polski i Czech
    • C) Polski i Węgier
    • D) Litwy i Rusi Kijowskiej
  8. Po unii lubelskiej wspólne dla Polski i Litwy były:

    • A) król i sejm
    • B) wojsko i skarb
    • C) tylko język
    • D) waluta i armia
  9. Konfederacja warszawska z 1573 r. gwarantowała przede wszystkim:

    • A) wolność handlu
    • B) tolerancję religijną
    • C) zniesienie pańszczyzny
    • D) wolną elekcję
  10. Dzięki czemu Rzeczpospolitą nazywano „państwem bez stosów”?

    • A) dzięki unii lubelskiej
    • B) dzięki konfederacji warszawskiej z 1573 r.
    • C) dzięki wolnej elekcji
    • D) dzięki reformie folwarku
  11. Pierwszym władcą wybranym w wolnej elekcji był:

    • A) Stefan Batory
    • B) Henryk Walezy
    • C) Zygmunt III Waza
    • D) Jan Kazimierz
  12. Wolna elekcja oznaczała, że króla wybierali:

    • A) wszyscy mieszkańcy kraju
    • B) ogół szlachty
    • C) tylko senatorowie
    • D) duchowieństwo
  13. Andrzej Frycz Modrzewski znany jest jako:

    • A) malarz renesansowy
    • B) pisarz polityczny krytykujący wady ustroju
    • C) dowódca wojskowy
    • D) kronikarz średniowieczny
  14. Sejm walny w Rzeczypospolitej składał się z:

    • A) króla, senatu i izby poselskiej
    • B) tylko króla i senatu
    • C) tylko szlachty zagrodowej
    • D) króla i duchowieństwa
  15. Renesans na ziemiach polskich widoczny jest m.in. w:

    • A) przebudowie Wawelu
    • B) budowie gotyckich katedr
    • C) stylu barokowym pałaców
    • D) architekturze romańskiej
  16. Sejmiki ziemskie służyły przede wszystkim do:

    • A) wyboru posłów na sejm
    • B) sądzenia chłopów
    • C) handlu zbożem
    • D) wybierania biskupów
  17. Które wydarzenie wymusiło przeprowadzenie pierwszej wolnej elekcji?

    • A) abdykacja króla
    • B) śmierć Zygmunta Augusta bez potomka
    • C) najazd Szwecji
    • D) unia lubelska
  18. Mikołaj Rej jest nazywany:

    • A) ojcem literatury polskiej
    • B) ojcem polskiej demokracji
    • C) twórcą unii lubelskiej
    • D) wynalazcą druku
  19. Konfederacja warszawska była wyjątkowa w ówczesnej Europie, ponieważ:

    • A) wprowadzała karę śmierci za herezję
    • B) gwarantowała pokój religijny zamiast prześladowań
    • C) wprowadzała jedną religię państwową
    • D) zakazywała istnienia sejmu
  20. Jakiego rodzaju władzę sprawował król w Rzeczypospolitej szlacheckiej?

    • A) absolutną
    • B) ograniczoną przez sejm i prawa szlachty
    • C) dziedziczną i nieograniczoną
    • D) władzę wyłącznie wojskową

Najważniejsze w 5 minut

Co musisz umieć na sprawdzian

Lekcje w tym dziale

Ustrój Rzeczypospolitej szlacheckiej

OrganRola
Królformalna głowa państwa, władza ograniczona przez szlachtę
Sejm walnyizba poselska i senat uchwalały prawa i podatki
Sejmikizgromadzenia szlachty w województwach, wybór posłów

Kluczowe daty

DataWydarzenie
1569unia lubelska – powstanie Rzeczypospolitej Obojga Narodów
1573konfederacja warszawska i pierwsza wolna elekcja

Polskie odrodzenie

W czasach ostatnich Jagiellonów tworzyli m.in. Mikołaj Rej, Jan Kochanowski i Andrzej Frycz Modrzewski, a Polska stała się jednym z ważnych ośrodków kultury renesansowej w Europie.

