Przydawka – pytania, przykłady i ćwiczenia z odpowiedziami

Przydawka – definicja i metoda

Przydawka to część zdania, która określa rzeczownik (albo zaimek rzeczowny) – mówi, jaki, który, czyj, z czego albo ile jest tego, co nazywa rzeczownik. Odpowiada na pytania: jaki? który? czyj? ile? z czego? Przydawka zależy od rzeczownika, nie od czasownika – to odróżnia ją od dopełnienia i okolicznika.

1. Znajdź w zdaniu rzeczowniki – przydawka zawsze się do któregoś z nich odnosi.
2. Zadaj rzeczownikowi pytanie jaki? który? czyj? ile? z czego? – odpowiedź to przydawka.
3. Sprawdź zależność: przydawka przymiotna zmienia się razem z rzeczownikiem (stary dom → starego domu).
4. Przydawka może być rzeczownikiem (książka brata), wyrażeniem przyimkowym (dom z cegły) lub liczebnikiem (trzy koty).
5. Odróżnij orzecznik: w „Dom jest stary” wyraz „stary” łączy się z łącznikiem, więc nie jest przydawką.

3 rozwiązane przykłady

1. „Na półce stała gruba książka mojego brata.”

   Odpowiedź: Przydawki: gruba (jaka?), mojego brata → brata (czyja?), mojego (czyjego? – określa „brata”).

   Rozumowanie: „Gruba” określa książkę i odmienia się razem z nią. „Brata” to rzeczownik w dopełniaczu, który też określa książkę (czyja?). „Mojego” określa z kolei rzeczownik „brata” – przydawka może określać inny wyraz pełniący funkcję przydawki.

2. „Zamówiliśmy herbatę z cytryną.”

   Odpowiedź: Przydawka przyimkowa: z cytryną.

   Rozumowanie: „Z cytryną” mówi, jaką herbatę zamówiliśmy – zależy od rzeczownika „herbatę”, nie od czasownika. Porównaj: „Przyszedłem z bratem” – tu „z bratem” zależy od czasownika.

3. „Trzy wróble siedziały na płocie.”

   Odpowiedź: Przydawka liczebna: trzy.

   Rozumowanie: „Trzy” odpowiada na pytanie ile? i określa rzeczownik „wróble”. Liczebnik jako część mowy pełni tu funkcję przydawki.

Quiz i 20 zadań

Quiz 10 zadań z tego zestawu rozwiążesz online bez logowania; PDF z 20 zadaniami ma klucz na osobnych stronach.

1. [podstawowe] Przydawka określa:

   • A) czasownik
   • B) rzeczownik
   • C) przysłówek
   • D) całe zdanie

2. [podstawowe] Wskaż przydawkę: „Wysoki chłopiec otworzył okno”.

   • A) wysoki
   • B) chłopiec
   • C) otworzył
   • D) okno

3. [podstawowe] Na które pytanie NIE odpowiada przydawka?

   • A) jaki?
   • B) czyj?
   • C) gdzie?
   • D) który?

4. [podstawowe] W wyrażeniu „zeszyt Kasi” przydawką jest:

   • A) zeszyt
   • B) Kasi
   • C) oba wyrazy
   • D) żaden

5. [podstawowe] Wskaż przydawkę liczebną.

   • A) piąta klasa
   • B) dwa jabłka
   • C) nowa klasa
   • D) kolega z klasy

6. [podstawowe] Ile przydawek jest w wyrażeniu „mały, puszysty kotek”?

   • A) jedna
   • B) dwie
   • C) trzy
   • D) żadna

7. [podstawowe] Wskaż przydawkę przyimkową.

   • A) idę do domu
   • B) dom z drewna
   • C) myślę o domu
   • D) jestem w domu

8. [podstawowe] W zdaniu „Nasza drużyna wygrała” przydawką jest:

   • A) nasza
   • B) drużyna
   • C) wygrała
   • D) brak przydawki

9. [praktyczne] Wskaż wszystkie przydawki: „Stary sąsiad z naprzeciwka naprawił nasz rower”.

   • A) stary, z naprzeciwka, nasz
   • B) stary, nasz
   • C) sąsiad, rower
   • D) z naprzeciwka, naprawił

10. [praktyczne] W którym zdaniu wyraz „zielony” jest przydawką?

