W Rzeczypospolitej szlacheckiej – test i sprawdzian, historia klasa 6
W XVI w. w Polsce rozwinęła się demokracja szlachecka – szlachta decydowała o sprawach państwa na sejmach. Gospodarka opierała się na folwarku pańszczyźnianym i eksporcie zboża przez Gdańsk. Rozwiąż test, a następnie sprawdź pojęcia i zastosowania, w których pojawiły się błędy.
Najważniejsze w 30 sekund
- W XVI w. w Polsce rozwinęła się demokracja szlachecka – szlachta decydowała o sprawach państwa na sejmach.
- Gospodarka opierała się na folwarku pańszczyźnianym i eksporcie zboża przez Gdańsk.
- Za ostatnich Jagiellonów (Zygmunt Stary, Zygmunt August) Polska przeżywała rozkwit kultury renesansowej.
Test: W Rzeczypospolitej szlacheckiej – 20 pytań
Kto decydował o najważniejszych sprawach w demokracji szlacheckiej?
- A) mieszczanie
- B) szlachta
- C) chłopi
- D) duchowieństwo wyłącznie
Czym chłop płacił za użytkowanie ziemi w folwarku?
- A) podatkiem pieniężnym
- B) pańszczyzną
- C) daniną w złocie
- D) służbą wojskową
Głównym towarem eksportowym Rzeczypospolitej było:
- A) zboże
- B) wino
- C) jedwab
- D) żelazo
Ostatnimi królami z dynastii Jagiellonów byli:
- A) Zygmunt Stary i Zygmunt August
- B) Władysław Jagiełło i Kazimierz Wielki
- C) Stefan Batory i Jan III Sobieski
- D) Henryk Walezy i August II
Autorem „Trenów” był:
- A) Mikołaj Rej
- B) Jan Kochanowski
- C) Andrzej Frycz Modrzewski
- D) Mikołaj Kopernik
W którym roku zawarto unię lubelską?
- A) 1385
- B) 1466
- C) 1569
- D) 1573
Rzeczpospolita Obojga Narodów powstała z połączenia:
- A) Polski i Litwy
- B) Polski i Czech
- C) Polski i Węgier
- D) Litwy i Rusi Kijowskiej
Po unii lubelskiej wspólne dla Polski i Litwy były:
- A) król i sejm
- B) wojsko i skarb
- C) tylko język
- D) waluta i armia
Konfederacja warszawska z 1573 r. gwarantowała przede wszystkim:
- A) wolność handlu
- B) tolerancję religijną
- C) zniesienie pańszczyzny
- D) wolną elekcję
Dzięki czemu Rzeczpospolitą nazywano „państwem bez stosów”?
- A) dzięki unii lubelskiej
- B) dzięki konfederacji warszawskiej z 1573 r.
- C) dzięki wolnej elekcji
- D) dzięki reformie folwarku
Pierwszym władcą wybranym w wolnej elekcji był:
- A) Stefan Batory
- B) Henryk Walezy
- C) Zygmunt III Waza
- D) Jan Kazimierz
Wolna elekcja oznaczała, że króla wybierali:
- A) wszyscy mieszkańcy kraju
- B) ogół szlachty
- C) tylko senatorowie
- D) duchowieństwo
Andrzej Frycz Modrzewski znany jest jako:
- A) malarz renesansowy
- B) pisarz polityczny krytykujący wady ustroju
- C) dowódca wojskowy
- D) kronikarz średniowieczny
Sejm walny w Rzeczypospolitej składał się z:
- A) króla, senatu i izby poselskiej
- B) tylko króla i senatu
- C) tylko szlachty zagrodowej
- D) króla i duchowieństwa
Renesans na ziemiach polskich widoczny jest m.in. w:
- A) przebudowie Wawelu
- B) budowie gotyckich katedr
- C) stylu barokowym pałaców
- D) architekturze romańskiej
Sejmiki ziemskie służyły przede wszystkim do:
- A) wyboru posłów na sejm
- B) sądzenia chłopów
- C) handlu zbożem
- D) wybierania biskupów
Które wydarzenie wymusiło przeprowadzenie pierwszej wolnej elekcji?
