Jak czytać etykiety produktów spożywczych?
Na etykiecie najważniejsze są: lista składników (podana od składnika, którego jest najwięcej), tabela wartości odżywczej w przeliczeniu na 100 g lub 100 ml, wyróżnione alergeny i data — „najlepiej spożyć przed” albo „należy spożyć do”.
Najważniejsze informacje
- Składniki podaje się w kolejności malejącej — pierwszy jest ten, którego jest najwięcej.
- Wartość odżywczą podaje się na 100 g lub 100 ml, więc łatwo porównywać produkty.
- Alergeny są w składzie wyróżnione, np. pogrubione.
- „Należy spożyć do” — termin przydatności; po nim produktu nie należy jeść.
- „Najlepiej spożyć przed” — data minimalnej trwałości; produkt po niej może tracić jakość.
Lista składników
Zgodnie z przepisami Unii Europejskiej składniki podaje się od tego, którego w produkcie jest najwięcej. Jeśli cukier jest na pierwszym lub drugim miejscu, oznacza to, że stanowi dużą część produktu. Warto też zwrócić uwagę na różne nazwy cukru, np. syrop glukozowo-fruktozowy.
Wartość odżywcza
Tabela wartości odżywczej zawiera zwykle:
- wartość energetyczną (kJ i kcal);
- tłuszcz, w tym kwasy tłuszczowe nasycone;
- węglowodany, w tym cukry;
- białko;
- sól.
Alergeny i daty
Alergeny, np. gluten, mleko, orzeszki ziemne czy jaja, muszą być w składzie wyróżnione. To ważne dla osób z alergią.
„Należy spożyć do” pojawia się na produktach szybko psujących się, np. mięsie czy jogurtach. „Najlepiej spożyć przed” znajdziesz np. na makaronie czy płatkach.
Jak porównać dwa produkty?
Porównuj wartości w kolumnie „w 100 g”, a nie „w porcji”, bo porcje producenci mogą określać różnie. Zwróć uwagę na cukry, sól i długość listy składników.
Przykłady
- Dwa jogurty: jeden ma 12 g cukrów w 100 g, drugi 4 g — drugi zawiera trzy razy mniej cukrów.
- W składzie płatków na pierwszym miejscu jest cukier — to znaczy, że jest go więcej niż innych składników.
- Pogrubione słowo „mleko” w składzie batonika oznacza alergen.
Co warto zapamiętać
- Pierwszy składnik = najwięcej w produkcie.
- Porównuj na 100 g.
- „Należy spożyć do” — nie jedz po terminie.
Najczęstsze pytania
Co oznacza „najlepiej spożyć przed”?
To data minimalnej trwałości. Do tej daty producent gwarantuje pełną jakość; po niej produkt może tracić smak lub zapach, ale nie zawsze jest niebezpieczny.
Dlaczego porównywać produkty na 100 g?
Bo wielkość porcji podaje producent i może się różnić, a wartości na 100 g są zawsze porównywalne.
Sprawdź się — mini-test
W jakiej kolejności podaje się składniki na etykiecie?
- A) Alfabetycznej
- B) Od tego, którego jest najwięcej
- C) Od najtańszego
- D) Losowo
Jak oznacza się alergeny w składzie?
- A) Są wyróżnione, np. pogrubione
- B) Nie podaje się ich
- C) Tylko na stronie internetowej
- D) Małą czcionką na dole
Napis „należy spożyć do” oznacza:
- A) Datę minimalnej trwałości
- B) Termin przydatności do spożycia
- C) Datę produkcji
- D) Cenę
Produkty najlepiej porównywać w przeliczeniu na:
- A) Porcję
- B) 100 g lub 100 ml
- C) Opakowanie
- D) Cenę
Uczysz się tego tematu? Wgraj swoje notatki, zdjęcie lub PDF do SpytajMnie i wygeneruj test albo fiszki. Wygeneruj test · Zrób fiszki
Powiązane artykuły
- Zdrowe odżywianie — najważniejsze zasady
- Białka, tłuszcze i węglowodany — czym się różnią?
- Witaminy i minerały — po co są organizmowi?
- Profilaktyka zdrowotna — co to jest?
Wszystkie tematy: Odżywianie · Edukacja zdrowotna
Materiał ma charakter edukacyjny i nie zastępuje porady lekarza ani psychologa.