    • A) Las jest zielony.
    • B) Zielony las szumiał.
    • C) Las stał się zielony.
    • D) Las był zielony.

11. [praktyczne] W zdaniu „Rozmawiałem z kolegą z klasy” przydawką jest:

    • A) z kolegą
    • B) z klasy
    • C) rozmawiałem
    • D) oba wyrażenia przyimkowe

12. [praktyczne] Wskaż przydawkę rzeczowną w mianowniku (dopowiedzenie nazwy).

    • A) rzeka Wisła
    • B) brzeg rzeki
    • C) nad rzeką
    • D) szeroka rzeka

13. [praktyczne] Który wyraz NIE jest przydawką w zdaniu „Mój młodszy brat szybko zjadł dwie kanapki”?

    • A) mój
    • B) młodszy
    • C) szybko
    • D) dwie

14. [praktyczne] W zdaniu „Kupiłam bilet do teatru” wyrażenie „do teatru” jest przydawką, ponieważ:

    • A) mówi, dokąd idę
    • B) określa rzeczownik „bilet” – jaki bilet?
    • C) określa czasownik „kupiłam”
    • D) jest w dopełniaczu

15. [praktyczne] Wskaż zdanie, w którym przydawka określa dopełnienie.

    • A) Mały pies zaszczekał.
    • B) Zobaczyłem małego psa.
    • C) Pies był mały.
    • D) Pies szczekał cicho.

16. [praktyczne] Która przydawka odpowiada na pytanie „czyj?”

    • A) kubek z uchem
    • B) kubek taty
    • C) biały kubek
    • D) trzy kubki

17. [trudniejsze] Ile przydawek jest w zdaniu „Pierwszy dzień wakacji spędziliśmy w domu dziadków”?

    • A) jedna
    • B) dwie
    • C) trzy
    • D) cztery

18. [trudniejsze] W którym zdaniu wyrażenie „w kratkę” jest przydawką?

    • A) Zeszyt w kratkę leżał na ławce.
    • B) Piszę w kratkę.
    • C) Zamieniłem linie w kratkę.
    • D) Ułożyłem płytki w kratkę.

19. [trudniejsze] Dlaczego „pływania” w zdaniu „Lekcja pływania zaczyna się o ósmej” jest przydawką?

    • A) Bo to czasownik
    • B) Bo określa rzeczownik „lekcja” (jaka lekcja? czego?)
    • C) Bo odpowiada na pytanie kiedy?
    • D) Bo jest podmiotem logicznym

20. [trudniejsze] Wskaż analizę wyrazu „pięknego” w zdaniu „Nie widziałem tak pięknego zachodu słońca”.

    • A) okolicznik sposobu
    • B) przydawka określająca „zachodu”
    • C) dopełnienie
    • D) orzecznik

