Nie-Boska komedia – streszczenie, bohaterowie, plan wydarzeń i test
Najważniejsze w 30 sekund
- „Nie-Boska komedia” Zygmunta Krasińskiego to romantyczny dramat z 1833 roku, wydany anonimowo w 1835 roku.
- Części I–II to dramat rodzinny hrabiego Henryka, który ulega fałszywej poezji i niszczy szczęście żony.
- Części III–IV to dramat społeczny: rewolucja pod wodzą Pankracego przeciw arystokracji broniącej się w Okopach Świętej Trójcy.
- Obie strony przegrywają: Henryk ginie, rzucając się w przepaść, a Pankracy umiera, widząc Chrystusa.
Zygmunt Krasiński · Romantyzm · Liceum, klasa 2 liceum
Rozwiąż test · Utwórz własny test z materiałów
Ta strona jest dla uczniów liceum, którzy chcą uporządkować „Nie-Boską komedię” Zygmunta Krasińskiego przed lekcją, sprawdzianem albo maturą. Znajdziesz tu krótkie i pełniejsze streszczenie, bohaterów, plan wydarzeń, motywy i najważniejsze fakty, a niżej test online z pytaniami i odpowiedziami.
Autor: Zygmunt Krasiński · Epoka: romantyzm (napisana w 1833 r., wydana w 1835 r.) · Rodzaj: dramat romantyczny pisany prozą poetycką · Budowa: 4 części poprzedzone wstępami
Szybkie streszczenie (na start)
Hrabia Henryk, zwany w dramacie Mężem, żeni się z Marią, ale wkrótce nudzi go życie rodzinne. Ulega widmu Dziewicy, które uosabia fałszywą poezję, i porzuca dom. Maria, pragnąc odzyskać męża, modli się, by ich syn Jerzy (Orcio) został poetą. Popada w obłęd i umiera w szpitalu dla obłąkanych. Orcio wyrasta na chorowitego chłopca o darze widzenia, który traci wzrok. Po latach wybucha rewolucja. Przywódca rewolucjonistów Pankracy chce zniszczyć stary świat. Henryk dowodzi ostatnią obroną arystokracji w Okopach Świętej Trójcy. Spotyka się z Pankracym, ale nie przyjmuje jego racji. Orcio ginie, Okopy padają, a Henryk rzuca się w przepaść. Zwycięski Pankracy widzi na niebie Chrystusa i umiera ze słowami „Galilaee, vicisti!”.
Streszczenie – pełniejsza wersja
Część I – Mąż i Maria
Wstęp mówi o poecie, który tworzy piękno, ale nie żyje według niego. Anioł błogosławi ślub Henryka i Marii, a demony zapowiadają klęskę. Po narodzinach syna Henryk ulega Dziewicy – zjawie, która obiecuje mu wzniosłą poezję. Gdy idzie za nią, okazuje się ona rozkładającym się trupem. Henryk wraca do domu, ale Maria jest już obłąkana. Na chrzcie syna wypowiada życzenie, by Orcio był poetą, i umiera.
Część II – Orcio
Orcio rośnie słaby, ma wizje i układa wiersze. Lekarze nie umieją mu pomóc; chłopiec traci wzrok, ale „widzi” duchy i przyszłość. Henryk czuje się winny i bezradny. Pojawia się zapowiedź zbliżającego się przewrotu.
Część III – rewolucja
Wstęp przedstawia masy ludu i ich gniew. Henryk w przebraniu, z pomocą Przechrzty, odwiedza obóz rewolucji. Widzi tłumy chłopów, rzemieślników i kobiet żądających zemsty na panach, a także pustkę nowych idei. Spotyka Pankracego, który proponuje mu przejście na stronę rewolucji w zamian za ocalenie. Henryk odmawia i wybiera obronę starego porządku.
