Schyłek niepodległości – test i pytania, historia klasa 7
Wiosną i latem 1939 roku Polska stanęła wobec rosnącego zagrożenia ze strony hitlerowskich Niemiec. Mimo zawartych sojuszy i mobilizacji wojska kraj nie był w stanie samodzielnie powstrzymać agresji dwóch totalitarnych mocarstw.
Najważniejsze w 30 sekund
- 24 października 1938 r. Niemcy zażądały od Polski zgody na przyłączenie Gdańska i budowę eksterytorialnej autostrady przez Pomorze.
- 31 marca 1939 r. Wielka Brytania udzieliła Polsce gwarancji niepodległości, dołączyła do niej Francja.
- 23 sierpnia 1939 r. podpisano pakt Ribbentrop-Mołotow z tajnym protokołem dzielącym Europę Środkową.
- 25 sierpnia 1939 r. podpisano polsko-brytyjski układ sojuszniczy.
- Minister Józef Beck prowadził politykę równowagi między ZSRR a Niemcami, odrzucając żądania Hitlera.
Test: Schyłek niepodległości – 10 pytań
Czego domagały się Niemcy od Polski jesienią 1938 r.?
- A) Oddania Śląska
- B) Przyłączenia Gdańska i eksterytorialnej autostrady przez Pomorze
- C) Zwrotu Pomorza Zachodniego
- D) Likwidacji armii polskiej
Kto był polskim ministrem spraw zagranicznych w 1939 r.?
- A) Józef Beck
- B) Edward Rydz-Śmigły
- C) Ignacy Mościcki
- D) August Zaleski
Kiedy Wielka Brytania udzieliła Polsce gwarancji niepodległości?
- A) 31 marca 1939
- B) 1 września 1939
- C) 23 sierpnia 1939
- D) 28 kwietnia 1939
Kiedy Hitler wypowiedział polsko-niemiecki pakt o nieagresji?
- A) 28 kwietnia 1939
- B) 23 sierpnia 1939
- C) 1 września 1939
- D) 31 marca 1939
Kto podpisał pakt Ribbentrop-Mołotow?
- A) Niemcy i ZSRR
- B) Niemcy i Polska
- C) ZSRR i Francja
- D) Niemcy i Wielka Brytania
Kiedy podpisano pakt Ribbentrop-Mołotow?
- A) 23 sierpnia 1939
- B) 1 września 1939
- C) 17 września 1939
- D) 25 sierpnia 1939
Co zawierał tajny protokół paktu Ribbentrop-Mołotow?
- A) Podział Europy Środkowo-Wschodniej na strefy wpływów
- B) Plan wspólnej obrony Polski
- C) Zgodę na niepodległość Polski
- D) Umowę handlową bez znaczenia politycznego
Kiedy podpisano polsko-brytyjski układ sojuszniczy?
- A) 25 sierpnia 1939
- B) 31 marca 1939
- C) 1 września 1939
- D) 23 sierpnia 1939
Dlaczego mobilizacja polskiej armii była opóźniona?
- A) Pod naciskiem sojuszników obawiających się prowokacji
- B) Z braku chętnych do służby
- C) Z powodu braku uzbrojenia
- D) Rząd nie wierzył w zagrożenie
Jaka była realna pomoc Francji i Wielkiej Brytanii we wrześniu 1939 r.?
- A) Wypowiedziały wojnę Niemcom, ale nie podjęły realnej ofensywy
- B) Natychmiast wysłały wojska do Polski
- C) Odmówiły jakiejkolwiek reakcji
- D) Zaatakowały ZSRR
Żądania Niemiec i polityka Józefa Becka
Jesienią 1938 r. Niemcy zaczęły domagać się od Polski zgody na przyłączenie Wolnego Miasta Gdańska do Rzeszy oraz budowy eksterytorialnej autostrady i linii kolejowej przez Pomorze łączącej Niemcy z Prusami Wschodnimi. Minister spraw zagranicznych Józef Beck konsekwentnie odrzucał te żądania, traktując je jako zagrożenie dla suwerenności i dostępu Polski do morza.
Polska prowadziła politykę równowagi między dwoma sąsiadami – Niemcami i ZSRR, unikając jednoznacznego sojuszu z żadnym z nich. 28 kwietnia 1939 r. Hitler wypowiedział polsko-niemiecki pakt o nieagresji z 1934 r., co jasno sygnalizowało zbliżającą się konfrontację.