Klucz z wyjaśnieniami

1. Przydawka określa: – B) rzeczownik Przydawka zawsze odnosi się do rzeczownika (lub zaimka rzeczownego).
2. Wskaż przydawkę: „Wysoki chłopiec otworzył okno”. – A) wysoki Jaki chłopiec? – wysoki. Przymiotnik określa rzeczownik-podmiot.
3. Na które pytanie NIE odpowiada przydawka? – C) gdzie? „Gdzie?” to pytanie okolicznika miejsca.
4. W wyrażeniu „zeszyt Kasi” przydawką jest: – B) Kasi Czyj zeszyt? – Kasi. Rzeczownik w dopełniaczu też może być przydawką.
5. Wskaż przydawkę liczebną. – B) dwa jabłka „Dwa” odpowiada na pytanie ile? – to przydawka liczebna. „Piąta” odpowiada na pytanie która? (liczebnik porządkowy odmienia się jak przymiotnik).
6. Ile przydawek jest w wyrażeniu „mały, puszysty kotek”? – B) dwie Jaki kotek? – mały, puszysty. Dwie przydawki określają ten sam rzeczownik.
7. Wskaż przydawkę przyimkową. – B) dom z drewna „Z drewna” określa rzeczownik „dom” (jaki? z czego?). W pozostałych przykładach wyrażenie przyimkowe zależy od czasownika.
8. W zdaniu „Nasza drużyna wygrała” przydawką jest: – A) nasza Czyja drużyna? – nasza. Zaimek przymiotny może pełnić funkcję przydawki.
9. Wskaż wszystkie przydawki: „Stary sąsiad z naprzeciwka naprawił nasz rower”. – A) stary, z naprzeciwka, nasz Jaki sąsiad? – stary; który sąsiad? – z naprzeciwka; czyj rower? – nasz. Wszystkie trzy określają rzeczowniki.
10. W którym zdaniu wyraz „zielony” jest przydawką? – B) Zielony las szumiał. Tylko w „Zielony las szumiał” przymiotnik określa bezpośrednio rzeczownik. W pozostałych łączy się z łącznikiem – jest orzecznikiem.
11. W zdaniu „Rozmawiałem z kolegą z klasy” przydawką jest: – B) z klasy „Z kolegą” zależy od czasownika (rozmawiałem z kim?) – to dopełnienie. „Z klasy” określa kolegę (z jakiej klasy? który kolega?) – to przydawka.
12. Wskaż przydawkę rzeczowną w mianowniku (dopowiedzenie nazwy). – A) rzeka Wisła W „rzeka Wisła” wyraz „Wisła” określa rzeczownik „rzeka” (jaka? która?) i stoi w tym samym przypadku.
13. Który wyraz NIE jest przydawką w zdaniu „Mój młodszy brat szybko zjadł dwie kanapki”? – C) szybko „Szybko” określa czasownik „zjadł” (jak?) – to okolicznik sposobu. Pozostałe wyrazy określają rzeczowniki.
14. W zdaniu „Kupiłam bilet do teatru” wyrażenie „do teatru” jest przydawką, ponieważ: – B) określa rzeczownik „bilet” – jaki bilet? Pytamy: jaki bilet? – do teatru. Wyrażenie zależy od rzeczownika, więc to przydawka, a nie okolicznik miejsca. Gdyby zdanie brzmiało „Poszłam do teatru”, byłby to okolicznik.
15. Wskaż zdanie, w którym przydawka określa dopełnienie. – B) Zobaczyłem małego psa. „Psa” to dopełnienie (zobaczyłem kogo?), a „małego” je określa. W pierwszym zdaniu przydawka określa podmiot.
16. Która przydawka odpowiada na pytanie „czyj?” – B) kubek taty Czyj kubek? – taty. To przydawka rzeczowna w dopełniaczu.
17. Ile przydawek jest w zdaniu „Pierwszy dzień wakacji spędziliśmy w domu dziadków”? – C) trzy Który dzień? – pierwszy; jaki dzień / czego? – wakacji; czyj dom? – dziadków. „W domu” to okolicznik miejsca, ale „dziadków” określa rzeczownik „domu”.
18. W którym zdaniu wyrażenie „w kratkę” jest przydawką? – A) Zeszyt w kratkę leżał na ławce. W pierwszym zdaniu „w kratkę” mówi, jaki jest zeszyt. W pozostałych odnosi się do czynności (jak? – okolicznik sposobu).
19. Dlaczego „pływania” w zdaniu „Lekcja pływania zaczyna się o ósmej” jest przydawką? – B) Bo określa rzeczownik „lekcja” (jaka lekcja? czego?) Rzeczownik w dopełniaczu „pływania” określa rzeczownik „lekcja”. Pytanie pomocnicze to tylko sprawdzian – decyduje zależność od rzeczownika.
20. Wskaż analizę wyrazu „pięknego” w zdaniu „Nie widziałem tak pięknego zachodu słońca”. – B) przydawka określająca „zachodu” „Pięknego” określa rzeczownik „zachodu” (jakiego?). „Tak” określa z kolei „pięknego” (w jakim stopniu?). „Słońca” to kolejna przydawka (zachodu czego?).

5 najczęstszych pomyłek

1. Uznawanie orzecznika za przydawkę – w „Dzień był długi” wyraz „długi” jest orzecznikiem.
2. Branie każdego wyrażenia przyimkowego za okolicznik – „bilet do kina” i „dom z cegły” to przydawki, bo określają rzeczownik.
3. Pomijanie przydawek rzeczownych w dopełniaczu (zeszyt Ani, brzeg rzeki).
4. Mylenie przysłówka z przydawką – przysłówek (szybko, ładnie) określa czasownik, przymiotnik lub przysłówek, nie rzeczownik.
5. Kierowanie się tylko pytaniem pomocniczym bez sprawdzenia, od którego wyrazu przydawka zależy.

