Komórka roślinna i inne rodzaje komórek – test i pytania, biologia klasa 5
Komórka to najmniejsza jednostka budująca organizmy żywe. W tej lekcji poznajesz budowę komórki roślinnej i porównujesz ją z komórką zwierzęcą, grzyba oraz bakterii.
Najważniejsze w 30 sekund
- Komórka roślinna ma ścianę komórkową zbudowaną z celulozy.
- Tylko komórka roślinna posiada chloroplasty i dużą wakuolę.
- Komórka bakteryjna nie ma jądra komórkowego (jest prokariotyczna).
- Komórki zwierzęce i grzybów mają jądro komórkowe (są eukariotyczne).
- Mitochondria produkują energię we wszystkich typach komórek eukariotycznych.
Test: Komórka roślinna. Inne rodzaje komórek – 11 pytań
Z czego zbudowana jest ściana komórkowa rośliny?
- A) Z celulozy
- B) Z chityny
- C) Z białka
- D) Z chlorofilu
Które organellum odpowiada za fotosyntezę?
- A) Mitochondrium
- B) Chloroplast
- C) Wakuola
- D) Jądro komórkowe
Czego nie ma komórka zwierzęca w porównaniu z roślinną?
- A) Błony komórkowej
- B) Cytoplazmy
- C) Ściany komórkowej i chloroplastów
- D) Mitochondriów
Z czego zbudowana jest ściana komórkowa grzybów?
- A) Z celulozy
- B) Z chityny
- C) Z skrobi
- D) Z kolagenu
Co jest cechą komórki prokariotycznej?
- A) Ma jądro komórkowe
- B) Nie ma wyodrębnionego jądra
- C) Ma chloroplasty
- D) Ma dużą wakuolę
Jaką funkcję pełni duża wakuola w komórce roślinnej?
- A) Produkuje energię
- B) Magazynuje sok komórkowy i utrzymuje turgor
- C) Przeprowadza fotosyntezę
- D) Dzieli komórkę
Które organella wytwarzają energię w komórce?
- A) Chloroplasty
- B) Mitochondria
- C) Wakuole
- D) Ściany komórkowe
Czy bakterie mają mitochondria?
- A) Tak, zawsze
- B) Nie, nie mają
- C) Tylko niektóre duże bakterie
- D) Tylko bakterie fotosyntetyzujące
Co umożliwia komórce zwierzęcej zmianę kształtu?
- A) Obecność ściany komórkowej
- B) Brak ściany komórkowej
- C) Obecność chloroplastów
- D) Duża wakuola
Jaki barwnik znajduje się w chloroplastach?
- A) Hemoglobina
- B) Chlorofil
- C) Melanina
- D) Karoten
Które komórki są eukariotyczne?
- A) Tylko bakterie
- B) Rośliny, zwierzęta i grzyby
- C) Tylko rośliny
- D) Tylko zwierzęta
Budowa komórki roślinnej
Komórka roślinna otoczona jest błoną komórkową, a na zewnątrz dodatkowo sztywną ścianą komórkową zbudowaną z celulozy, która nadaje jej kształt i chroni przed uszkodzeniami mechanicznymi. Wewnątrz znajduje się cytoplazma, w której pływają organelle, między innymi jądro komórkowe kierujące pracą całej komórki oraz mitochondria wytwarzające energię potrzebną do życia.
Charakterystyczne dla komórki roślinnej są chloroplasty, czyli zielone organelle zawierające barwnik chlorofil, w których zachodzi fotosynteza. Dzięki niej roślina wytwarza cukry z dwutlenku węgla i wody przy udziale światła słonecznego. Dodatkowo w dojrzałej komórce roślinnej znajduje się jedna duża wakuola wypełniona sokiem komórkowym, zajmująca nawet większość wnętrza komórki.
Komórka zwierzęca i komórka grzyba
Komórka zwierzęca nie posiada ściany komórkowej ani chloroplastów, dzięki czemu może zmieniać kształt, co ułatwia na przykład ruch komórek odpornościowych. Ma za to liczne, małe wakuole zamiast jednej dużej oraz centriole biorące udział w podziale komórki. Jądro komórkowe i mitochondria występują podobnie jak u roślin.