Część IV – Okopy Świętej Trójcy
Arystokraci schronili się w Okopach Świętej Trójcy. Wielu z nich jest tchórzami gotowymi się poddać. Henryk walczy do końca. Orcio ginie od kuli. Gdy obrona upada, Henryk rzuca się z murów w przepaść. Pankracy i Leonard wchodzą do twierdzy jako zwycięzcy. Wtedy Pankracy widzi na niebie Chrystusa, woła „Galilaee, vicisti!” („Galilejczyku, zwyciężyłeś!”) i pada martwy.
Bohaterowie
| Postać | Kim jest | Co trzeba wiedzieć |
|---|---|---|
| Hrabia Henryk (Mąż) | arystokrata i poeta | egoista, ulega fałszywej poezji, broni starego świata |
| Maria | żona Henryka | kochająca, prosta, popada w obłęd |
| Orcio (Jerzy) | syn Henryka i Marii | wątły poeta-wizjoner, traci wzrok, ginie w Okopach |
| Pankracy | wódz rewolucji | inteligentny, bezwzględny, chce zniszczyć stary świat |
| Leonard | rewolucjonista | fanatyczny zwolennik Pankracego |
| Przechrzta | przewodnik po obozie | knuje zemstę na chrześcijanach |
| Dziewica | zjawa | symbol fałszywej poezji |
Plan wydarzeń
- Wstęp o poecie i poezji.
- Ślub Henryka i Marii.
- Narodziny syna i znudzenie Henryka.
- Henryk podąża za Dziewicą, która okazuje się trupem.
- Obłęd Marii i jej śmierć po chrzcie Orcia.
- Dzieciństwo Orcia, jego wizje i ślepota.
- Zapowiedź rewolucji.
- Henryk w przebraniu wędruje po obozie rewolucjonistów.
- Rozmowa Henryka z Pankracym.
- Henryk przejmuje dowództwo obrony w Okopach Świętej Trójcy.
- Tchórzostwo arystokratów i obrona do końca.
- Śmierć Orcia.
- Upadek Okopów i samobójstwo Henryka.
- Pankracy widzi Chrystusa i umiera.
Motywy i problematyka
- Poeta i poezja – krytyka poety, który żyje dla sztuki, a krzywdzi bliskich.
- Rodzina – zniszczona przez egoizm Henryka.
- Rewolucja i konflikt społeczny – wizja walki arystokracji z ludem; żadna ze stron nie ma pełnej racji; zob. motyw buntu.
- Władza – Pankracy dąży do władzy nad nowym światem; zob. motyw władzy.
- Historiozofia – historią kieruje Opatrzność, a nie tylko ludzie.
- Konflikt jednostki ze światem – Henryk wobec rewolucji; zob. konflikt jednostki ze światem.
Co trzeba zapamiętać na sprawdzian i maturę
- Tytuł nawiązuje do „Boskiej komedii” Dantego – tu pokazany jest świat ludzki, „nie-boski”.
- Dramat ma dwie płaszczyzny: rodzinną (części I–II) i społeczną (części III–IV).
- Dziewica to symbol złej, fałszywej poezji; Orcio – poezji prawdziwej, okupionej cierpieniem.
- Okopy Świętej Trójcy to ostatnia twierdza arystokracji.
- „Galilaee, vicisti!” – ostatnie słowa Pankracego; zwycięża Chrystus, a nie żadna ze stron sporu.
- Utwór wydano anonimowo, a Krasińskiego nazywano „Poetą Bezimiennym”.
Powiązane lektury
- Kordian – streszczenie i test
- Dziady cz. III – streszczenie i test
- Boska komedia – streszczenie i test
- Romantyzm – cechy epoki
- Wszystkie powtórki z klasy 2 liceum
Test z lektury „Nie-Boska komedia” – quiz online
Wybierz poziom: podstawowy (15 pytań) albo trudniejszy (10 pytań). Wynik, poprawne odpowiedzi i wyjaśnienia zobaczysz od razu, bez logowania. Niżej: wszystkie 25 pytań z odpowiedziami, 5 pytań otwartych, powtórka i PDF.
Kto jest autorem „Nie-Boskiej komedii”?
- A) Adam Mickiewicz
- B) Juliusz Słowacki
- C) Zygmunt Krasiński
- D) Cyprian Kamil Norwid
Jak w dramacie nazywany jest hrabia Henryk?