- A) abdykacja króla
- B) śmierć Zygmunta Augusta bez potomka
- C) najazd Szwecji
- D) unia lubelska
Mikołaj Rej jest nazywany:
- A) ojcem literatury polskiej
- B) ojcem polskiej demokracji
- C) twórcą unii lubelskiej
- D) wynalazcą druku
Konfederacja warszawska była wyjątkowa w ówczesnej Europie, ponieważ:
- A) wprowadzała karę śmierci za herezję
- B) gwarantowała pokój religijny zamiast prześladowań
- C) wprowadzała jedną religię państwową
- D) zakazywała istnienia sejmu
Jakiego rodzaju władzę sprawował król w Rzeczypospolitej szlacheckiej?
- A) absolutną
- B) ograniczoną przez sejm i prawa szlachty
- C) dziedziczną i nieograniczoną
- D) władzę wyłącznie wojskową
Najważniejsze w 5 minut
- W XVI w. w Polsce rozwinęła się demokracja szlachecka – szlachta decydowała o sprawach państwa na sejmach.
- Gospodarka opierała się na folwarku pańszczyźnianym i eksporcie zboża przez Gdańsk.
- Za ostatnich Jagiellonów (Zygmunt Stary, Zygmunt August) Polska przeżywała rozkwit kultury renesansowej.
- W 1569 r. unia lubelska połączyła Polskę i Litwę w Rzeczpospolitą Obojga Narodów.
- Konfederacja warszawska (1573) zagwarantowała tolerancję religijną, a śmierć Zygmunta Augusta wymusiła pierwszą wolną elekcję (1573).
Co musisz umieć na sprawdzian
- Wyjaśnić, na czym polegała demokracja szlachecka.
- Opisać funkcjonowanie folwarku pańszczyźnianego.
- Scharakteryzować rządy ostatnich Jagiellonów.
- Wymienić przedstawicieli polskiego odrodzenia.
- Wyjaśnić znaczenie unii lubelskiej 1569 r.
- Wyjaśnić zasady konfederacji warszawskiej i przebieg pierwszej wolnej elekcji.
Lekcje w tym dziale
- Demokracja szlachecka
- W folwarku szlacheckim
- W czasach ostatnich Jagiellonów
- Odrodzenie na ziemiach polskich
- Rzeczpospolita Obojga Narodów
- „Państwo bez stosów”
- Pierwsza wolna elekcja
Ustrój Rzeczypospolitej szlacheckiej
| Organ | Rola |
|---|---|
| Król | formalna głowa państwa, władza ograniczona przez szlachtę |
| Sejm walny | izba poselska i senat uchwalały prawa i podatki |
| Sejmiki | zgromadzenia szlachty w województwach, wybór posłów |
Kluczowe daty
| Data | Wydarzenie |
|---|---|
| 1569 | unia lubelska – powstanie Rzeczypospolitej Obojga Narodów |
| 1573 | konfederacja warszawska i pierwsza wolna elekcja |
Polskie odrodzenie
W czasach ostatnich Jagiellonów tworzyli m.in. Mikołaj Rej, Jan Kochanowski i Andrzej Frycz Modrzewski, a Polska stała się jednym z ważnych ośrodków kultury renesansowej w Europie.
Najczęstsze pułapki i błędy
- Mylenie unii lubelskiej (1569) z unią w Krewie (1385) – to dwa różne wydarzenia z różnych epok.
- Sądzenie, że wolną elekcją był wybór każdego dotychczasowego króla – pierwsza wolna elekcja odbyła się dopiero w 1573 r.
- Mylenie demokracji szlacheckiej z demokracją współczesną – prawa polityczne miała wyłącznie szlachta.
- Zapominanie, że folwark opierał się na darmowej pracy chłopów (pańszczyźnie), a nie na pracy najemnej.