Najczęstsze pułapki i błędy

  1. Mylenie unii lubelskiej (1569) z unią w Krewie (1385) – to dwa różne wydarzenia z różnych epok.
  2. Sądzenie, że wolną elekcją był wybór każdego dotychczasowego króla – pierwsza wolna elekcja odbyła się dopiero w 1573 r.
  3. Mylenie demokracji szlacheckiej z demokracją współczesną – prawa polityczne miała wyłącznie szlachta.
  4. Zapominanie, że folwark opierał się na darmowej pracy chłopów (pańszczyźnie), a nie na pracy najemnej.
  5. Mylenie konfederacji warszawskiej z konfederacją barską – dzieli je ponad 200 lat.

Najczęstsze pytania na sprawdzianie

Czym była demokracja szlachecka?

Ustrojem, w którym to szlachta – poprzez sejm i sejmiki – decydowała o najważniejszych sprawach państwa.

Co to był folwark pańszczyźniany?

Gospodarstwo rolne szlachcica, w którym chłopi odrabiali pańszczyznę, a zboże sprzedawano z zyskiem za granicę.

Co postanawiała unia lubelska?

Połączyła Koronę i Litwę w jedno państwo – Rzeczpospolitą Obojga Narodów – ze wspólnym sejmem i królem.

Dlaczego Polskę nazywano „państwem bez stosów”?

Dzięki konfederacji warszawskiej (1573) gwarantującej tolerancję religijną w kraju nie palono ludzi za wiarę, jak działo się to wtedy w innych krajach Europy.

Na czym polegała wolna elekcja?

Król był wybierany przez ogół szlachty, a nie dziedziczył tronu po przodkach.

Odpowiedzi i wyjaśnienia

  1. Kto decydował o najważniejszych sprawach w demokracji szlacheckiej? – szlachta To szlachta na sejmach i sejmikach miała decydujący głos.
  2. Czym chłop płacił za użytkowanie ziemi w folwarku? – pańszczyzną Pańszczyzna to darmowa praca na rzecz pana w zamian za ziemię.
  3. Głównym towarem eksportowym Rzeczypospolitej było: – zboże Zboże wywożono głównie przez Gdańsk do Europy Zachodniej.
  4. Ostatnimi królami z dynastii Jagiellonów byli: – Zygmunt Stary i Zygmunt August Po śmierci Zygmunta Augusta (1572) dynastia wygasła.
  5. Autorem „Trenów” był: – Jan Kochanowski Jan Kochanowski – najwybitniejszy polski poeta renesansu.
  6. W którym roku zawarto unię lubelską? – 1569 Unia lubelska z 1569 r. utworzyła Rzeczpospolitą Obojga Narodów.
  7. Rzeczpospolita Obojga Narodów powstała z połączenia: – Polski i Litwy Połączono Koronę Królestwa Polskiego i Wielkie Księstwo Litewskie.
  8. Po unii lubelskiej wspólne dla Polski i Litwy były: – król i sejm Litwa zachowała m.in. odrębny skarb, urzędy i wojsko.
  9. Konfederacja warszawska z 1573 r. gwarantowała przede wszystkim: – tolerancję religijną Zapewniała pokój między wyznaniami w Rzeczypospolitej.
  10. Dzięki czemu Rzeczpospolitą nazywano „państwem bez stosów”? – dzięki konfederacji warszawskiej z 1573 r. Konfederacja warszawska zagwarantowała pokój między wyznaniami.
  11. Pierwszym władcą wybranym w wolnej elekcji był: – Henryk Walezy Henryk Walezy został wybrany w 1573 r., ale rządził krótko.
  12. Wolna elekcja oznaczała, że króla wybierali: – ogół szlachty Prawo wyboru króla (elekcja viritim) miała cała szlachta.
  13. Andrzej Frycz Modrzewski znany jest jako: – pisarz polityczny krytykujący wady ustroju Napisał dzieło „O poprawie Rzeczypospolitej”.
  14. Sejm walny w Rzeczypospolitej składał się z: – króla, senatu i izby poselskiej To trójczłonowa struktura władzy ustawodawczej.
  15. Renesans na ziemiach polskich widoczny jest m.in. w: – przebudowie Wawelu Wawel przebudowano w stylu renesansowym za Zygmunta Starego.
  16. Sejmiki ziemskie służyły przede wszystkim do: – wyboru posłów na sejm Na sejmikach szlachta uchwalała instrukcje i wybierała posłów.
  17. Które wydarzenie wymusiło przeprowadzenie pierwszej wolnej elekcji? – śmierć Zygmunta Augusta bez potomka Zygmunt August zmarł w 1572 r., nie zostawiając dziedzica.
  18. Mikołaj Rej jest nazywany: – ojcem literatury polskiej Jako pierwszy pisał po polsku tak płodnie i świadomie stylistycznie.
  19. Konfederacja warszawska była wyjątkowa w ówczesnej Europie, ponieważ: – gwarantowała pokój religijny zamiast prześladowań W wielu krajach Europy trwały wtedy wojny i prześladowania religijne.
  20. Jakiego rodzaju władzę sprawował król w Rzeczypospolitej szlacheckiej? – ograniczoną przez sejm i prawa szlachty Król musiał liczyć się z przywilejami i wolą szlachty.

