Podmiot i orzeczenie – ćwiczenia z odpowiedziami
Najważniejsze w 30 sekund
- Podmiot odpowiada najczęściej na pytania kto? co?, a orzeczenie mówi, co robi podmiot.
- Zacznij od szukania czasownika, czyli orzeczenia, a potem zapytaj kto lub co wykonuje czynność.
- Podmiot nie zawsze stoi na początku zdania; kolejność wyrazów nie decyduje o funkcji.
- W zdaniach typu „Pojedziemy jutro" podmiot jest domyślny, bo wskazuje go końcówka czasownika.
Pełne zestawy: Podmiot – 20 zadań · Orzeczenie – 20 zadań · Powtórka – 25 zadań
Podmiot i orzeczenie to dwie najważniejsze części zdania.
Jeżeli potrafisz je szybko znaleźć, dalszy rozbiór zdania staje się znacznie łatwiejszy.
Dlatego poniżej skupiamy się tylko na jednej umiejętności: rozpoznawaniu podmiotu i orzeczenia.
Najpierw znajdź orzeczenie. Potem zapytaj: kto lub co wykonuje tę czynność? W ten sposób najłatwiej znaleźć podmiot.
Co to jest podmiot?
Podmiot wskazuje wykonawcę czynności albo osobę, rzecz czy zjawisko, o którym mówi zdanie.
Najczęściej odpowiada na pytania: kto? co?
Kot śpi.
Kto śpi? Kot. „Kot" jest podmiotem.
Co to jest orzeczenie?
Orzeczenie mówi, co robi podmiot albo co się z nim dzieje.
Kot śpi.
Co robi kot? Śpi. „Śpi" jest orzeczeniem.
Podmiot i orzeczenie – ćwiczenia
- Michał gra w piłkę.
- Mama gotuje obiad.
- Dzieci śmieją się głośno.
- Pociąg odjechał z peronu.
- Pada deszcz.
Odpowiedzi
- Michał – podmiot, gra – orzeczenie
- mama – podmiot, gotuje – orzeczenie
- dzieci – podmiot, śmieją się – orzeczenie
- pociąg – podmiot, odjechał – orzeczenie
- deszcz – podmiot, pada – orzeczenie
Ćwiczenie: podmiot domyślny
Przeczytaj zdanie: Poszliśmy do kina.
Nie ma tu rzeczownika określającego wykonawcę, ale końcówka czasownika wskazuje: my poszliśmy. Podmiot jest więc domyślny.
- Zrobiłem zadanie.
- Pojedziemy jutro.
- Przeczytała książkę.
- Wrócili późno.
Odpowiedzi
- ja – podmiot domyślny
- my – podmiot domyślny
- ona – podmiot domyślny
- oni lub one – podmiot domyślny
Podmiot nie zawsze stoi na początku
Na boisku biegają dzieci.
Orzeczenie: biegają. Kto biega? dzieci. Podmiotem są więc „dzieci".
- Na stole leży książka.
- W ogrodzie rosną tulipany.
- Wieczorem przyjechał dziadek.
- Po niebie płyną chmury.
Odpowiedzi
- książka – podmiot, leży – orzeczenie
- tulipany – podmiot, rosną – orzeczenie
- dziadek – podmiot, przyjechał – orzeczenie
- chmury – podmiot, płyną – orzeczenie
Jak nie pomylić podmiotu z dopełnieniem?
Tomek czyta książkę.
Kto czyta? Tomek – podmiot.
Co czyta Tomek? książkę – dopełnienie.
Najważniejsze pytanie brzmi więc: kto wykonuje czynność?
Więcej przykładów znajdziesz w artykule części zdania – ćwiczenia.
Jak ćwiczyć podmiot i orzeczenie?
- Znajdź czasownik.
- Określ orzeczenie.
- Zapytaj kto lub co wykonuje czynność.
- Znajdź podmiot.
Możesz też wykorzystać własne notatki. W SpytajMnie.pl można wygenerować test z fotografii lub PDF. Po zalogowaniu dostępne jest obecnie 5 generowań dziennie bezpłatnie.
Jeśli wolisz rozwiązywać gotowe pytania bez rejestracji, skorzystaj z darmowego generatora quizów. Odpowiedzi na najczęstsze wątpliwości znajdziesz też w naszym FAQ.
Podsumowanie
Podmiot i orzeczenie najlepiej ćwiczyć na wielu krótkich zdaniach. Zacznij od orzeczenia, a potem znajdź wykonawcę czynności. Dopiero później przechodź do pozostałych części zdania.
Kolejny krok to rozróżnianie typów podmiotu — zobacz podmiot gramatyczny, logiczny, domyślny i szeregowy z 20 zadaniami.
Wszystkie części zdania – materiały
- Części zdania – pytania, tabela i ćwiczenia (główny przewodnik)
- Rozbiór zdania – 20 przykładów z odpowiedziami
- Części zdania – karta pracy z odpowiedziami
- Rodzaje podmiotu · Orzeczenie czasownikowe i imienne
- Przydawka · Dopełnienie · Okolicznik
Powiązane tematy
Sprawdź się – mini-quiz z artykułu
Na jakie pytania najczęściej odpowiada podmiot?
- A) gdzie? kiedy?
- B) kto? co?
- C) jaki? jaka?
- D) dlaczego? po co?
Co to jest orzeczenie?
- A) Część zdania mówiąca, co robi podmiot lub co się z nim dzieje.
- B) Część zdania opisująca rzeczownik.
- C) Pytanie do zdania.
- D) Tylko czasownik na początku zdania.
W zdaniu „Na boisku biegają dzieci" podmiotem jest:
- A) na boisku
- B) biegają
- C) dzieci
- D) boisko
W zdaniu „Tomek czyta książkę" orzeczeniem jest:
- A) Tomek
- B) czyta
- C) książkę
- D) czytanie
W zdaniu „Pojedziemy jutro" podmiot jest:
- A) jutro
- B) pojedziemy
- C) domyślny
- D) brak podmiotu
Odpowiedzi i wyjaśnienia zobaczysz po rozwiązaniu quizu na stronie.
Najczęściej zadawane pytania
Na jakie pytania odpowiada podmiot?
Najczęściej: kto? co?
Na jakie pytania odpowiada orzeczenie?
Najczęściej mówi, co robi podmiot albo co się z nim dzieje.
Czy zdanie może nie mieć podmiotu?
Tak. Istnieje między innymi podmiot domyślny oraz zdania bezpodmiotowe.
Czy podmiot zawsze jest pierwszy?
Nie. Kolejność wyrazów nie decyduje o funkcji części zdania.
Jak znaleźć orzeczenie?
Najczęściej należy znaleźć czasownik określający czynność lub stan.
Jak ćwiczyć podmiot i orzeczenie?
Najlepiej na wielu krótkich zdaniach, stopniowo przechodząc do trudniejszych przykładów.
Uczysz się z tego tematu? Z własnych notatek, zdjęcia lub PDF wygeneruj test albo Fiszki do powtórek.
Zamień notatki z gramatyki w krótki test →