Cudzożywność organizmów – test i pytania, biologia klasa 5
Cudzożywność to sposób odżywiania polegający na pobieraniu gotowych związków organicznych z otoczenia. W tej lekcji poznajesz różne strategie zdobywania pokarmu przez organizmy cudzożywne.
Najważniejsze w 30 sekund
- Organizmy cudzożywne nazywane są konsumentami.
- Cudzożywność dzieli się m.in. na roślinożerność, drapieżnictwo i pasożytnictwo.
- Zwierzęta, grzyby i większość bakterii są cudzożywne.
- Destruenci (saprobionty) rozkładają martwą materię organiczną.
- Pasożyty żyją kosztem żywiciela, szkodząc mu.
Test: Cudzożywność – 10 pytań
Jak nazywamy organizmy odżywiające się cudzożywnie?
- A) Producenci
- B) Konsumenci
- C) Autotrofy
- D) Fotosyntetyzujące
Czym odżywiają się roślinożercy?
- A) Innymi zwierzętami
- B) Częściami roślin
- C) Martwą materią organiczną
- D) Związkami mineralnymi
Co charakteryzuje drapieżnictwo?
- A) Odżywianie martwą materią
- B) Aktywne polowanie na ofiarę
- C) Życie kosztem żywiciela bez zabijania go
- D) Wytwarzanie pokarmu z CO2
Kto jest przykładem pasożyta?
- A) Wilk
- B) Krowa
- C) Tasiemiec
- D) Sokół
Czym zajmują się saprobionty (destruenci)?
- A) Polowaniem na ofiary
- B) Rozkładaniem martwej materii organicznej
- C) Fotosyntezą
- D) Pasożytowaniem na roślinach
Czy grzyby są samożywne czy cudzożywne?
- A) Samożywne
- B) Cudzożywne
- C) Zależnie od gatunku
- D) Ani jedno, ani drugie
Co jest przykładem roślinożercy?
- A) Lew
- B) Sarna
- C) Kleszcz
- D) Tasiemiec
Jaką rolę pełni drapieżnictwo w przyrodzie?
- A) Zwiększa liczebność ofiar
- B) Reguluje liczebność populacji ofiar
- C) Niszczy ekosystem
- D) Nie ma znaczenia
Dlaczego pasożyt zwykle nie zabija żywiciela od razu?
- A) Bo nie potrzebuje pokarmu
- B) Bo żyje jego kosztem przez dłuższy czas
- C) Bo jest roślinożercą
- D) Bo jest producentem
Co zyskuje przyroda dzięki działalności destruentów?
- A) Zanieczyszczenie środowiska
- B) Powrót składników do obiegu materii
- C) Zwiększenie liczby drapieżników
- D) Zahamowanie fotosyntezy
Czym jest cudzożywność
Cudzożywność, nazywana też heterotrofizmem, to sposób odżywiania polegający na pobieraniu z otoczenia gotowych związków organicznych, ponieważ organizm sam nie potrafi ich wytworzyć z substancji nieorganicznych. Organizmy cudzożywne nazywa się konsumentami, gdyż zużywają materię organiczną wytworzoną wcześniej przez producentów lub przez inne organizmy cudzożywne.
Do organizmów cudzożywnych należą wszystkie zwierzęta, grzyby oraz większość bakterii i pierwotniaków. W zależności od rodzaju pobieranego pokarmu oraz sposobu jego zdobywania wyróżniamy kilka strategii cudzożywności, między innymi roślinożerność, drapieżnictwo, pasożytnictwo oraz saprobiontyzm.
Roślinożerność i drapieżnictwo
Roślinożercy, zwani też fitofagami, odżywiają się częściami roślin – liśćmi, owocami, nasionami czy korzeniami. Przykładami są krowa, sarna czy wiele gatunków owadów, np. gąsienice. Rośliny stanowią łatwo dostępne, choć często trudniej strawne źródło pokarmu, dlatego wiele roślinożerców ma specjalnie przystosowany układ pokarmowy.
Drapieżnictwo polega na aktywnym polowaniu jednego zwierzęcia (drapieżnika) na inne zwierzę (ofiarę) w celu zdobycia pokarmu. Drapieżniki, takie jak wilk, lew czy sokół, mają cechy ułatwiające polowanie: ostre zęby lub dzioby, szybkość, dobry wzrok czy węch. Drapieżnictwo reguluje liczebność populacji zwierząt będących ofiarami.
Pasożytnictwo i saprobiontyzm
Pasożytnictwo to forma cudzożywności, w której jeden organizm (pasożyt) żyje na lub wewnątrz innego organizmu (żywiciela) i czerpie z niego pokarm, zwykle szkodząc mu, ale go nie zabijając od razu. Przykładami pasożytów są tasiemiec, wszy czy kleszcze. Pasożyty często mają uproszczoną budowę ciała, ponieważ wiele funkcji przejmuje za nie żywiciel.
Saprobiontyzm, charakterystyczny dla wielu grzybów i bakterii, polega na odżywianiu się martwą materią organiczną...
Co trzeba umieć
- Zdefiniować cudzożywność i wskazać jej przykłady.
- Rozróżnić roślinożerność, drapieżnictwo i pasożytnictwo.
- Wyjaśnić rolę saprobiontów (destruentów) w przyrodzie.
- Podać przykłady zwierząt reprezentujących różne strategie odżywiania.
- Porównać cudzożywność z samożywnością.
Typowe błędy
- Mylenie pasożytnictwa z drapieżnictwem – pasożyt zwykle nie zabija żywiciela od razu.
- Przekonanie, że wszystkie grzyby są pasożytami.
- Mylenie destruentów z producentami w łańcuchu pokarmowym.
- Zapominanie, że cudzożywność obejmuje też bakterie, nie tylko zwierzęta.
Krótkie pytania i odpowiedzi
Co to jest heterotrofizm?
Inna nazwa cudzożywności, czyli pobierania gotowych związków organicznych z otoczenia.
Podaj przykład drapieżnika.
Wilk, lew lub sokół.
Czym różni się pasożyt od drapieżnika?
Pasożyt żyje kosztem żywiciela przez dłuższy czas, nie zabijając go od razu, drapieżnik poluje i zabija ofiarę.
Jaką funkcję pełnią destruenci w łańcuchu pokarmowym?
Rozkładają martwą materię organiczną i zwracają składniki odżywcze do środowiska.
Czy bakterie mogą być cudzożywne?
Tak, większość bakterii odżywia się cudzożywnie.
FAQ
Czy wszystkie zwierzęta są cudzożywne?
Tak, wszystkie zwierzęta pobierają gotowe związki organiczne z pokarmu, są cudzożywne.
Dlaczego grzyby nie mogą same wytwarzać pokarmu?
Ponieważ nie mają chlorofilu i nie przeprowadzają fotosyntezy, dlatego muszą pobierać gotowe związki organiczne.
Czym różni się saprobiontyzm od pasożytnictwa?
Saprobiontyzm to odżywianie się martwą materią organiczną, podczas gdy pasożytnictwo polega na czerpaniu pokarmu z żywego organizmu (żywiciela).
Jakie znaczenie dla przyrody mają destruenci?
Umożliwiają rozkład martwych szczątków i powrót składników odżywczych do środowiska, zamykając obieg materii.
Czy pasożyt może zaszkodzić żywicielowi?
Tak, pasożyt osłabia żywiciela, pobierając od niego pokarm, choć zwykle go nie zabija natychmiast.
Stwórz własny test · Zrób fiszki
Poprzednia lekcja: Samożywność Następna lekcja: Sposoby oddychania organizmów