Adam Mickiewicz, Przyjaciele – test i pytania, polski klasa 5

Wiersz Adama Mickiewicza Przyjaciele to krótka bajka ukazująca fałszywą przyjaźń, która kończy się ujawnieniem prawdziwego oblicza rzekomego kompana w chwili zagrożenia. Utwór uczy, że przyjaźń sprawdza się dopiero w trudnych momentach, a nie w słowach wypowiadanych na co dzień.

Najważniejsze w 30 sekund

Autor: Adam Mickiewicz, najwybitniejszy poeta polskiego romantyzmu.
Utwór ma formę bajki wierszowanej z wyraźnym morałem na końcu.
Bohaterami są dwaj podróżnicy oraz niedźwiedź, który ich zaskakuje.
Jeden z bohaterów ucieka, zostawiając drugiego na pastwę losu.
Morał bajki głosi, że przyjaźń poznaje się w niebezpieczeństwie.

Test: Adam Mickiewicz, Przyjaciele – 10 pytań

Kto jest autorem bajki Przyjaciele?
- A) Adam Mickiewicz
- B) Ignacy Krasicki
- C) Juliusz Słowacki
- D) Cyprian Kamil Norwid
Jaki gatunek literacki reprezentuje utwór Przyjaciele?
- A) Sonet
- B) Bajka
- C) Ballada
- D) Oda
Ilu bohaterów podróżuje razem na początku utworu?
- A) Jeden
- B) Dwóch
- C) Trzech
- D) Czterech
Jakie zwierzę zagraża podróżnikom?
- A) Wilk
- B) Niedźwiedź
- C) Lis
- D) Dzik
Co robi jeden z bohaterów, gdy pojawia się zagrożenie?
- A) Walczy z niedźwiedziem
- B) Ucieka na drzewo
- C) Prosi niedźwiedzia o litość
- D) Woła o pomoc
Jak ratuje się drugi bohater?
- A) Biegnie szybciej od niedźwiedzia
- B) Udaje martwego
- C) Rzuca w zwierzę kamieniem
- D) Wchodzi do rzeki
Jaki jest morał bajki?
- A) Przyjaciela poznaje się w biedzie
- B) Najważniejsza jest szybkość
- C) Zwierzęta są niebezpieczne
- D) Podróże są ryzykowne
Jakiego środka stylistycznego użył Mickiewicz w zakończeniu bajki?
- A) Hiperboli
- B) Ironii
- C) Epitetu
- D) Porównania homeryckiego
Co symbolizuje zachowanie uciekającego bohatera?
- A) Odwagę
- B) Fałszywą przyjaźń
- C) Mądrość
- D) Lojalność
Do jakiego antycznego twórcy nawiązuje tradycja bajki?
- A) Homera
- B) Ezopa
- C) Sofoklesa
- D) Owidiusza

O autorze i gatunku literackim utworu

Adam Mickiewicz (1798–1855) to najważniejszy poeta polskiego romantyzmu, autor Pana Tadeusza, Dziadów i Ballad i romansów. Oprócz wielkich dzieł epickich i dramatycznych tworzył również krótsze utwory o charakterze dydaktycznym, do których należy bajka Przyjaciele.

Przyjaciele to bajka, czyli krótki utwór wierszowany z morałem, w którym zwierzęta lub ludzie w symboliczny sposób ilustrują ludzkie wady i prawdy życiowe. Gatunek ten ma długą tradycję sięgającą Ezopa, a w literaturze polskiej rozwijał go między innymi Ignacy Krasicki.

Bohaterowie i sytuacja przedstawiona w utworze

Bohaterami bajki są dwaj podróżnicy, którzy wędrując razem, zapewniają się nawzajem o swojej przyjaźni i gotowości do wspólnego stawienia czoła niebezpieczeństwom. Ich deklaracje brzmią szczerze, dopóki nie zostają wystawione na próbę.