FAQ – W Rzeczypospolitej szlacheckiej

Co obejmuje dział „W Rzeczypospolitej szlacheckiej”?

Ustrój demokracji szlacheckiej, gospodarkę folwarczną, rządy ostatnich Jagiellonów, odrodzenie w Polsce, unię lubelską i pierwszą wolną elekcję.

Jakie daty trzeba znać?

1569 unia lubelska, 1572 śmierć Zygmunta Augusta, 1573 konfederacja warszawska i pierwsza wolna elekcja.

Czym była unia lubelska?

Aktem z 1569 r. łączącym Koronę i Litwę we wspólne państwo – Rzeczpospolitą Obojga Narodów.

Dlaczego Rzeczpospolitą nazywano „państwem bez stosów”?

Bo konfederacja warszawska z 1573 r. gwarantowała tolerancję religijną, gdy w innych krajach trwały prześladowania innowierców.

Kim byli ostatni Jagiellonowie?

Zygmunt Stary i Zygmunt August – za ich panowania Polska przeżywała rozkwit gospodarczy i kulturalny.

Na czym polegała wolna elekcja?

Króla wybierała osobiście zgromadzona szlachta, zamiast dziedziczenia tronu.

Kto zapamiętać jako twórców polskiego odrodzenia?

Mikołaja Reja, Jana Kochanowskiego i Andrzeja Frycza Modrzewskiego.

Jak szybko powtórzyć ten dział przed sprawdzianem?

Przejrzyj tabelę ustroju i dat, przeczytaj TL;DR, a potem rozwiąż 20-pytaniowy quiz, by sprawdzić wiedzę.

Jak przygotować się do sprawdzianu?

  1. Przypomnij bez notatek: W XVI w. w Polsce rozwinęła się demokracja szlachecka – szlachta decydowała o sprawach państwa na sejmach.
  2. Umieść na osi czasu zagadnienie: Gospodarka opierała się na folwarku pańszczyźnianym i eksporcie zboża przez Gdańsk.
  3. Odpowiedz i uzasadnij: Czym była demokracja szlachecka?
  4. Sprawdź na przykładzie regułę: Za ostatnich Jagiellonów (Zygmunt Stary, Zygmunt August) Polska przeżywała rozkwit kultury renesansowej.
  5. Wróć do błędów w quizie; zwróć uwagę na: Mylenie unii lubelskiej (1569) z unią w Krewie (1385) – to dwa różne wydarzenia z różnych epok. Powtórz najtrudniejsze pojęcia następnego dnia.

Wygeneruj własny test z notatek, PDF lub zdjęć · Zrób fiszki z materiału

Lekcje w tym dziale – testy i pytania

  1. Demokracja szlachecka
  2. W folwarku szlacheckim
  3. W czasach ostatnich Jagiellonów
  4. Odrodzenie na ziemiach polskich
  5. Rzeczpospolita Obojga Narodów
  6. „Państwo bez stosów”
  7. Pierwsza wolna elekcja

Powiązane tematy

Struktura działu odpowiada układowi rozdziałów popularnych podręczników historii dla klasy 6 (seria „Wczoraj i dziś 6” – tylko jako odniesienie do zakresu). Nazwy lekcji opisują zakres programu; treść, pytania i wyjaśnienia są autorskie. SpytajMnie nie jest powiązane z żadnym wydawcą.