Powtórka i mylone pojęcia

• Dopełnienie – kiedy wyrażenie przyimkowe zależy od czasownika
• Orzecznik – mylony z przydawką
• Okolicznik – 20 zadań
• Powtórka: wszystkie części zdania (25 zadań)
• Rozbiór zdania – 15 pełnych analiz
• Zrób fiszki z własnych notatek

Zobacz też – Egzamin ósmoklasisty

• Gramatyka na egzamin ósmoklasisty 2027 – zagadnienia i test
• Dopełnienie – jak rozpoznać
• Orzeczenie czasownikowe i imienne
• Lektury na egzamin ósmoklasisty 2027 – lista, pytania i testy

Egzamin ósmoklasisty 2027 – wszystkie materiały z polskiego

Masz własne materiały od nauczyciela? Wgraj zdjęcie lub PDF i wygeneruj test albo Fiszki. Wygeneruj test za darmo

Powiązane tematy

• Wszystkie części zdania – sprawdzian
• Podmiot i orzeczenie

Sprawdź się – mini-quiz z artykułu

1. Co określa przydawka?

   • A) rzeczownik
   • B) czasownik
   • C) przysłówek
   • D) całe zdanie

2. Która grupa pytań dotyczy przydawki?

   • A) jaki? który? czyj? ile?
   • B) kto? co?
   • C) gdzie? kiedy?
   • D) co robi?

3. Wskaż przydawkę: „Moja siostra czyta”.

   • A) moja
   • B) siostra
   • C) czyta
   • D) brak przydawki

4. Czym jest „z ogrodem” w „Kupili dom z ogrodem”?

   • A) przydawką przyimkową
   • B) dopełnieniem
   • C) okolicznikiem miejsca
   • D) orzecznikiem

5. Czym jest „o kosmosie” w „Opowiadam o kosmosie”?

   • A) dopełnieniem
   • B) przydawką
   • C) okolicznikiem
   • D) podmiotem

6. Jakim rodzajem przydawki jest „Wisła” w „rzeka Wisła”?

   • A) rzeczowną
   • B) przymiotną
   • C) przyimkową
   • D) to nie przydawka

7. Czym jest „szary” w „Kot jest szary”?

   • A) orzecznikiem
   • B) przydawką
   • C) okolicznikiem
   • D) dopełnieniem

8. Ile przydawek jest w „Dwa białe koty spały”?

   • A) dwie
   • B) jedna
   • C) trzy
   • D) żadnej

9. Czym jest „Ani” w „zeszyt Ani”?

   • A) przydawką
   • B) dopełnieniem
   • C) podmiotem
   • D) okolicznikiem

Odpowiedzi i wyjaśnienia zobaczysz po rozwiązaniu quizu na stronie.

Najczęściej zadawane pytania

Na jakie pytania odpowiada przydawka?

Jaki? jaka? jakie? który? czyj? ile? oraz z czego? z czym? czego? — zawsze zadawane od rzeczownika.

Jakie są rodzaje przydawek?

W szkole najczęściej: przymiotna (np. zielony dom), rzeczowna (np. rzeka Wisła, książka brata) i przyimkowa (np. dom z ogrodem).

Czy przydawka może określać dopełnienie?

Tak. Przydawka określa każdy rzeczownik, także ten, który jest dopełnieniem: Czytam ciekawą książkę.

Jak odróżnić przydawkę od dopełnienia?

Sprawdź, od czego zależy wyraz. Od rzeczownika — przydawka. Od czasownika — dopełnienie.

Czy przymiotnik zawsze jest przydawką?

Nie. Po łączniku (jest, był, został) przymiotnik jest orzecznikiem, np. Kot jest szary.

Uczysz się z tego tematu? Z własnych notatek, zdjęcia lub PDF wygeneruj test albo Fiszki do powtórek.

Polecane wpisy

• Dopełnienie – jak rozpoznać, pytania przypadków i ćwiczenia
• Orzeczenie czasownikowe i imienne – przykłady i ćwiczenia z odpowiedziami
• Okolicznik – rodzaje, pytania, przykłady i ćwiczenia
• Rodzaje podmiotu – przykłady, ćwiczenia i test (gramatyczny, logiczny, domyślny, szeregowy)