Gdy na drodze pojawia się groźny niedźwiedź, jeden z podróżnych w popłochu ucieka i chowa się na drzewie, zostawiając towarzysza samego z dzikim zwierzęciem. Drugi, nie mogąc uciec, kładzie się nieruchomo, udając martwego, dzięki czemu niedźwiedź go nie atakuje.

Przesłanie i środki poetyckie zastosowane przez Mickiewicza

Najważniejszym przesłaniem utworu jest myśl zawarta w morale, że prawdziwego przyjaciela poznaje się dopiero w niebezpieczeństwie, a nie po pięknych słowach wypowiadanych w spokojnych chwilach. Bajka demaskuje fałszywą przyjaźń opartą jedynie na deklaracjach.

Mickiewicz posługuje się zwięzłą, dynamiczną akcją, kontrastem między tchórzliwą ucieczką jednego bohatera a sprytem drugiego oraz ironią sytuacyjną, gdy uciekinier po wszystkim pyta, co niedźwiedź mu szeptał do ucha. Taka puenta wzmacnia komiczny i jednocześnie pouczający wydźwięk utworu.

Co trzeba umieć

Podać autora i gatunek utworu Przyjaciele.
Opisać zachowanie obu bohaterów w obliczu niebezpieczeństwa.
Wyjaśnić, na czym polega morał bajki.
Rozpoznać ironię i kontrast jako środki stylistyczne w tekście.
Powiązać przesłanie utworu z prawdziwym znaczeniem przyjaźni.

Typowe błędy

Mylenie bajki wierszowanej z baśnią lub bajką fantastyczną o zwierzętach rozmawiających w codziennym życiu.
Pomijanie znaczenia puenty z pytaniem o to, co szeptał niedźwiedź.
Niewłaściwe przypisanie odwagi uciekającemu bohaterowi zamiast temu, który udawał martwego.
Sprowadzanie morału jedynie do strachu przed zwierzętami, bez odniesienia do przyjaźni.

Krótkie pytania i odpowiedzi

Jak zachowują się bohaterowie, zanim pojawi się zagrożenie?

Zapewniają się nawzajem o przyjaźni i gotowości wspólnego stawienia czoła niebezpieczeństwu.

Dlaczego ucieczka jednego z bohaterów demaskuje fałszywą przyjaźń?

Bo w chwili próby zamiast pomóc towarzyszowi, myśli wyłącznie o własnym ratunku.

Co pyta uciekinier po ustąpieniu niebezpieczeństwa?

Pyta, co niedźwiedź szeptał do ucha leżącemu towarzyszowi.

Jaką postawę reprezentuje bohater, który udaje martwego?

Postawę sprytu i opanowania w sytuacji zagrożenia życia.

Jaki typ utworu literackiego reprezentuje Przyjaciele?

Jest to bajka wierszowana z wyraźnym morałem umieszczonym na końcu.

Jakie uczucie wywołuje u czytelnika zakończenie bajki?

Rozbawienie połączone z refleksją nad prawdziwą wartością przyjaźni.

FAQ

Czy bajka Przyjaciele opowiada o prawdziwych osobach?

Nie, to fikcyjna historia o charakterze dydaktycznym, ilustrująca ludzką postawę.

Czy niedźwiedź w utworze mówi ludzkim głosem?

Nie, niedźwiedź jest realnym zwierzęciem stanowiącym zagrożenie, a nie postacią fantastyczną.

Dlaczego utwór kończy się morałem?

Taka budowa jest typowa dla gatunku bajki, który ma uczyć czytelnika przez przykład.

Czy obaj bohaterowie są tak samo oceniani przez autora?

Nie, Mickiewicz wyraźnie krytykuje postawę uciekiniera, a docenia spryt drugiego bohatera.

Stwórz własny test · Zrób fiszki

Poprzednia lekcja: Hanna Zielińska, Mój kumpel Następna lekcja: Wojciech Cesarz, Sztuka programowania (fragmenty opowiadania z książki Gorzka czekolada i inne opowiadania o ważnych sprawach)