- A) Mężem
- B) Poetą
- C) Wodzem
- D) Ojcem
Co symbolizuje Dziewica, za którą idzie Henryk?
- A) Ojczyznę
- B) Rewolucję
- C) Miłość małżeńską
- D) Fałszywą poezję
Co dzieje się z Marią?
- A) Ucieka z rewolucjonistami
- B) Popada w obłęd i umiera
- C) Zostaje królową
- D) Wstępuje do klasztoru
Kim jest Orcio?
- A) Wodzem rewolucji
- B) Sługą Henryka
- C) Synem Henryka i Marii, poetą-wizjonerem
- D) Bratem Pankracego
Czego Maria życzy synowi podczas chrztu?
- A) By był rycerzem
- B) By był bogaty
- C) By był poetą
- D) By został księdzem
Kto przewodzi rewolucji?
- A) Pankracy
- B) Leonard
- C) Henryk
- D) Przechrzta
Gdzie broni się arystokracja?
- A) W Elsynorze
- B) W Okopach Świętej Trójcy
- C) W Krakowie
- D) W Wilnie
W jaki sposób Henryk poznaje obóz rewolucji?
- A) Jako jeniec
- B) Przez list
- C) We śnie
- D) W przebraniu, z przewodnikiem Przechrztą
Co proponuje Henrykowi Pankracy?
- A) Przejście na stronę rewolucji w zamian za ocalenie
- B) Wspólną ucieczkę
- C) Ślub z córką
- D) Tytuł króla
Jak ginie Henryk?
- A) Od kuli
- B) W pojedynku z Pankracym
- C) Rzuca się z murów w przepaść
- D) Ginie z ręki Leonarda
Co widzi Pankracy w finale?
- A) Ducha Marii
- B) Orcia
- C) Dziewicę
- D) Chrystusa na niebie
Ile części ma „Nie-Boska komedia”?
- A) Dwie
- B) Cztery
- C) Pięć
- D) Trzy
Do jakiego gatunku należy utwór?
- A) Dramatu romantycznego
- B) Tragedii antycznej
- C) Komedii obyczajowej
- D) Powieści poetyckiej
Co dzieje się z Orciem w Okopach?
- A) Ucieka do obozu rewolucji
- B) Odzyskuje wzrok
- C) Ginie od kuli
- D) Zostaje wodzem obrony
Masz inną lekturę lub własne materiały? Wgraj zdjęcie lub PDF i wygeneruj test albo Fiszki.
Generator testów z polskiego · Test z własnych notatek · Fiszki z tej lektury lub notatek
„Nie-Boska komedia” – 25 pytań z odpowiedziami
- Kto jest autorem „Nie-Boskiej komedii”? – C) Zygmunt Krasiński Dramat napisał Zygmunt Krasiński; wydano go anonimowo.
- Jak w dramacie nazywany jest hrabia Henryk? – A) Mężem W didaskaliach pierwszych części Henryk występuje jako Mąż.
- Co symbolizuje Dziewica, za którą idzie Henryk? – D) Fałszywą poezję Zjawa okazuje się rozkładającym się trupem – to obraz poezji odciągającej od życia.
- Co dzieje się z Marią? – B) Popada w obłęd i umiera Porzucona przez męża Maria traci zmysły i umiera w szpitalu dla obłąkanych.
- Kim jest Orcio? – C) Synem Henryka i Marii, poetą-wizjonerem Orcio ma wizje, układa wiersze i traci wzrok.
- Czego Maria życzy synowi podczas chrztu? – C) By był poetą Maria chce, by mąż pokochał ją przez syna-poetę – życzenie staje się przekleństwem.
- Kto przewodzi rewolucji? – A) Pankracy Pankracy to wódz rewolucjonistów, a Leonard jego fanatyczny zwolennik.
- Gdzie broni się arystokracja? – B) W Okopach Świętej Trójcy Okopy Świętej Trójcy to ostatnia twierdza starego świata.