Gwarancje brytyjskie i sojusz z Francją
31 marca 1939 r., po zajęciu przez Niemcy reszty Czechosłowacji, premier Wielkiej Brytanii Neville Chamberlain ogłosił gwarancje dla niepodległości Polski. Podobne zobowiązanie złożyła Francja, z którą Polska miała sojusz wojskowy jeszcze z 1921 roku, odnowiony i uzupełniony w maju 1939 r. w Paryżu.
25 sierpnia 1939 r., tuż po podpisaniu paktu Ribbentrop-Mołotow, Polska i Wielka Brytania zawarły formalny układ o wzajemnej pomocy. Mimo tych zobowiązań pomoc sojuszników okazała się we wrześniu 1939 r. w praktyce iluzoryczna – Francja i Wielka Brytania wypowiedziały Niemcom wojnę, lecz nie podjęły realnej ofensywy na froncie zachodnim.
Pakt Ribbentrop-Mołotow i mobilizacja
23 sierpnia 1939 r. ministrowie spraw zagranicznych III Rzeszy i ZSRR, Joachim von Ribbentrop i Wiaczesław Mołotow, podpisali w Moskwie pakt o nieagresji z tajnym protokołem dodatkowym, który dzielił Europę Środkowo-Wschodnią na strefy wpływów, przesądzając los Polski. Dokument ten otworzył Hitlerowi drogę do ataku bez obawy o wojnę na dwóch frontach.
W ostatnich dniach sierpnia 1939 r. w Polsce trwała powszechna mobilizacja, choć opóźniona pod naciskiem sojuszników obawiających się prowokacji. Społeczeństwo massowo zgłaszało się na ochotnika, lecz armia polska nie zdążyła w pełni się zmobilizować i rozwinąć przed napaścią Niemiec 1 września 1939 roku.
Co trzeba umieć
- Wyjaśnić żądania terytorialne Niemiec wobec Polski jesienią 1938 r.
- Opisać znaczenie gwarancji brytyjskich i francuskich dla Polski.
- Scharakteryzować treść i skutki paktu Ribbentrop-Mołotow.
- Ocenić politykę zagraniczną Józefa Becka.
- Wskazać przyczyny opóźnionej mobilizacji polskiej armii.
Typowe błędy
- Mylenie daty gwarancji brytyjskich (31 marca 1939) z datą wybuchu wojny.
- Przekonanie, że pakt Ribbentrop-Mołotow był jawnym sojuszem wojskowym – w rzeczywistości oficjalnie był paktem o nieagresji.
- Mylenie polsko-francuskiego sojuszu z 1921 r. z układem polsko-brytyjskim z 1939 r.
- Niedocenianie faktu, że pomoc sojuszników zachodnich była w praktyce bierna.
Krótkie pytania i odpowiedzi
Jakie żądanie terytorialne postawiły Niemcy Polsce w 1938 r.?
Przyłączenia Gdańska i budowy eksterytorialnej autostrady przez Pomorze.
Kto kierował polską polityką zagraniczną przed wojną?
Minister Józef Beck.
Co się stało 28 kwietnia 1939 r.?
Hitler wypowiedział polsko-niemiecki pakt o nieagresji z 1934 roku.
Jakie państwa podpisały pakt o nieagresji 23 sierpnia 1939 r.?
III Rzesza i Związek Radziecki.
Co zawierał tajny protokół do paktu Ribbentrop-Mołotow?
Podział stref wpływów w Europie Środkowo-Wschodniej, w tym Polski.
Jaką pomoc zadeklarowała Polsce Wielka Brytania 31 marca 1939 r.?
Gwarancje niepodległości w razie agresji na Polskę.
FAQ
Dlaczego Józef Beck odrzucał żądania Niemiec wobec Gdańska?
Uznawał je za zagrożenie dla suwerenności Polski i jej dostępu do morza.
Czy pakt Ribbentrop-Mołotow był oficjalnie sojuszem wojskowym?
Nie, oficjalnie był paktem o nieagresji, a podział Polski ustalał tajny protokół.
Dlaczego gwarancje brytyjskie i francuskie nie uratowały Polski we wrześniu 1939 r.?
Sojusznicy wypowiedzieli wojnę Niemcom, lecz nie podjęli realnej ofensywy na froncie zachodnim.
Co utrudniało skuteczną mobilizację polskiej armii latem 1939 r.?
Nacisk sojuszników, by unikać prowokacji, opóźnił pełne rozwinięcie wojsk.
Stwórz własny test · Zrób fiszki
Poprzednia lekcja: Kultura i nauka II RP