Komórka grzyba łączy cechy obu wcześniejszych typów: ma ścianę komórkową, ale zbudowaną z chityny, a nie z celulozy, oraz nie zawiera chloroplastów, ponieważ grzyby nie przeprowadzają fotosyntezy i odżywiają się cudzożywnie. Podobnie jak komórka roślinna może mieć dużą wakuolę magazynującą substancje zapasowe.
Komórka bakteryjna – wyjątek wśród komórek
Komórka bakterii jest komórką prokariotyczną, co oznacza, że nie ma wyodrębnionego jądra komórkowego otoczonego błoną jądrową – materiał genetyczny znajduje się luźno w cytoplazmie. Bakterie nie mają także mitochondriów ani chloroplastów, a mimo to potrafią przeprowadzać oddychanie i niektóre fotosyntezę za pomocą prostszych struktur błonowych.
Komórka bakteryjna jest znacznie mniejsza niż komórki roślin, zwierząt czy grzybów, zwykle otoczona jest ścianą komórkową o innym składzie chemicznym niż u roślin. Porównanie typów komórek pokazuje, jak różnorodne są organizmy żywe, mimo że wszystkie zbudowane są z komórek pełniących podobne podstawowe funkcje.
Co trzeba umieć
- Wymienić elementy budowy komórki roślinnej.
- Wskazać różnice między komórką roślinną a zwierzęcą.
- Opisać rolę chloroplastów i wakuoli.
- Wyjaśnić, czym różni się komórka prokariotyczna od eukariotycznej.
- Porównać ścianę komórkową roślin i grzybów.
Typowe błędy
- Mylenie ściany komórkowej z błoną komórkową – to dwie różne struktury.
- Przekonanie, że wszystkie komórki mają chloroplasty.
- Twierdzenie, że bakterie mają jądro komórkowe.
- Mylenie budulca ściany komórkowej grzybów (chityna) z celulozą roślin.
Krótkie pytania i odpowiedzi
Co to jest komórka?
Najmniejsza strukturalna i funkcjonalna jednostka budująca organizmy żywe.
Jakie organellum odróżnia komórkę roślinną od zwierzęcej w kwestii wytwarzania pokarmu?
Chloroplast, w którym zachodzi fotosynteza.
Czym jest cytoplazma?
Galaretowata substancja wypełniająca wnętrze komórki, w której znajdują się organelle.
Dlaczego bakterie nazywa się prokariotami?
Ponieważ nie mają jądra komórkowego otoczonego błoną jądrową.
Jaką funkcję pełni jądro komórkowe?
Przechowuje materiał genetyczny i kieruje czynnościami komórki.
Czy komórka grzyba ma chloroplasty?
Nie, grzyby nie przeprowadzają fotosyntezy i nie mają chloroplastów.
FAQ
Czym różni się ściana komórkowa rośliny od ściany komórkowej grzyba?
Ściana rośliny zbudowana jest z celulozy, a ściana grzyba z chityny.
Dlaczego komórka zwierzęca nie ma ściany komórkowej?
Ponieważ zwierzęta nie potrzebują sztywnej struktury podporowej jak rośliny, a brak ściany ułatwia ruch komórek.
Czy wszystkie komórki mają mitochondria?
Nie, komórki prokariotyczne, czyli bakterie, nie posiadają mitochondriów.
Jak rozpoznać komórkę roślinną pod mikroskopem?
Po obecności widocznej ściany komórkowej, zielonych chloroplastów i dużej, centralnej wakuoli.
Dlaczego bakterie uznaje się za organizmy prostsze niż rośliny czy zwierzęta?
Ponieważ ich komórki nie mają jądra ani większości organelli obecnych w komórkach eukariotycznych.
Stwórz własny test · Zrób fiszki
Poprzednia lekcja: Budowa komórki zwierzęcej Następna lekcja: Samożywność