- Mylenie konfederacji warszawskiej z konfederacją barską – dzieli je ponad 200 lat.
Najczęstsze pytania na sprawdzianie
Czym była demokracja szlachecka?
Ustrojem, w którym to szlachta – poprzez sejm i sejmiki – decydowała o najważniejszych sprawach państwa.
Co to był folwark pańszczyźniany?
Gospodarstwo rolne szlachcica, w którym chłopi odrabiali pańszczyznę, a zboże sprzedawano z zyskiem za granicę.
Co postanawiała unia lubelska?
Połączyła Koronę i Litwę w jedno państwo – Rzeczpospolitą Obojga Narodów – ze wspólnym sejmem i królem.
Dlaczego Polskę nazywano „państwem bez stosów”?
Dzięki konfederacji warszawskiej (1573) gwarantującej tolerancję religijną w kraju nie palono ludzi za wiarę, jak działo się to wtedy w innych krajach Europy.
Na czym polegała wolna elekcja?
Król był wybierany przez ogół szlachty, a nie dziedziczył tronu po przodkach.
Odpowiedzi i wyjaśnienia
- Kto decydował o najważniejszych sprawach w demokracji szlacheckiej? – szlachta To szlachta na sejmach i sejmikach miała decydujący głos.
- Czym chłop płacił za użytkowanie ziemi w folwarku? – pańszczyzną Pańszczyzna to darmowa praca na rzecz pana w zamian za ziemię.
- Głównym towarem eksportowym Rzeczypospolitej było: – zboże Zboże wywożono głównie przez Gdańsk do Europy Zachodniej.
- Ostatnimi królami z dynastii Jagiellonów byli: – Zygmunt Stary i Zygmunt August Po śmierci Zygmunta Augusta (1572) dynastia wygasła.
- Autorem „Trenów” był: – Jan Kochanowski Jan Kochanowski – najwybitniejszy polski poeta renesansu.
- W którym roku zawarto unię lubelską? – 1569 Unia lubelska z 1569 r. utworzyła Rzeczpospolitą Obojga Narodów.
- Rzeczpospolita Obojga Narodów powstała z połączenia: – Polski i Litwy Połączono Koronę Królestwa Polskiego i Wielkie Księstwo Litewskie.
- Po unii lubelskiej wspólne dla Polski i Litwy były: – król i sejm Litwa zachowała m.in. odrębny skarb, urzędy i wojsko.
- Konfederacja warszawska z 1573 r. gwarantowała przede wszystkim: – tolerancję religijną Zapewniała pokój między wyznaniami w Rzeczypospolitej.
- Dzięki czemu Rzeczpospolitą nazywano „państwem bez stosów”? – dzięki konfederacji warszawskiej z 1573 r. Konfederacja warszawska zagwarantowała pokój między wyznaniami.
- Pierwszym władcą wybranym w wolnej elekcji był: – Henryk Walezy Henryk Walezy został wybrany w 1573 r., ale rządził krótko.
- Wolna elekcja oznaczała, że króla wybierali: – ogół szlachty Prawo wyboru króla (elekcja viritim) miała cała szlachta.
- Andrzej Frycz Modrzewski znany jest jako: – pisarz polityczny krytykujący wady ustroju Napisał dzieło „O poprawie Rzeczypospolitej”.
- Sejm walny w Rzeczypospolitej składał się z: – króla, senatu i izby poselskiej To trójczłonowa struktura władzy ustawodawczej.
- Renesans na ziemiach polskich widoczny jest m.in. w: – przebudowie Wawelu Wawel przebudowano w stylu renesansowym za Zygmunta Starego.
- Sejmiki ziemskie służyły przede wszystkim do: – wyboru posłów na sejm Na sejmikach szlachta uchwalała instrukcje i wybierała posłów.
- Które wydarzenie wymusiło przeprowadzenie pierwszej wolnej elekcji? – śmierć Zygmunta Augusta bez potomka Zygmunt August zmarł w 1572 r., nie zostawiając dziedzica.