- W jaki sposób Henryk poznaje obóz rewolucji? – D) W przebraniu, z przewodnikiem Przechrztą Henryk ogląda tłumy rewolucjonistów i ich obrzędy, nie ujawniając, kim jest.
- Co proponuje Henrykowi Pankracy? – A) Przejście na stronę rewolucji w zamian za ocalenie Henryk odrzuca propozycję i wybiera obronę starego porządku.
- Jak ginie Henryk? – C) Rzuca się z murów w przepaść Gdy Okopy padają, Henryk popełnia samobójstwo.
- Co widzi Pankracy w finale? – D) Chrystusa na niebie Pankracy umiera ze słowami „Galilaee, vicisti!”.
- Ile części ma „Nie-Boska komedia”? – B) Cztery Dwie części dramatu rodzinnego i dwie części dramatu społecznego.
- Do jakiego gatunku należy utwór? – A) Dramatu romantycznego To dramat romantyczny z elementami fantastyki, pisany prozą poetycką.
- Co dzieje się z Orciem w Okopach? – C) Ginie od kuli Śmierć syna zapowiada klęskę Henryka.
- Do czego odnosi się tytuł „Nie-Boska komedia”? – B) Do „Boskiej komedii” Dantego – tu pokazany jest świat ludzkich spraw Krasiński zestawia swój dramat z poematem Dantego o zaświatach.
- Jaki jest sens słów „Galilaee, vicisti!”? – D) Ostatecznie zwycięża Chrystus i Opatrzność, a nie ludzie Ani stary świat, ani rewolucja nie mają ostatniego słowa – rozstrzyga Bóg.
- Jak przedstawiona jest arystokracja w Okopach? – A) Wielu arystokratów to tchórze gotowi się poddać Krasiński krytykuje stary świat, choć jego przedstawicielem jest Henryk.
- Za co krytykowany jest Henryk jako poeta? – C) Za życie dla poezji kosztem miłości i obowiązków wobec bliskich Wstęp i dramat rodzinny pokazują poetę, który nie żyje według piękna, które tworzy.
- Jakie dwie płaszczyzny ma dramat? – B) Rodzinną i społeczno-historyczną Części I–II to dramat rodziny, III–IV – wizja rewolucji.
- Kim jest Leonard? – C) Fanatycznym pomocnikiem Pankracego Leonard reprezentuje ślepy zapał rewolucji, gotowy na każdą przemoc.
- Jak ukazała się pierwsza edycja „Nie-Boskiej komedii”? – A) Anonimowo, w 1835 r. w Paryżu Krasiński publikował anonimowo, m.in. ze względu na sytuację rodziny w zaborze rosyjskim.
- O czym spierają się Henryk i Pankracy w nocnej rozmowie? – D) O racje starego i nowego świata Obaj wytykają sobie słabości: arystokracja jest zgniła, a rewolucja – bezwzględna.
- Do jakich wartości odwołuje się Henryk, broniąc Okopów? – A) Do Boga, tradycji i honoru przodków Henryk broni starego porządku, choć sam w niego do końca nie wierzy.
- Jak Krasiński ocenia obie strony konfliktu? – C) Pokazuje winy obu stron i oddaje sąd Opatrzności Dramat jest przestrogą: żadna ze stron nie ma pełnej racji.
Pytania trudniejsze (otwarte)
Dlaczego rodzina Henryka ulega rozpadowi?
Przykładowa odpowiedź: Henryk szybko nudzi się życiem małżeńskim i ulega fałszywej poezji, porzucając żonę. Maria, chcąc go odzyskać, życzy synowi, by był poetą, popada w obłęd i umiera, a Orcio wyrasta chory i nieszczęśliwy.
Kryteria: egoizm Henryka; los Marii; los Orcia.
Porównaj racje Henryka i Pankracego.
Przykładowa odpowiedź: Henryk broni tradycji, religii i honoru, ale reprezentuje zepsuty, egoistyczny świat. Pankracy chce sprawiedliwości dla ludu, ale jego rewolucja niszczy wszystko i nie ma wartości duchowych. Żaden nie ma pełnej racji.
Kryteria: racje Henryka; racje Pankracego; wniosek.