- Mikołaj Rej jest nazywany: – ojcem literatury polskiej Jako pierwszy pisał po polsku tak płodnie i świadomie stylistycznie.
- Konfederacja warszawska była wyjątkowa w ówczesnej Europie, ponieważ: – gwarantowała pokój religijny zamiast prześladowań W wielu krajach Europy trwały wtedy wojny i prześladowania religijne.
- Jakiego rodzaju władzę sprawował król w Rzeczypospolitej szlacheckiej? – ograniczoną przez sejm i prawa szlachty Król musiał liczyć się z przywilejami i wolą szlachty.
FAQ – W Rzeczypospolitej szlacheckiej
Co obejmuje dział „W Rzeczypospolitej szlacheckiej”?
Ustrój demokracji szlacheckiej, gospodarkę folwarczną, rządy ostatnich Jagiellonów, odrodzenie w Polsce, unię lubelską i pierwszą wolną elekcję.
Jakie daty trzeba znać?
1569 unia lubelska, 1572 śmierć Zygmunta Augusta, 1573 konfederacja warszawska i pierwsza wolna elekcja.
Czym była unia lubelska?
Aktem z 1569 r. łączącym Koronę i Litwę we wspólne państwo – Rzeczpospolitą Obojga Narodów.
Dlaczego Rzeczpospolitą nazywano „państwem bez stosów”?
Bo konfederacja warszawska z 1573 r. gwarantowała tolerancję religijną, gdy w innych krajach trwały prześladowania innowierców.
Kim byli ostatni Jagiellonowie?
Zygmunt Stary i Zygmunt August – za ich panowania Polska przeżywała rozkwit gospodarczy i kulturalny.
Na czym polegała wolna elekcja?
Króla wybierała osobiście zgromadzona szlachta, zamiast dziedziczenia tronu.
Kto zapamiętać jako twórców polskiego odrodzenia?
Mikołaja Reja, Jana Kochanowskiego i Andrzeja Frycza Modrzewskiego.
Jak szybko powtórzyć ten dział przed sprawdzianem?
Przejrzyj tabelę ustroju i dat, przeczytaj TL;DR, a potem rozwiąż 20-pytaniowy quiz, by sprawdzić wiedzę.
Jak przygotować się do sprawdzianu?
- Przypomnij bez notatek: W XVI w. w Polsce rozwinęła się demokracja szlachecka – szlachta decydowała o sprawach państwa na sejmach.
- Umieść na osi czasu zagadnienie: Gospodarka opierała się na folwarku pańszczyźnianym i eksporcie zboża przez Gdańsk.
- Odpowiedz i uzasadnij: Czym była demokracja szlachecka?
- Sprawdź na przykładzie regułę: Za ostatnich Jagiellonów (Zygmunt Stary, Zygmunt August) Polska przeżywała rozkwit kultury renesansowej.
- Wróć do błędów w quizie; zwróć uwagę na: Mylenie unii lubelskiej (1569) z unią w Krewie (1385) – to dwa różne wydarzenia z różnych epok. Powtórz najtrudniejsze pojęcia następnego dnia.
Wygeneruj własny test z notatek, PDF lub zdjęć · Zrób fiszki z materiału
Lekcje w tym dziale – testy i pytania
- Demokracja szlachecka
- W folwarku szlacheckim
- W czasach ostatnich Jagiellonów
- Odrodzenie na ziemiach polskich
- Rzeczpospolita Obojga Narodów
- „Państwo bez stosów”
- Pierwsza wolna elekcja
Powiązane tematy
- Renesans – test, historia kl. 6
- Reformacja – test, historia kl. 6
- Historia klasa 6 – testy, sprawdziany i powtórki
Struktura działu odpowiada układowi rozdziałów popularnych podręczników historii dla klasy 6 (seria „Wczoraj i dziś 6” – tylko jako odniesienie do zakresu). Nazwy lekcji opisują zakres programu; treść, pytania i wyjaśnienia są autorskie. SpytajMnie nie jest powiązane z żadnym wydawcą.