Jak Krasiński przedstawia rewolucję?
Przykładowa odpowiedź: Rewolucja to masa ludzi z prawdziwymi krzywdami, ale prowadzona przez nienawiść i żądzę zemsty. Jej nowe obrzędy i idee są puste, a przywódca dąży do władzy.
Kryteria: krzywdy ludu; nienawiść; pustka idei.
Jaką rolę odgrywa postać Orcia?
Przykładowa odpowiedź: Orcio jest prawdziwym poetą-wizjonerem, którego dar wynika z cierpienia. Jego ślepota i śmierć pokazują tragiczną cenę poezji i winę ojca.
Kryteria: poezja prawdziwa; cierpienie; wina ojca.
Dlaczego zakończenie dramatu jest zaskakujące?
Przykładowa odpowiedź: Zwycięski Pankracy umiera w chwili triumfu, widząc Chrystusa. Krasiński sugeruje, że historii nie rozstrzygają ludzie, lecz Opatrzność.
Kryteria: triumf Pankracego; wizja Chrystusa; historiozofia.
Najważniejsze w 5 minut
Bohaterowie
- Hrabia Henryk – Mąż
- Maria i Orcio
- Pankracy – wódz rewolucji
- Leonard, Przechrzta, Dziewica
Najważniejsze wydarzenia
- Dramat rodzinny
- Obłęd Marii
- Obóz rewolucji
- Upadek Okopów Świętej Trójcy
Motywy
- poeta i poezja
- rewolucja
- rodzina
- Opatrzność
Problematyka
- Odpowiedzialność poety
- Stary świat a rewolucja
- Kto kieruje historią?
5 najczęstszych pomyłek
- Mylenie autorów – „Nie-Boską komedię” napisał Krasiński, nie Słowacki ani Mickiewicz.
- Uznanie Pankracego za zwycięzcę – umiera w chwili triumfu.
- Przekonanie, że Henryk ginie w walce – rzuca się w przepaść.
- Mylenie Dziewicy z Marią – Dziewica to zjawa, symbol fałszywej poezji.
- Utożsamianie utworu z „Boską komedią” Dantego – to tylko nawiązanie w tytule.
Powiązane lektury i powtórki
Najczęściej zadawane pytania
O czym jest „Nie-Boska komedia”?
O hrabim Henryku, który najpierw niszczy własną rodzinę, ulegając fałszywej poezji, a potem broni arystokracji przed rewolucją Pankracego. Dramat pokazuje klęskę obu stron sporu.
Jak kończy się „Nie-Boska komedia”?
Okopy Świętej Trójcy padają, Henryk rzuca się w przepaść, a zwycięski Pankracy widzi Chrystusa, woła „Galilaee, vicisti!” i umiera.
Kim jest Pankracy?
Przywódcą rewolucji, inteligentnym i bezwzględnym. Chce zniszczyć stary świat arystokracji i zbudować nowy porządek.
Co oznacza tytuł „Nie-Boska komedia”?
Tytuł nawiązuje do „Boskiej komedii” Dantego. Krasiński pokazuje świat ludzkich namiętności i walk, „nie-boski”, oceniany jednak z perspektywy Boga.
Kim jest Orcio?
Synem Henryka i Marii, wątłym chłopcem obdarzonym darem poezji i widzenia. Traci wzrok, a w Okopach Świętej Trójcy ginie od kuli.
Chcesz zapamiętać lekturę szybciej? Zrób fiszki z własnych notatek
Wrzuć notatki z lekcji, zdjęcie zeszytu albo PDF, a SpytajMnie zrobi z nich fiszki. Oznaczysz karty, których jeszcze nie umiesz, i wrócisz do nich na powtórce.
Masz własne notatki? Zamień je w test albo fiszki
Wygeneruj test za darmo · Stwórz fiszki
Darmowe konto, bez karty · 5 generowań w ciągu 24 godzin
Uczysz się z tego tematu? Z własnych notatek, zdjęcia lub PDF wygeneruj test albo Fiszki do powtórek.
Powtórz lekturę w formie testu →